Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2023/4531 K.2023/8465

Taraflar arasındaki sigorta tahkim yargılaması sonunda Uyuşmazlık Hakem Heyetince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Karara davalı vekili tarafından itiraz edilmesi üzerine, İtiraz Hakem Heyetince davalı vekilinin itirazlarının kısmen kabulüne karar verilmiştir.

... kararının davacı vekili tarafından tashihi istenmekle, İtiraz Hakem Heyetince davacı vekilinin tashih talebinin ek karar ile kabulüne karar verilmiştir.

İtiraz Hakem Heyetinin ek kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; 14.08.2021 tarihinde çok taraflı trafik kazasında davacının aracında hasar oluştuğunu, aracında meydana gelen hasarın kusurlu araç zorunlu mali sorumluluk sigortası (...) şirketince karşılanmadığını iddia ederek, fazlaya ilişkin haklarını saklı tutarak 15.000,00 TL hasar bedelinin olay tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsilini talep etmiş, 29.11.2021 tarihinde talebini 43.000,00 TL’ye artırmıştır.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; zamanaşımı defi ileri sürerek, kasko sigorta poliçesi tarafından zararın giderilip giderilmediğinin araştırılması gerektiğini, başvuru şartı yerine getirilmediğinden talebin usulden reddi gerektiğini, hasar ve hasar onarımına ilişkin belgelerin sunulmasının zorunlu olduğunu, ödeme için gerekli belgelerin sunulması gerektiğini, aracın daha önce karıştığı kaza olup olmadığının araştırılmasını, onarımın mümkün olması halinde oranım, mümkün değil ise eşdeğer parça, bu da mümkün değil ise orijinal parça değeri üzerinden hesaplama yapılabileceğini, kazanın meydana geldiğinin ispatı gerektiğini,

kısmi dava açılmasında hukuki yarar bulunmadığını, sigortalı araç sürücüsünün %100 kusurlu sayılmasının hakkaniyete aykırı olduğunu, kusur incelemesi yapılması gerektiğini, iskonto ile araç parça değerlerinin bulunması gerektiğini, Katma Değer Vergisi (KDV) eklenemeyeceğini, eksper ücreti talebinin yerinde olmadığını, avans faizi talebinin yerinde olmadığını, vekalet ücretinin de Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi'ne (AAÜT) göre belirlenen rakamın 1/5 oranında olması gerektiğini, ayrıca yargılama gideri talep edilemeyeceğini savunarak talebin reddini istemiştir.

III. ... KARARI

Uyuşmazlık Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile tarafların iddia ve savunmaları, sunulan deliller neticesinde; davanın kabulüne, 43.000,00 TL hasar bedelinin 11.09.2021 tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar vermiştir.

IV. İTİRAZ

A. İtiraz Yoluna Başvuranlar

Uyuşmazlık Hakem Heyetinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili itiraz başvurusunda bulunmuştur.

B. İtiraz Sebepleri

Davalı vekili itiraz dilekçesinde; kusuru kabul etmediklerini, aldıkları eksper raporunda da görüldüğü üzere belirlenen 127.500,00 TL rayiç değerin fahiş olduğunu, araca pert-sovtaj uygulanması halinde, trafikten çekme belgesinin iletilmesi gerektiğini, başvurucunun kaza tarihindeki kasko poliçesi bulunan sigortadan ödeme alıp almadığı ve kaza kapsamında zararının işbu poliçe kapsamında karşılanıp karşılanmadığının da netleştirilmesi gerektiğini, davacının iddia ettiği şekilde bir kısım evrak iletse dahi, özellikle hasarın hangi parçalarda olduğu,

boyutu ve değer kaybına esas bilgilerin (kilometre vs.) temin edilebilmesi için, hasar ve hasar onarımına ilişkin belgelerin sunulması gerektiğini, davanın yeterli başvuru yapılmadığından reddi gerektiğini, ayrıca kaza tarihinde davacı yanın maliki olduğunu iddia ettiği aracın kendisine ait olup olmadığının tespiti için ruhsatın celbini talep ettiklerini, aracın daha önce karıştığı kaza çerçevesinde, ağır hasar kaydı bulunup bulunmadığının araştırılması gerektiğini, aracın eşdeğer parça kullanılması suretiyle tamir edilebileceğini, başvurunun zamanaşımı nedeniyle reddi gerektiğini,

başvuru konusu kazanın meydana gelip gelmediği kesin delillerle ispatlanmamış olup başvuranın işbu kazanın meydana geldiğini ve iddia olunan hasar ile kazanın illiyetinin olduğunun ispatlanması gerektiğini, parça tutarlarından %20 iskonto düşülmesi gerektiğini, KDV sorumluluklarının bulunmadığını, ekspertiz ücretinden sorumlu bulunmadıklarını, başvuranın harç ve bilirkişi ücreti dışındaki, baro pulu, vekaletname noter masrafı, dilekçe yazım bedeli ve vekalet harcına ilişkin vb. haksız yargılama gideri taleplerinin reddine karar verilmesi gerektiğini,

başvuru sahibi lehine 1/5 oranında vekalet ücretine hükmedilmesi gerektiğini beyanla karara itiraz etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

İtiraz Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile hak sahibine ait banka bilgileri ile sigorta şirketine başvuru yapılmadığı gerekçesi ile davalı vekilinin itirazlarının kabulüne, kararın kaldırılmasına, talebin usulden reddine karar verilmiştir.

