Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2023/806 K.2023/3005

Taraflar arasında görülen tasarrufun iptali davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece, mahkeme kararının bozulmasına karar verilmiştir.

Mahkemece bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın açılmamış sayılmasına karar verilmiştir.

Mahkeme kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra, dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde, borçlu şirket hakkında yaptıkları takibin semeresiz kaldığını, dava konusu taşınmazını mal kaçırma amacı ile önce davalı ...'ye, onun da davalı ...'ye devrettiğini tespit ettiklerini belirterek, bu tasarrufların iptalini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalılar vekilleri, haksız açılan davanın reddi gerektiğini savunmuştur.

III. MAHKEME KARARI

Mahkemenin 09.01.2018 tarihli ve 2017/91 Esas, 2018/11 sayılı kararıyla; davalı ... hakkındaki davanın reddine, Zeki hakkındaki davanın kabulü ile 77.000,00 TL nin anılan davalıdan tahsiline karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1. Mahkeme kararına karşı süresi içinde davacı vekili ve davalı ... vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Yargıtay (kapatılan) 17. Hukuk Dairesi 13.10.2020 tarih ve 2018/3125 Esas, 2020 /5501 Karar sayılı ilamında;

"....

Dosya kapsamından dava konusu olarak 2798 ada 6 parsel 4 nolu bağımsız bölüm için tasarrufun iptali davası açıldığı taraf olarak borçlu ... Elektrik Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti. üçüncü kişi olarak davalı ... gösterilmiş, yargılama bu taraflar üzerinden devam etmiş ve dairemizce bu taraflarla ile ilgili olarak bozma yapılmış, taraflar karar düzeltmeye gelmemiş ise de, bozma ilamımızda maddi yanılgı yapıldığı anlaşılmıştır. Taraf teşekkülü yargılamanın her aşamasında resen dikkate alınması gereken bir husustur.

Gelen tapu kayıtlarından 2798 ada 6 parsel 2 nolu bağımsız bölüm borçlulardan ... Elektrik Gıda San. ve Tic. Ltd. Şit.'ne ait olup 23.12.2008 tarihinde dava dışı ... isimli şahsa ..., 2798 ada 6 parsel 4 nolu bağımsız bölüm ise yine dava dışı borçlu ... tarafından aynı tarihte davalı ...'ye satılmıştır. Bu halde kararda yer alan bağımsız bölüm ile davanın tarafları arasında bir uyumsuzluk bulunmaktadır.

Yapılacak iş, HMK'nun 31.maddesi gereğince davacı vekilinden dava konusu yapılan bağımsız bölüm ve hangi borçlu ile ilgili olarak davanın açıldığının sorulup bu hususun net olarak açığa kavuşturulmasından sonra, gerektiğinde ıslah sureti ile dava dilekçesinde dava konusu bağımsız bölüm ile ilgili olarak varsa maddi hatanın düzeltilmesi ve belirtilecek dava konusuna göre taraf teşekkülünün sağlanması, eksik harç varsa tamamlatırılarak ve yeni tarafın da delileri toplanarak oluşacak sonuca göre karar verilmesinden ibarettir.

Mahkemece, bu maddi ve hukuki olgular dikkate alınmadan eksik inceleme ile yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırıdır." gerekçesi ile bozulmuştur.

B. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar

İlk Derece Mahkemesi, yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararında, 23.06.2022 tarihli duruşmanın davacı tarafından takipsiz bırakılması nedeniyle dosyanın işlemden kaldırıldığı ve süresi içerisinde yenilenmediği gerekçesiyle 26.09.2022 tarihi itibariyle HMK 150/5 kapsamında davanın açılmamış sayılmasına karar vermiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili temyiz dilekçesinde, duruşmanın önce 17.05.2022 tarihine bırakıldığını ancak mahkemenin hatası sonucu sisteme kaydedilmediğini ve duruşmanın 23.06.2022 tarihine bırakıldığını, ancak aynı gün başka duruşma olmadığı için duruşmaya katılmanın mümkün olmadığını, davalı tarafından 23.06.2022 tarihli duruşma için mazeret dilekçesi gönderildiği halde bu hususta olumlu veya olumsuz bir karar verilmeden dosyanın işlemden kaldırılmasına karar verilmesinin hatalı olduğunu belirterek, mahkeme kararının bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, HMK'nın 150.maddesine dayalı olarak işlemden kaldırma ve akabinde davanın açılmamış sayılmasına ilişkin kararın usule uygun olup olmadığı noktasında toplanmaktadır.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 150 ve 316/g maddesi, 2004 sayılı İcra İflas Kanunu'nun 284 üncü maddesi.

