Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2023/8239 K.2024/10756

Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen tazminat davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Yargıtay (Kapatılan) 17. Hukuk Dairesince ve Dairemizce İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararı davacılar vekili, davalı ... AŞ ve davalı ... Lojis. Hizm. AŞ vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacılar vekili dava dilekçesinde; davacıların desteği ...'ün sevk ve idaresindeki araç ile davalıların işleteni, sürücüsü ve trafik sigortacısı olduğu aracın karıştığı kazada davacıların desteği ...'ün ve aynı araçta yolcu olarak bulunan ...'ün öldüğünü, davalıların zarardan sorumlu olduklarını açıklayıp fazlaya dair hakları saklı kalmak kaydıyla toplam 17.500,00 TL maddi tazminat ile toplam 115.000,00 TL manevi tazminatın tahsiline karar verilmesini talep etmiş, ıslah dilekçesiyle maddi tazminat talebini 231.228,98 TL'ye yükseltmiş, yargılama sırasında davalı ... Genel Sigorta AŞ aleyhine açtıkları davadan feragat ettiklerini bildirmiştir.

II. CEVAP

Davalılar davanın reddine karar verilmesini talep etmişlerdir.

III.BOZMA ÖNCESİ YARGILAMA SÜRECİ

Mahkemenin 31.03.2016 tarihli kararıyla, davanın kısmen kabulü ile davacı ... için 72.349,48 TL, ... için 2.219,20 TL, ... için 4.162,60 TL, ... için 1.746,47 TL ve ... için 124.707,74 TL maddi tazminatın, davalılar ... ve ... Lojistik Hizmetleri A.Ş'den kaza tarihinden, davalı ...

Genel Sigorta A.Ş'den (davacı ... için hükmedilen tazminatın 5.000,00 TL'sinden, ... için hükmedilen tazminatın 2.500,00 TL'sinden, ... için hükmedilen tazminatın 5.000,00 TL'sinden ve ... ile ... için hükmedilen tazminatın tamamından sorumlu olmak üzere) temerrüt tarihi olan 02.05.2014'ten, davalı Halk Sigorta A.Ş'den dava tarihinden işleyecek yasal faiziyle birlikte müteselsilen tahsiline;

davacı ... için 5.000,00 TL, ... için 4.000,00 TL, davacılar ..., ..., ... ve ... için 3.000,00'er TL olmak üzere toplam 21.000,00 TL manevi tazminatın kaza tarihinden işleyecek yasal faiziyle birlikte sigorta şirketleri dışındaki davalılardan müteselsilen tahsiline karar verilmiş; hüküm, davalı .... vekili ve davalı Halk Sigorta A.Ş. vekili tarafından temyiz edilmiş, hüküm.

Yargıtay (Kapatılan) 17. Hukuk Dairesinin 15.04.2019 tarih, 2016/11855 esas, 2019/4705 karar sayılı ilamıyla "... davaya konu kazada ölen ...'ın eşi olan davacı ...'in, ölen eşinin desteğinde yoksun kaldığı iddiası ile tazminat talep ettiği; davacının 13.08.2018 tarihinde yeniden evlenmiş olduğu; mahkemenin hükme esas aldığı aktüer raporunda ise, davacı ...'in muhtemel bakiye ömür süresinin tamamı için tazminat hesabı yapıldığı; mahkemenin de davacı ... için bu raporla hesaplanan bedeli hüküm altına aldığı görülmektedir.

