Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2023/9293 K.2023/11369

Taraflar arasındaki sigorta tahkim yargılaması sonunda, Uyuşmazlık Hakem Heyetince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Karara davalı vekili tarafından itiraz edilmesi üzerine, İtiraz Hakem Heyetince itirazın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

İtiraz Hakem Heyeti kararı davacı vekili ile davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; 07.10.2017 tarihinde davalıya zorunlu trafik sigortalı aracın yaya konumundaki davacıya çarpması ile meydana gelen trafik kazası sonucunda davacının yaralandığını belirterek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile 5.000,00 TL sürekli iş göremezlik tazminatının temerrüt tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalıdan tahsilini talep etmiş; 17.05.2021 tarihli dilekçesi ile talebini 94.158,99 TL'ye yükseltmiştir.

II. CEVAP

Davalı ...; davaya cevap vermemiştir.

III. UYUŞMAZLIK HAKEM HEYETİ KARARI

Uyuşmazlık Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; başvurunun kabulü ile 94.158,99 TL sürekli iş göremezlik tazminatının 09.02.2021 tarihinden itibaren hesaplanacak yasal faiziyle birlikte sigorta şirketinden alınarak başvurana ödenmesine karar verilmiştir.

IV. İTİRAZ

A. İtiraz Yoluna Başvuranlar

Uyuşmazlık Hakem Heyetinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili itiraz başvurusunda bulunmuştur.

B. İtiraz Sebepleri

Davalı vekili itiraz dilekçesinde; başvurunun zamanaşımına uğradığını, sigorta şirketine usulüne uygun maluliyet raporu ile müracaat edilmediğinden davanın usulden reddi gerektiğini, bilirkişi raporuna süresi içerisinde sunulan beyan ve itirazları dikkate alınmadan hüküm kurulduğunu, sigorta kuruluşu tarafından davacıya ödeme yapılmak suretiyle zararın giderildiğini ve yapılan ibraname gereği başvuranın taleplerinin reddi gerektiğini, kusur bilirkişi raporu alınması gerektiğini, müterafik kusur indirimi yapılması gerektiğini, hesaplamanın TRH 2010 Yaşam Tablosu ve %1.8 teknik faiz kullanılarak yapılması gerektiğini,

vekâlet ücretinin 1/5 oranında hesaplanması gerektiğini, sigorta kuruluşunun kaza tarihinde geçerli poliçe teminatı limitleri kapsamında sorumlu olduğunu belirterek Uyuşmazlık Hakem Heyetince verilen kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

İtiraz Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; davalının TRH 2010 Yaşam Tablosu ve %1.8 teknik faiz ile hesaplama yapılması gerektiğine yönelik itirazının kabulü ile sair itirazlarının reddine, itiraza konu hakem kararının kaldırılmasına, başvurunun kısmen kabulü ile 40.718,29 TL sürekli iş göremezlik tazminatının 09.02.2021 tarihinden itibaren işleyen yasal faizi ile sigorta kuruluşu tarafından başvuru sahibine ödenmesine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İtiraz Hakem Heyetinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili ile davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili temyiz dilekçesinde; Anayasa Mahkemesi iptal kararı uyarınca TRH 2010 Yaşam Tablosu ve %0 teknik faiz kullanılarak hesaplama yapılması gerektiğinin Yargıtay içtihatları ile de sabit ... geldiğini, bu doğrultuda, TRH 2010 Yaşam Tablosu ve %0 teknik faiz kullanılarak hesaplama yapılması gerektiğini, hükmedilen tazminata avans faizi işletilmesi gerektiğini belirterek İtiraz Hakem Heyeti kararının bozulmasını istemiştir.

Davalı vekili temyiz dilekçesinde; başvurunun zamanaşımına uğradığını, sigorta şirketine usulüne uygun maluliyet raporu ile müracaat edilmediğinden davanın usulden reddi gerektiğini, maluliyet raporunu kabul etmediklerini, sigorta kuruluşu tarafından davacıya ödeme yapılmak suretiyle zararın giderildiğini ve yapılan ibraname gereği başvuranın taleplerinin reddi gerektiğini, kusur bilirkişi raporu alınması gerektiğini, vekâlet ücretinin 1/5 oranında hesaplanması gerektiğini, sigorta kuruluşunun kaza tarihinde geçerli poliçe teminatı limitleri kapsamında sorumlu olduğunu belirterek İtiraz Hakem Heyeti kararının bozulmasını istemiştir

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık; davalı ... tarafından Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası (ZMSS) Poliçesi ile teminat altına alınan aracın, davacı yayaya çarpıp davacının yaralanması sonucu uğradığı zarar nedeniyle sürekli iş göremezlik tazminatı talebine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 54 üncü maddesi, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 85, 89, 90 ve 91 inci maddeleri, 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu'nun 30 uncu maddesi, Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi'nin 17 nci maddesi, Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları, Özürlülük Ölçütü, Sınıflandırması ve Özürlülere Verilecek Sağlık Kurul Raporları Hakkında Yönetmelik.