3. Değerlendirme Tasarrufun iptali davaları, İİK'nın 284.maddesinde belirtildiği üzere basit yargılama usulüne tabidir. Bu nedenle, tarafların duruşmaya gelmemesi hallerinde HMK'nın 150. maddesi uygulanmalıdır.

Dava dosyası incelendiğinde; bozma ilamı sonrası 08.03.2022 tarihli celsede taraf vekillerinin mazeretinin kabulü ile duruşma gününü Uyap üzerinden öğrenmelerine, duruşmanın 17.05.2022 gününe bırakılmasına karar verilmiş olup, 17.05.2022 günü UYAP güncelenmediği için yeni duruşma günü 23.06.2022 günü olarak belirlenerek, duruşma gününün taraflara tebliğine karar verilmiştir.

23.06.2022 tarihli celsede davacı vekilinin mazeret beyan etmeden duruşmaya gelmediği, davalı ... vekilinin mazeret dilekçesi sunduğu mazeret talebi hususunda ara karar oluşturulmayıp, takip edilmeyen dosyanın yenileninceye kadar HMK'nın 150. madde hükmü uyarınca işlemden kaldırılmasına karar verildiği ve işlemden kaldırma tarihi 23.06.2022 den itibaren 3 ay içinde davanın yenilenmediği gerekçesiyle HMK'nun 150/5. maddesi gereğince davanın açılmamış sayılmasına karar verildiği anlaşılmıştır.

01.10.2011 tarihinde yürürlüğe giren 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun “Tarafların Duruşmaya Gelmemesi, Sonuçları ve Davanın Açılmamış Sayılması” başlığını taşıyan 150. maddesinin 1. fıkrasında “Usulüne uygun şekilde davet edilmiş olan taraflar, duruşmaya gelmedikleri veya gelip de davayı takip etmeyeceklerini bildirdikleri takdirde dosyanın işlemden kaldırılmasına karar verilir” hükmüne, ikinci fıkrasında, “Usulüne uygun şekilde davet edilmiş olan taraflardan biri duruşmaya gelir, diğeri gelmezse, gelen tarafın talebi üzerine, yargılamaya gelmeyen tarafın yokluğunda devam edilir veya dosya işlemden kaldırılır.

Geçerli bir özrü olmaksızın duruşmaya gelmeyen taraf, yokluğunda yapılan işlemlere itiraz edemez” hükmüne, 4. fıkrada “Dosyası işlemden kaldırılmış olan dava, işlemden kaldırıldığı tarihten başlayarak üç ay içinde taraflardan birinin dilekçe ile başvurusu üzerine yenilenebilir. Yenileme dilekçesi, duruşma gün, saat ve yeri ile birlikte taraflara tebliğ edilir.

Dosyanın işlemden kaldırıldığı tarihten başlayarak bir ay geçtikten sonra yenileme talebinde bulunulursa, yeniden harç alınır, bu harç yenileyen tarafça ödenir ve karşı tarafa yüklenemez.

Bu şekilde harç verilerek yenilenen dava, eski davanın devamı sayılır” hükmüne ve 5. fıkrada da “İşlemden kaldırıldığı tarihten başlayarak üç ay içinde yenilenmeyen davalar, sürenin dolduğu gün itibarıyla açılmamış sayılır ve mahkemece kendiliğinden karar verilerek kayıt kapatılır” hükmüne yer verilmiştir.

Somut olayda, 23.06.2022 tarihli duruşmaya davacı vekili katılamamış, davalı ... vekili Avukat ... mazeret dilekçesi sunmuştur. Mahkemece bu mazeret dilekçesi hakkında olumlu veya olumsuz bir karar verilmeden işlemden kaldırılma kararı verilmesi usul ve yasaya aykırı olmuştur.

VI. KARAR

Açıklanan sebeple; Temyiz olunan mahkeme kararının BOZULMASINA,

Peşin alınan temyiz harcının istek hâlinde davacıya iadesine,

Dosyanın mahkemesine gönderilmesine, 07.03.2023 tarihinde Üye ...'ın karşı oyu ve oy çokluğuyla karar verildi.

KARŞI OY YAZISI

Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı kanıtlarla yasaya uygun gerektirici nedenlere, özellikle delillerin değerlendirilmesinde bir isabetsizlik görülmemesine göre yerinde bulunmayan temyiz itirazlarının reddiyle usul ve yasaya uygun olan hükmün onanması görüşünde olduğumdan sayın çoğunluğun bozma kararına katılmıyorum.