Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2023/5563 K.2025/2517

İtiraz Hakem Heyeti kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; davalıya Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası (ZMSS) Poliçesi ile sigortalı aracın 27.04.2021 tarihinde karıştığı trafik kazası sonucu müvekkilinin yaralandığını ve malul kaldığını, ... Sigorta A.Ş tarafından 17.03.2022 tarihinde 130.862,00 TL ödeme yapıldığını, ödemenin yetersiz olduğunu belirterek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 8.000,00 TL bakiye sürekli iş göremezlik tazminatının kaza tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiş, 02.11.2022 tarihli talep arttırım dilekçesiyle talebini 119.008,52 TL'ye yükseltmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; müvekkili şirket tarafından sürekli iş göremezlik için 17.03.2022 tarihinde 130.862,00 TL olmak üzere tam ve eksiksiz ödeme yapıldığını, 21.04.2022 tarihinde 295,00 TL olmak üzere medikal firma ücreti, 10.03.2022 tarihinde ise 177,00 TL aktüer hesap ücreti ödemesi yapıldığını, kabul anlamına gelmemekle beraber tekrar hesaplama yapılması halinde ödeme tarihindeki veriler göz önüne alınarak hesaplanacak olan tazminattan faizi ile tenzil edilmesi gerektiğini, başvuranın müvekkili şirketi ibra ettiğini, kusur oranının tespiti bakımından dosyanın Adli Tıp Kurumu Trafik İhtisas Dairesine gönderilmesi gerektiğini,

davacının daimi maluliyetinin tespiti için Adli Tıp Kurumu 3. İhtisas Dairesinden rapor alınması gerektiğini, aktüer tazminat hesaplamasında TRH 2010 Yaşam Tablosunun kullanılması ve % 1,8 teknik faiz yönteminin uygulanması gerektiğini, müterafik kusur ve hatır taşıması indirimi yapılması gerektiğini, kaza tarihinden itibaren avans faiz talebinin reddi gerektiğini, tam vekalet ücretine ilişkin talebin reddi gerektiğini belirterek davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

III. UYUŞMAZLIK HAKEM HEYETİ KARARI

Uyuşmazlık Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile "Başvurunun kabulü ile 119.008,52 TL kalıcı iş göremezlik tazminatının 09.06.2022 tarihinden itibaren işlemiş yasal faizi ile sigorta şirketinden alınarak başvuru sahibine verilmesine" karar verilmiştir.

IV. İTİRAZ

Uyuşmazlık Hakem Heyetinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekilince itiraz edilmesi üzerine.

İtiraz Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile aktüer bilirkişi raporunda yapılan hesaplama neticesinde sigorta kuruluşunun yapılan ödemelerle sorumluluğunun sona ermediği, ilgili ödemelerin tenziliyle tazminat tutarının belirlendiği, somut olayda, kaza yapan araçta, başvuranın orta arka koltukta yolcu olduğu, sürücü ile yolcu olan başvuru sahibi arasında hemşehrilik, muhtar ile köylü yakınlığı ilişkisi olduğunun dosyada mevcut ifade tutanaklarından anlaşıldığı, başvuru sahibinin hatır için bedelsiz taşındığını kabule imkân verecek nitelikte bir delil bulunmadığı,

dosyaya sunulu trafik kazası tespit tutanağında, tek taraflı trafik kazasında sigorta kuruluşu tarafından sigortalı araç sürücüsünün 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu Madde 52/1-b kuralını ihlal ettiğinden birinci derecede kusurlu olduğu sigorta kuruluşunun sigortalı araç sürücüsünün kusuru oranında sorumlu olması nedeniyle, tazminat hesaplamasının sigorta kuruluşu yönünden %100 kusur oranına göre yapıldığı, sunulan sağlık kurulu raporunun yönetmeliğe uygun olduğu, aktüer tazminat hesabının hukuka uygun olduğu,

dosya ve alınan bilirkişi raporunda başvuru sahibinin müterafik kusurlu kabul edilmesini gerektiren bir delil ve bilgi olmadığı gibi, her iki taraf lehine maktu tutar gözetilmek kaydıyla 1/5 vekâlet ücretine hükmedilmesi gerektiği gerekçesiyle "İtiraza konu 25/11/2022-K-2022/308744 sayılı Uyuşmazlık Hakem Heyeti kararına karşı Sigorta Kuruluşu vekilinin yapmış olduğu itirazların kısmen kabul edilerek.