3. Değerlendirme 1. Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre davacı vekilinin aşağıdaki (2 numaralı) bendin, davalı vekilinin aşağıdaki (3 numaralı) bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2. Trafik kazası sonucu bedensel zarara uğrayan ve buna dayalı olarak iş gücü kaybı tazminatı isteminde bulunan hak sahiplerinin bakiye ömürlerinin belirlenmesi gerekmektedir. Gerçek zarar hesabı, özü itibariyle varsayımlara dayalı bir tespit olduğundan gerçeğe en yakın verilerin kullanılması esastır. Bu nedenle yapılan bilimsel çalışmalar sonucu “TRH 2010” adı verilen “Ulusal Mortalite Tablosu” hazırlanmış olup bu tablonun ülkemize özgü ve güncel verileri içermesi ve yargı mercileri arasında tazminat hesabında birliğin sağlanması açısından Dairemizce de tazminata esas bakiye ömür sürelerinin belirlenmesinde TRH 2010 Yaşam Tablosu’nun kullanılmasının uygun olacağına karar verilmiştir.

Öte yandan Anayasa Mahkemesinin 17.07.2020 tarihli ve 2019/40 Esas, 2020/40 Karar sayılı kararıyla 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 90 ıncı maddesindeki Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortası (ZMMS) Genel Şartlar’a yapılan atıf hükmü iptal edilmiştir. Söz konusu iptal kararı sonrası, Zorunlu Mali Sorumluluk Sigorta Genel Şartlar ve ekindeki cetvellerle getirilen ve iş gücü kaybı tazminatının hesaplanmasında uygulama alanı bulan %1,8 teknik faiz ile devre başı ödemeli belirli süreli rant formülünün uygulanması artık mümkün değildir. Tazminatın, %1,8 teknik faiz uygulanmadan, Yargıtayın yerleşik uygulamaları ile kabul edilen progresif rant formülü kullanılarak hesaplanması gerekir.

Somut olayda; davacının hak kazanabileceği işgücü kaybı tazminatının hesaplanması için alınan ve Uyuşmazlık Hakem Heyetince hükme esas kabul edilen aktüer raporunda. TRH 2010 Yaşam Tablosu'na göre ve progresif rant formülü uygulanarak tazminatın hesaplandığı, İtiraz Hakem Heyeti tarafından karara esas kabul edilen ek aktüer raporunda ise. TRH 2010 Yaşam Tablosu'na göre ve % 1,8 teknik faiz uygulanarak tazminat hesabı yapıldığı.

İtiraz Hakem Heyeti tarafından da anılan ek aktüer raporundaki hesaplamaya göre karar verildiği görülmektedir.

TRH 2010 Yaşam Tablosu ve %1,8 teknik faiz uygulanmadan yapılan hesaba göre verilen Uyuşmazlık Hakem Heyeti kararının usul ve yasaya uygun olduğu anlaşılmakla, TRH 2010 Yaşam Tablosu ve %1,8 teknik faiz uygulanılmayan hesap yönteminin kullanıldığı Uyuşmazlık Hakem Heyetince alınan aktüer raporunun hükme esas alınması gerekirken İtiraz Hakem Heyetince yazılı biçimde karar verilmesi doğru görülmemiş, kararın bozulmasına karar vermek gerekmiştir.

3. 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu'nun 30/17 nci, Sigortacılıkta Tahkime İlişkin Yönetmelik’in 16/13 üncü Avukatlık Asgarî Ücret Tarifesi (AAÜT)’nin 17/2 nci maddeleri bir bütün olarak yorumlandığında tarafların avukat ile temsil edildiği hâllerde, taraflar aleyhine hükmedilecek vekâlet ücretinin, her iki taraf için de AAÜT’de yer alan asliye mahkemelerinde görülen işler için hesaplanan vekâlet ücretinin beşte biri olarak hükmolunması gerektiği anlaşılmaktadır.

Bu itibarla; İtiraz Hakem Heyetince davacı lehine hükmedilecek vekâlet ücretine ilişkin olarak anılan mevzuat uyarınca maktu vekâlet ücretinin altında kalmamak kaydıyla asliye mahkemelerinde görülen işler için hesaplanan vekâlet ücretinin 1/5’i oranında vekâlet ücreti yerine nispi ve tam vekâlet ücretine hükmedilmesi doğru olmamıştır.

VI. KARAR

1. Değerlendirme bölümünün (1) numaralı bendinde açıklanan sebeplerle davacı vekili ile davalı vekilinin diğer temyiz itirazlarının REDDİNE,

2. Değerlendirme bölümünün (2) numaralı bendinde açıklanan sebeplerle davacı vekilinin, (3) numaralı bendinde açıklanan sebeplerle davalı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile temyiz olunan İtiraz Hakem Heyeti kararının BOZULMASINA,

Peşin alınan temyiz harcının istek hâlinde davacı ve davalıya iadesine,

Dosyanın İtiraz Hakem Heyetine iletilmek üzere mahkemeye gönderilmesine,