Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2023/490 K.2023/6865

Taraflar arasındaki itirazın iptali davasından dolayı yapılan yargılama sonunda Mahkemece 20.11.2012 tarihli ve 2011/126 Esas, 2012/344 Karar sayılı karar ile davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı vekilince temyiz edilmesi üzerine, Dairenin 06.03.2014 tarihli ve 2013/7205 Esas, 2014/3831 Karar sayılı kararı ile düzeltilerek onanmuş, taraf vekillerinin karar düzeltme istemi üzerine Dairenin 30.10.2014 tarihli ve 2014/9829 Esas, 2014/14167 Karar sayılı kararı ile bozulmasına arar verilmiş; Mahkemece yukarıda tarih ve sayısı belirtilen karar ile bozma ilamına direnilmiştir.

Direnme kararının davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine; Dairemizin 19.01.2017 tarihli ve 2016/16989 Esas, 2017/373 Karar sayılı kararı ile; bozma ilamı yerinde bulunarak direnme kararı incelenmek üzere dosya Yargıtay Hukuk Genel Kuruluna gönderilmiştir.

Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 18.01.2022 tarihli ve 2017/4-2526 Esas, 2022/16 Karar sayılı ilâmı ile direnme kararının yerinde olduğuna, Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 01.02.2022 tarihli ve 2022/4-981 Esas, 2022/1642 Karar sayılı ilâmı ile davalı vekilinin karar düzeltme isteminin reddine karar verilerek işin esası önünden bir inceleme yapılmadığından bu yöne ilişkin temyiz itirazları incelenmek üzere dosya Dairemize gönderilmiştir.

Hukuk Genel Kurlu tarafından dosya Dairemize gönderilmiş olmakla Tetkik H:âkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; davalı şirketin İstanbul 13. İcra Müdürlüğünün 2008/3795 sayılı dosyasında başlatmış olduğu takibe istinaden Bodrum 1. İcra Müdürlüğünün 2008/244 talimat sayılı dosyasında haciz tatbik edildiği ve söz konusu haczedilen malların müvekkiline yediemin sıfatıyla teslim edildiğini, dava konusu haczedilen malların davacı sorumluluğuna bırakılmış olması,

olağan şekilde muhafazası mümkün olmayan ve düzenli, özel bakım gerektiren mallar niteliği taşıdığından bu masrafların karşılanması için haciz alacaklısı olan davalıya masraf ödeme yükümlülüğü verdiğini, ancak davalının söz konusu masrafları ödemekten kaçındığını, bunun üzerine Üsküdar 5. İcra Müdürlüğünün 2011/1834 sayılı dosyası ile takip başlatıldığını, davalının haksız olarak itiraz ettiğini belirterek itirazın iptali ile icra inkar tazminatına hükmedilmesini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; yediemin ücreti kapsamında İstanbul 9. İcra Hukuk Mahkemesinin 2010/1493 Esas sayılı dosyasında halen görülmekte olan derdest dava bulunduğunu, davacının yediemin sıfatıyla hareket eden ve bu işi meslek edinen bir kimse olmadığını, bu kapsamda herhangi bir yediemin alacağı talebinde bulunamayacağını belirterek davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

(Kapatılan) Üsküdar 4. Asliye Hukuk Mahkemesinin 20.11.2012 tarihli ve 2011/126 Esas 2012/344 Karar sayılı kararıyla; davanın kabulü ile davalının Üsküdar 5. İcra Müdürlüğünün 2011/1834 sayılı dosyasına yapmış olduğu itirazın 69.690,00 TL üzerinden iptali ile takibin devamına, takip tarihinden itibaren yasal faiz yürütülmesine, asıl alacağın %20'si olan 13.938,00 TL icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1. İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Dairenin 06.03.2014 tarihli ve 2013/7205 Esas, 2014/3831 Karar sayılı ilamıyla. "Takibe konu alacak, davalının alacaklı olduğu İstanbul 13. İcra Müdürlüğü'nün 2008/3795 takip sayılı icra dosyasında yedieminlik görevi yapan davacının talep ettiği yedieminlik ücretinden kaynaklanmaktadır. Söz konusu dosyada haczedilen eşyalar yediemin olarak davacıya teslim edilmiş ancak teslim sırasında bir yedieminlik ücreti kararlaştırılmamıştır.

Şu durumda uyuşmazlığın çözümü yargılamayı gerektirdiğinden alacak tutarı belirgin (likit) değildir. Bu nedenle uygulama yeri bulunmayan İ.İ.K'nun 67/2. maddesi gereğince davalının icra inkar tazminatı ile sorumlu tutulmasına yasal olanak bulunmamaktadır.

Mahkemece açıklanan yön gözetilmeyerek davalının icra inkar tazminatı ile sorumlu tutulmuş olmasının doğru olmadığı" gerekçesiyle hükmün düzeltilerek onanmasına karar verilmiş; davacı vekili ve davalı vekilince bu kez kararın düzeltilmesi istenmiştir.

3. Dairenin 30.10.2014 tarihli 2014/9829 Esas ve 2014/14167 Karar sayılı ilamıyla; "...2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu 88/6. maddesinde. "İcra dairesi, depo ve garajlarda ve yediemin olarak kendisine haczedilen malın bırakılmış olduğu üçüncü kişilerde saklanıp da hukuken artık muhafazasına gerek kalmayan malı, vereceği uygun süre içinde geri almasını ilgililere resen bildirir.

Verilen süre içinde eşya geri alınmazsa, icra müdürü tetkik merciinin kararı ile taşınır mal satışlarına ilişkin hükümler uyarınca bunları satar. Elde edilen miktardan muhafaza ve satış giderleri ödenir. Artan miktar 9'uncu madde hükmüne göre muhafaza olunur.

