Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2023/8344 K.2023/11678

Taraflar arasındaki sigorta tahkim yargılaması sonunda, Uyuşmazlık Hakem Heyetince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Karara davalı vekili tarafından itiraz edilmesi üzerine, İtiraz Hakem Heyetince itirazın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

İtiraz Hakem Heyeti kararı davacı vekili ile davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda davacılar vekilinin temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; 24.06.2019 tarihinde meydana gelen tek taraflı kazada yolcu konumunda bulunan davacının yaralanarak malul kaldığını, kazaya karışan aracın zorunlu mali mesuliyet sigortasının davalı ... şirketince düzenlendiğini, bu nedenle fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile 5.000,00 TL sürekli iş göremezlik zararının davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiş, ıslah dilekçesi ile talebini 135.346,93 TL ye yükseltmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; başvurunun 2 yıllık zamanaşımı süresinde yapılmadığını, KTK 97 nci maddesinde belirtilen evraklarla sigorta şirketine müracaat edilmediğini, sorumluluğun kusur oranında olduğunu, müterafik kusur ve hatır taşıması indirimi yapılması gerektiğini, tazminat hesabının TRH 2010 Yaşam Tablosu kullanılarak yapılması gerektiğini, dava tarihinden itibaren yasal faize karar verilmesi gerektiğini talebi kısmen ya da tamamen reddedilenler aleyhine tam vekalet ücreti yerine 1/5 oranında vekalet ücretine hükmedilmesi gerektiği ileri sürülerek davanın reddini savunmuştur.

III. UYUŞMAZLIK HAKEM HEYETİ KARARI

Uyuşmazlık Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; davacının %18 maluliyet oranı, TRH 2010 Yaşam Tablosu ve progresif rant tekniği ile yapılan tazminat hesabının usul ve yasaya uygun olduğu gerekçesi ile başvurunun kabulüne, 135.346,93 TL sürekli iş göremezlik zararının 16.02.2021 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile sigorta şirketinden alınarak başvuru sahibine verilmesine karar verilmiştir.

IV. İTİRAZ

A. İtiraz Yoluna Başvuranlar

Uyuşmazlık Hakem Heyetinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili itiraz başvurusunda bulunmuştur.

B. İtiraz Sebepleri

Davalı vekili itiraz dilekçesinde; davanın zamanaşımına uğradığını, gerekli belgelerle başvuru yapılmadığını, dosyaya sunulu raporun hüküm kurmaya elverişli olmadığını, hükme esas alınan kusur oranının kabul edilemeyeceğini, hesaplamanın 1,8 teknik faiz kullanılarak yapılması gerektiğini, müterafik kusur ve hatır taşıması indiriminin gidilmesini, başvuru sahibi lehine hükmedilen vekalet ücretinde hata yapıldığını ileri sürerek karara itiraz etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

İtiraz Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; olayın tek taraflı kaza olup davacının araçta yolcu olarak bulunduğu ve davanın caza zamanaşımı süresi içinde açıldığı, hükme esas alınan maluliyet raporunun Dokuz Eylül Üniversitesi Adli Tıp Anabilim Dalı tarafından kaza ile illiyet kurularak erişkinlere ve meslekte kazanmaya ilişkin yönetmelik hükümlerine göre kişinin muayenesi yapılarak hazırlandığı,

dosya kapsamında müterafik kusur indirimi uygulanmasını gerektirecek somut bir delile rastlanılmadığından davalı vekilinin söz konusu hususlara ilişkin itirazlarının reddine, ancak tazminat hesabının 1,8 teknik faiz esas alınarak yapılması gerekirken progresif rant tekniğinin kullanılmasının doğru olmadığı,

taşımanın hatır taşıması olduğunun kabulü ile %20 hatır taşıması indirimi uygulanması gerektiği, çekişmeli yargıya tabi sigorta uyuşmazlıklarında he iki taraf da talepte bulunan konumunda bulunduğundan ve bu nedenle de Sigortacılık Kanunu gereği 1/5 kuralının maktu ücretin altına düşmemek kaydıyla davanın her iki tarafı için uygulanması gerektiği belirtilerek, davalı vekilinin açıklanan hususlara ilişkin olarak itirazlarının kabulü ile.

78.455,83 TL'nin 16.02.2021 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davacıya ödenmesine, davacı vekille temsil edildiğinden 4.080,00 TL vekalet ücretinin davalıdan tahsiline, davalı vekille temsil edildiğinden 1.118,31 TL vekalet ücretinin davacıdan tahsiline karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İtiraz Hakem Heyetinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili ile davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili temyiz dilekçesinde; tazminat hesabının progresif rant tekniği ile yapılması gerekirken 1,8 teknik faiz kullanılarak yapılmasının doğru olmadığını, hatır taşımasının yasal şartlarının oluşmadığını, vekalet ücretinin AAÜT gereğince tam vekalet ücreti olması gerektiğini belirterek kararı temyiz etmiştir.

Davalı vekili temyiz dilekçesinde; davacı vekili tarafından sunulan rapor dayanak alınarak tazminat hesaplaması yapılamayacağını, bu raporda belirlenmiş maluliyet oranının olması gerekenden yüksek olduğunu belirterek kararı temyiz etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık; davalı ... tarafından Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası (ZMSS) Poliçesi ile teminat altına alınan aracın karıştığı trafik kazası sonucu yaralanıp malul kalan davacı yolcunun uğradığı sürekli iş göremezlik tazminatı talebine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370, 371 ve 177 nci maddeleri, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 54 üncü maddesi, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 85, 89, 90 ve 91 inci maddeleri, Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları,

3. Değerlendirme 1.Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre davalı vekilinin tüm temyiz itirazlarının, davacı vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan diğer temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2. Davacı vekilinin temyiz itirazlarının incelenmesinde;

Trafik kazası sonucu bedensel zarara uğrayan ve buna dayalı olarak iş gücü kaybı tazminatı isteminde bulunan hak sahiplerinin bakiye ömürlerinin belirlenmesi gerekmektedir. Gerçek zarar hesabı, özü itibariyle varsayımlara dayalı bir tespit olduğundan gerçeğe en yakın verilerin kullanılması esastır. Bu nedenle yapılan bilimsel çalışmalar sonucu “TRH 2010” adı verilen “Ulusal Mortalite Tablosu” hazırlanmış olup bu tablonun ülkemize özgü ve güncel verileri içermesi ve yargı mercileri arasında tazminat hesabında birliğin sağlanması açısından Dairemizce de tazminata esas bakiye ömür sürelerinin belirlenmesinde TRH 2010 Yaşam Tablosu’nun kullanılmasının uygun olacağına karar verilmiştir.

Öte yandan Anayasa Mahkemesinin 17.07.2020 tarihli ve 2019/40 Esas, 2020/40 Karar sayılı kararıyla 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 90 ıncı maddesindeki Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortası (ZMMS) Genel Şartlar’a yapılan atıf hükmü iptal edilmiştir. Söz konusu iptal kararı sonrası, ZMSS Genel Şartlar ve ekindeki cetvellerle getirilen ve iş gücü kaybı tazminatının hesaplanmasında uygulama alanı bulan %1,8 teknik faiz ile devre başı ödemeli belirli süreli rant formülünün uygulanması artık mümkün değildir. Tazminatın, %1,8 teknik faiz uygulanmadan, Yargıtayın yerleşik uygulamaları ile kabul edilen progresif rant formülü kullanılarak hesaplanması gerekir.

Somut olayda; davacının hak kazanabileceği sürekli iş göremezlik tazminatının hesaplanması için alınan ve İtiraz Hakem Heyeti tarafından da karara esas kabul edilen aktüer raporunda; TRH 2010 Yaşam Tablosu’na göre ve 1,8 teknik faiz esas alınarak tazminat hesabı yapıldığı anlaşılmaktadır. Dairemizin yerleşik uygulamaları gereği, hesaplamada TRH 2010 Yaşam Tablosu’nun kullanılması yerinde olmakla birlikte progresif rant formülü kullanılması gerekirken %1,8 teknik faizle hesaplama yapılması doğru olmamıştır.

Açıklanan nedenlerle; davacı yönünden TRH 2010 Yaşam Tablosu'na göre muhtemel bakiye ömür süresinin belirlenmesi, %1,8 teknik faiz uygulanmadan ve işleyecek devre bakımından da "progresif rant" formülü kullanılarak (davacı vekilinin karara itiraz ettiği dikkate alınarak) güncel verilere göre tazminatın hesaplanması gerektiği dikkate alınmak suretiyle tazminatın belirlenmesi için bilirkişiden ek rapor alınıp oluşacak sonuca göre karar verilmesi gerekirken hatalı değerlendirmeyle yazılı biçimde karar verilmesi bozmayı gerektirmiştir.

VI. KARAR

1. Değerlendirme bölümünün (1) numaralı bendinde açıklanan sebeplerle davalı vekilinin tüm temyiz itirazlarının, davacı vekilinin diğer temyiz itirazlarının REDDİNE,

2. Değerlendirme bölümünün (2) numaralı bendinde açıklanan sebeplerle davacı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile temyiz olunan İtiraz Hakem Heyeti kararının BOZULMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz eden davalıya yükletilmesine,

Peşin alınan temyiz harcının istek halinde davacıya iadesine,

Dosyanın mahkemeye gönderilmesine,