... yukarıda sayısı belirtilen dosyada 01.03.2022 tarihli ek kararı ile, hak sahibine ilişkin banka bilgilerinin sunulduğu anlaşılmakla, davacı vekilinin tavzih talebinin kabulüne, davalının itirazlarının reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İtiraz Hakem Heyetinin yukarıda belirtilen tavzih kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı vekili temyiz dilekçesinde.

03.03.2022 tarihli tavzih kararının yerinde olmadığını, tavzih ile maddi hataların düzeltilebileceğini, hükmün değiştirilemeyeceğini, kusuru kabul etmediklerini, yeniden kusur raporu alınması gerektiğini, bilirkişi tarafından esas alınan 127.500,00 TL rayiç değerin fahiş olduğunu, bilirkişi kaza tarihinde mevcut araç rayiç değerini esas alması gerektiğini, rayiç değer ve sovtaj bedelinin reele uygun hesaplanması gerektiğini, araca pert-sovtaj uygulanması halinde, trafikten çekme belgesinin getirilmesi gerektiğini, başvuranın aracı için pert işlemi yapılıp yapılamayacağının tespiti için aracın tamirinin ekonomik olmaması gerektiğini,

kaskodan zararın alınıp alınmadığının araştırılması gerektiğini ve kasko ile araç tamir edildiğine göre hasar dosyasının temin ederek başvuru yapması, gerektiğini, kaza tarihinde davacı yanın maliki olduğunu iddia ettiği aracın kendisine ait olup olmadığının tespiti için ruhsatın celbini talep ettiklerini, aracın daha önce karıştığı kaza çerçevesinde, ağır hasar kaydı bulunup bulunmadığının araştırılmasını talep ettiklerini, eşdeğer parça kullanılmasını engelleyen herhangi bir durum bulunmadığını, hasar bedelinin buna göre hesaplanması gerektiğini, başvurunun zamanaşımı nedeniyle reddi gerektiğini, başvuruyu kabul etmemekle birlikte,

başvuru konusu kazanın meydana gelip gelmediğinin kesin delillerle ispatlanmamış olup başvuranın işbu kazanın meydana geldiğini ve iddia olunan hasar ile kazanın illiyetinin olduğunun ispatlanması gerektiğini, parça tutarlarından %20 iskonto düşülmesi gerektiğini, KDV sorumluluklarının bulunmadığını, ekspertiz ücretinden sorumlu bulunmadıklarını, vekalet ücretinin 1/5 oranında olması gerektiğini, müvekkili şirkete tahkime başvuru başvurmadan önce başvuru yapılmadığından dava şartı yokluğundan talebin usulden reddi gerektiğini belirterek kararı temyiz etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık; davalı ... tarafından Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası (...) Poliçesi ile teminat altına alınan aracın karıştığı trafik kazası sonucu araçta meydana gelen hasar bedeli talebine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 ... Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369, 370 ve 371 inci maddeleri, 6098 ... Türk Borçlar Kanunu'nun 49 uncu maddesi, 2918 ... Karayolları Trafik Kanunu'nun 85, 89, 90, 91 inci maddeleri, 5684 ... Sigortacılık Kanunu'nun 30 uncu maddesi, Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları.

3. Değerlendirme

... talebin kabulüne, 43.000,00 TL'nin davalıdan tahsiline karar vermiş, davalının itirazı üzerine ..., Uyuşmazlık Hakem Heyetinin kararını kaldırarak başvurunun usulden reddine karar vermiştir. Bu karar üzerine davacı vekili tarafından tavzih dilekçesi verilmiş, bu tavzih dilekçesi üzerine ...'nce bu defa dosyaya esastan bakılıp davalı vekilinin itirazının reddine karar verilmiştir. 5684 ...

Sigortacılık Kanunu'nun 30 uncu maddesinin 12 nci fıkrası atfı ile sigorta tahkim sisteminde uygulanan 6100 ... Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 305 inci maddesinin ikinci bendinde tavzihin hangi şartlarda ve nasıl yapılacağı açıkça belirlenmiştir.

Buna göre, hüküm yeterince açık değilse veya icrasında tereddüt uyandırıyor yahut birbirine aykırı fıkralar içeriyorsa, icrası tamamlanıncaya kadar taraflardan her biri hükmün açıklanmasını veya tereddüt ya da aykırılığın giderilmesini isteyebilir. Tavzih yolu ile hükmün değiştirilmesi değil yalnızca açıklanması imkanı vardır. Hüküm fıkrasında taraflara tanınan haklar ve yüklenen borçlar, tavzih yolu ile sınırlandırılamaz, genişletilemez ve değiştirilemez.

Hakim hükmü verdikten ve davadan elini çektinden sonra temyiz edilerek hüküm bozulmadıkça o davaya yeniden bakamayacak ve verilen hükmü değiştiremeyecektir. Hakim; tavzih veya tashih yolu ile hükümde unuttuğu esasa ilişkin talepler hakkında karar verip bunu hükmüne ekleyemez.

Somut olayda davalının itirazı üzerine İtiraz Hakem Heyetince "davanın usulden reddine" karar verilmiş iken bu karar davacının tavzih talebi neticesi "davalının itirazlarının reddine" şeklinde tamamen değiştirilmiştir. Yukarıda açıklandığı üzere tavzih yoluyla bir tarafa tanınan hakların genişletilemeyeceği, değiştirilemeyeceği gözetilerek karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde karar verilmesi yerinde olmamıştır.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle davalı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile temyiz olunan ... kararının BOZULMASINA,

Peşin alınan temyiz karar harcının istek hâlinde davalıya iadesine,

Dosyanın mahkemeye gönderilmesine,