Bu konuda ortaya çıkan ihtilaflar tetkik mercii tarafından basit yargılama usulüne göre çözülür." şeklinde düzenleme ile yedieminlik ücretinden kaynaklanan uyuşmazlıkların icra mahkemeleri tarafından çözümleneceği belirlenmiştir. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu 114. maddesinde mahkemelerin görevinin dava şartı olduğu hüküm altına alınmış olup, aynı kanunun 115. maddesinde ise; dava şartlarının davanın her aşamasında incelenebileceği belirtilmiştir.

Somut olayda davacı, yediemin ücretinden kaynaklanan alacağını istediğinden davaya icra mahkemesinde bakılması gerekir. Şu durumda, Mahkemece açıklanan yönler gözetilerek dava dilekçesinin görev yönünden reddine karar verilmesi gerektiği" gerekçesiyle karar düzeltme talebinin kabulü ile hükmün bozulmasına karar verilmiştir.

B. Direnme Kararı

İlk Derece Mahkemesince, bozma ilamına direnilerek davanın Üsküdar 5. İcra Müdürlüğünün 2011/1834 sayılı dosyasına yapmış olduğu itirazın 69.690,00 TL üzerinden iptaline takibin devamına, takip tarihinden itibaren yasal faiz yürütülmesine, asıl alacağa % 20 icra inkar tazminatı (13.938,00 TL) yürütülmesine ve bunun davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı vekili temyiz dilekçesinde; İcra Mahkemesinin görevli olduğunu ve alacağın likit olmadığını belirtmiştir.

C. Hukuk Genel Kurulu Kararı

1.6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 373 üncü maddesinin beşinci fıkrası gereğince Dairemizce yapılan incelemede Daire kararının yerinde olduğu belirtilerek temyiz incelemesi yapılmak üzere dosyanın Hukuk Genel Kurulu'na gönderilmesine karar verilmiştir.

2.Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 18.01.2022 tarihli ve 2017/4-2526 Esas 2022/16 Karar sayılı ilamıyla; "..Dava, İİK 95. maddesinden kaynaklanan yedieminlik ücretine dayalı olarak yapılan icra takibine itirazın iptali istemine ilişkin olup yukarıda açıklandığı üzere bu davalarda görevli mahkeme Asliye Hukuk Mahkemesidir. Hâl böyle olunca; mahkemece yukarıda açıklanan hususlara değinilerek verilen direnme kararı usul ve yasaya uygun olup yerindedir." denilerek direnme uygun olduğundan, davalı vekilinin işin esasına yönelik temyiz itirazlarının incelenmesi için dosyanın Daireye gönderilmesine karar verilmiş; davalı vekilince bu kez kararın düzeltilmesi istenmiştir.

3.Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 01.12.2022 tarihli ve 2022/4-981 Esas 2022/1642 Karar sayılı ilamıyla; "...1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu’nun 440. maddesinde sayılan sebeplerden hiçbirisine uygun olmadığı" gerekçesiyle karar düzeltme isteminin reddine karar verilmiştir.

D. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, davalı tarafından başlatılan icra takibinde haczedilen malların davacıya teslimi nedeniyle yedieminlik ücretine dayalı itirazın iptali ile icra inkar tazminatının tahsili istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun geçici 3 üncü maddesi delaletiyle uygulanmasına devam olunan mülga 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun (1086 sayılı Kanun) 428 inci maddesi, 438 inci maddesinin yedi, sekiz ve dokuzuncu fıkraları ile 439 uncu maddesinin ikinci fıkrası, 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu'nun 67 ve 95 inci maddeleri.

3. Değerlendirme 1. Temyizen incelenen karar, tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davalı vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2. Takibe konu alacak, davalının alacaklı olduğu İstanbul 13. İcra Müdürlüğünün 2008/3795 sayılı icra dosyasında yedieminlik görevi yapan davacının talep ettiği yedieminlik ücretinden kaynaklanmaktadır. Söz konusu dosyada haczedilen eşyalar yediemin olarak davacıya teslim edilmiş ancak teslim sırasında bir yedieminlik ücreti kararlaştırılmamıştır. Şu durumda uyuşmazlığın çözümü yargılamayı gerektirdiğinden alacak tutarı belirgin (likit) değildir.

Bu nedenle uygulama yeri bulunmayan İİK'nın 67/2 nci maddesi gereğince davalının icra inkar tazminatı ile sorumlu tutulmasına yasal olanak bulunmamaktadır.

Mahkemece açıklanan yön gözetilmeyerek davalının icra inkar tazminatı ile sorumlu tutulmuş olması usul ve yasaya uygun düşmediğinden kararın bozulması gerekirse de; belirlenen bu yanılgının giderilmesi yeniden yargılamayı gerektirmediğinden 6100 sayılı HMK'nın geçici 3 üncü maddesi delaletiyle mülga 1086 sayılı Kanun'un 438 inci maddesinin yedinci fıkrası hükmü uyarınca hükmün düzeltilerek onanmasına karar vermek gerekmiştir.

VI. KARAR

1. Değerlendirme bölümünün (1) numaralı bendinde açıklanan nedenlerle davalı vekilinin diğer temyiz itirazlarının REDDİNE,

2. Değerlendirme bölümünün (2) numaralı bendinde açıklanan nedenlerle davalı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile Mahkeme kararının, hüküm fıkrasının (2) numaralı bendinin silinerek yerine “2-Alacak likit olmadığından davacının icra inkar tazminatı isteminin reddine” ibaresi yazılmak suretiyle hükmün DÜZELTİLEREK ONANMASINA,

Peşin alınan temyiz karar harcının istek hâlinde davalıya iadesine,