Oysa, destekten yoksun kalma tazminatının yukarıda ifade edilen amaç ve kapsamı; somut gerçeğin bulunduğu durumda varsayımlara dayalı hesaplama yapılamayacağı; destek alacaklısı davacı eşin ancak eşinin ölümü ile kendisinin yeniden evlendiği tarih aralığındaki dönem için tazminata hak kazanabileceği gözetilip hesaplama yapılmalıdır... davacı ... için, davaya konu kaza tarihi ile davacının yeniden evlendiği tarih arasındaki süre için tazminatın hesaplanması;

davacı ...'in yeniden evlenip destek alma hakkının son bulduğu tarihten sonraki dönem için, desteğin babası olan davacı ... ile desteğin muhtemel çocukları için ayıracağı payların, yukarıda açıklanan ilkeler dairesinde belirlenmesi suretiyle, davacı ... ve Veysel'in hak kazanabileceği tazminatların hesaplanması için, daha önce rapor düzenleyen bilirkişiden ek rapor alınıp oluşacak sonuca göre (usuli kazanılmış haklar gözetilerek) karar verilmesi... davacı eşin evlenme ihtimali oranları belirlenirken, destek gören eşin kaza tarihindeki yaşına göre, AYİM Evlenme İhtimali Tablosu'ndaki belirlemelerin esas alınması gerektiği halde,

davacı eş ...'in rapor tarihindeki yaşına göre belirlenen oran esas alınmak suretiyle, evlenme indirim oranının düşük belirlenmesi de hatalı olmuştur..." gerekçesiyle bozulmasına karar verilmiştir.

Mahkemece bozma ilamına uyularak yapılan yargılama sonunda 08.10.2020 tarihli karar ile davaya konu manevi tazminatlara ilişkin ilk hüküm kesinleştiğinden yeniden hüküm tesisine yer olmadığına; ...'ün vefatı nedeniyle, ... ve ... 'in, Mapfre Sigorta ile ... mirasçıları ve ... şirketinin ve Halk Sigorta'nın sorumlu olduğu miktar ödendiğinden, bu davacıların ...'ın ölümü nedeniyle maddi tazminat taleplerinin reddine;

...'ün vefatı nedeniyle eşi ... için 202.614,36 TL'nin, ... için 5.379,54 TL'nin, ... için 6.389,35 TL'nin, ... için 28.965,06 TL'nin davalı Halk Sigorta'dan dava tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte tahsiline (sigorta limiti dahilinde), bu davacıların ... mirasçıları, ...

Şirketi ve Mapfre Sigorta'nın sorumluluğundaki (%15 kusura isabet eden zararı) tahsil ettikleri anlaşıldığından diğer davalılar hakkında ödeme nedeniyle davanın reddine; ...'ün vefatı nedeniyle eşi ... 'in, ... mirasçıları, Mapfre Sigorta ve ...

Lojistik Hizmetleri'nden yapılan ödemeler nedeniyle kusura isabet eden miktar için herhangi bir bakiye kalmadığından bu davalılar hakkındaki davanın reddine, eş ... için Halk Sigorta'dan 140.423,65 TL'nin dava tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte tahsiline (sigorta limiti dahilinde), ...'ün ölümü nedeniyle baba ... için ... mirasçılarından verasetteki payları ile sınırlı olarak, Mapfre Sigorta ve ...

Lojistik Hizmetleri'nden müteselsilen ve müştereken %15 kusura isabet eden 16.620,85 TL'nin dava tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte müteselsilen tahsiline (sigortadan limit dahilinde), ...'ün ölümü nedeniyle babası ... için, Halk Sigorta'dan kusura isabet eden 127.576,35 TL'nin dava tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte tahsiline karar verilmiştir.

IV. BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1. İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararı süresi içinde davalı Halk Sigorta A.Ş. vekili tarafından temyiz edilmiştir.

2. Dairemizin 06.12.2021 tarih, 2021/2334 esas- 2021/9757 karar sayılı ilamıyla; "...Mahkemenin temyize konu kararına esas aldığı aktüer raporunun, hiçbir yönden Dairemizin önceki bozma ilamında belirtilen hesap kriterlerini dikkate almadığı; davacı eş ...