Uyuşmazlık Hakem Heyetinin 25.11.2022-K-2022/308744 sayılı kararının 3. Maddesinin aşağıdaki şekilde değiştirilmesine, diğer hükümlerin aynı şekilde icrasına,“3. 9.200,00 TL vekâlet ücretinin sigorta kuruluşundan alınarak başvuru sahibine verilmesine,” ibaresinin yazılmasına, hükmün bu şekli ile düzeltilmesine" karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davalı vekili temyiz dilekçesinde; müvekkili şirkete yalnızca sürekli iş göremezlik tazminatına ilişkin başvuru yapıldığını, alınan aktüer raporu doğrultusunda işbu kaleme ilişkin olarak 17.03.2021 tarihinde 130.862,00 TL ödeme yapıldığını, müvekkili şirketin başkaca bir sorumluluğu kalmadığını, tahkim komisyonu kararında geçici bakım giderine de hükmedildiğini, geçici iş göremezlik tazminatı ve geçici bakım gideri talebine ilişkin müvekkili şirkete başvuru yapılmadığını, başvurunun usulden reddi gerektiğini, sağlık kurulu raporunun mevzuatta açıkça ifade olunan şartları taşımadığını, kusur oranının tespitinin önem arzettiğini,

müterafik kusur ve hatır taşıması indirimi yapılması gerektiğini, faiz başlangıcının dava tarihi faiz türünün yasal faiz olarak kabul edilmesi gerektiğini, müvekkili şirketin ekspertiz ücretinden sorumluluğu bulunmadığını, vekalet ücretinin AAÜT’de belirlenen vekalet ücretinin 1/5’i olması ve hükmedilecek vekalet ücretinin her iki yan bakımından göz önüne alınması gerektiğini belirtmiştir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık; davalı ... tarafından Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası (ZMSS) Poliçesi ile teminat altına alınan aracın karıştığı trafik kazası sonucu yaralanıp malul kalan davacı yolcunun bakiye sürekli iş göremezlik tazminatı talebine ilişkindir.

1-Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre, davalı vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2-2918 sayılı Kanun’un 87. maddesinin birinci fıkrası yollamasıyla 6098 sayılı Kanun’un 51. maddesi uyarınca hatır için karşılıksız yolcu taşıma veya aracı kullandırmada genel hükümlere göre tazminattan uygun bir indirim yapılması, doktrinde ve Yargıtay içtihatlarında benimsenmiş ve yerleşmiştir.

Hatır için yolcu taşıma veya aracı kullandırmadan söz edebilmek için, ölen veya yaralananın bir menfaat karşılığı olmaksızın taşınması veya aracın kullanılması, diğer bir deyişle taşıma veya kullanmada ölen veya yaralananın menfaatinin bulunması gerekir. Bu nedenle taşıma veya kullanmada işletenin veya eylemlerinden sorumlu olduğu kişilerin bir menfaatinin bulunması hâlinde hatır taşımasından söz edilemez.

Bu bakımdan hatır ilişkisinin değerlendirilmesinde taşıma veya kullanmanın kimin menfaatine olduğunun belirlenmesi önemlidir. Taşıma veya kullandırma, ekonomik yarar için olabileceği gibi ortak toplumsal değerler nedeniyle de olabilir. Ancak yakın akrabaların ve eşin taşınmasında bir menfaatten söz edilemeyeceği için hatır için taşımadan da bahsedilemez.

Hâkim, gerekçesini kararında tartışmak ve nedenlerini göstermek koşuluyla tazminattan mutlaka indirim yapmak zorunda da değildir.

Somut olayda; davalı vekilince başvuruya cevap ve itiraz dilekçelerinde hatır için taşıma def’inde bulunulmuştur.

Her ne kadar İtiraz Hakem Heyetince sürücü ile yolcu olan başvuru sahibi arasında hemşehrilik, muhtar ile köylü yakınlığı ilişkisi olduğunun dosyada mevcut ifade tutanaklarından anlaşıldığı, başvuru sahibinin hatır için bedelsiz taşındığını kabule imkân verecek nitelikte bir delil bulunmadığı gerekçesi ile hatır taşıması indirimi yapılmamış ise de sürücü ile yolcu olan başvuru sahibinin aynı yer nüfusuna kayıtlı olduğu, taraflar arasında hemşehrilik ile köylü yakınlığı ilişkisi olduğu sabit olup davacının sürücüye bu taşıma için ücret ödemesinin hayatın olağan akışına aykırı olduğu kabul edilmelidir.

Bu durumun aksi davacı tarafça ispat edilemediğinden davalının süresinde yapılan hatır için taşıma savunmasına itibar edilerek 6098 sayılı Kanun'un 51 inci maddesi gereğince Dairemizin yerleşik uygulamasına göre %20 oranında hatır taşıması indirimi yapılmak suretiyle davalının sorumlu olduğu tazminat miktarının belirlenmesi gerekirken yazılı şekilde hüküm tesisi doğru görülmemiştir.

VI. KARAR

1.Yukarıda (1) numaralı bentte açıklanan nedenlerle davalı vekilinin diğer temyiz itirazlarının REDDİNE, 2.Yukarıda (2) numaralı bentte açıklanan nedenlerle davalı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile temyiz olunan İtiraz Hakem Heyeti kararının BOZULMASINA,