13/08/2018 tarihinde yeniden evlendiği ve bu tarihe kadar hesap yapılması gerektiği halde, muhtemel ömür süresi sonu olan 2057 yılına kadar hesap yapıldığı; önceki bozma ilamımızdaki destek paylarının belirlenmesine ilişkin usul dikkate alınmadan ve denetime imkan vermeyecek biçimde davacı ... için (oğlu ...'ın ölümünden dolayı) destek payları belirlenip tazminat hesabının yapıldığı görülmektedir.

Dairemizin önceki bozma ilamındaki hususları karşılamayan, denetime imkan vermeyecek ve yetersiz şekilde düzenlenen bu rapor denetlenmeden karar verilmesi...Mahkeme ilk hükmünün sadece adı geçen davalılar lehine bozulduğu ve bozma ilamının kapsamı; davacı tarafın, ilk hükmü temyiz etmediği ve ilk hükme esas alınan 20.05.2015 ve 26.01.2016 tarihli hesap raporuna itirazının bulunmadığı; bozma ilamının kapsamında belirtilen yönler dışında 20.05.2015 ve 26.01.2016 tarihli raporlarda belirlenen tazminat miktarları için adı geçen davalı taraf lehine usuli kazanılmış hak oluştuğu dikkate alınmalıdır.

Dairemizin önceki bozma ilamında usuli kazanılmış haklar gözetilerek karar verilmesi hususu özellikle vurgulanmış olmasına rağmen, ilk hükmün davacı yanca temyiz edilmemesiyle oluşan tüm usuli kazanılmış hakları da ihlal edecek biçimde karar verildiği görülmektedir ..." gerekçesiyle bozulmuştur.

B. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile Yargıtay bozma ilamına uyularak yapılan yargılama sonunda davacıların manevi tazminat talepleri hakkında mahkemece 31.03.2016 tarihinde verilen karar bozma kapsamı dışında kalarak kesinleştiği anlaşılmakla bu hususta yeniden karar verilmesine yer olmadığına, davacı ..., ... ve ...'ın maddi tazminat talebi hakkında mahkemece 31.03.2016 tarihinde verilen karar bozma kapsamı dışında kalarak kesinleştiği anlaşılmakla bu hususta yeniden karar verilmesine yer olmadığına, davacı ...'in maddi tazminat talebinin reddine, davalı ...

AŞ yönünden davanın feragat nedeniyle reddine, davacı ...'in maddi tazminat talebi yönünden, davanın kısmen kabulü ile 72.349,48 TL'nin davalılar ... (mirasçıları) ve ... Lojistik Hizmetleri AŞ'den kaza tarihi olan 14.01.2014 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte, davalı Halk Sigorta A.Ş.

(Türkiye Sigorta A.Ş.)'den dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Davacılar vekili temyiz dilekçesinde; hükmün infazında tereddütler bulunduğunu, hesaplamada hata yapıldığını, davalıların zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olduklarını, davalı ... şirketinin de diğer davalılar ile müteselsilen sorumluluğuna karar verilmesi gerektiğini belirterek kararın bozulmasına karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ... AŞ vekili temyiz dilekçesinde; kazanılmış haklara riayet edilmediğini, meydana gelen zarardan sigortalının kusuru oranında sorumlu olduklarını, vekalet ücreti, yargılama gideri ve faiz konusunda hatalı karar verildiğini belirterek kararın bozulmasına karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ... Hizm. A.Ş. vekili temyiz dilekçesinde; kusur durumunu kabul etmediklerini, tazminat hesabında hatalar bulunduğunu belirterek kararın bozulmasına karar verilmesini talep etmiştir.

B. Gerekçe

Uyuşmazlık; trafik kazası nedeniyle destekten yoksun kalmaya dayalı maddi tazminat ve manevi tazminat istemine ilişkindir.

Temyizen incelenen kararının bozmaya uygun olmasına, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmamasına, bozma ilamı ile kesinleşen yönlere ilişkin yeniden temyiz incelemesinin yapılamayacak olmasına, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR