Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2023/9329 K.2023/12855

Taraflar arasındaki sigorta tahkim yargılaması sonunda Uyuşmazlık Hakem Heyetince başvurunun reddine karar verilmiştir.

Karara davacı vekili tarafından itiraz edilmesi üzerine İtiraz Hakem Heyetince itirazın reddine karar verilmiştir.

İtiraz Hakem Heyeti kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; davacıya ait olup davalının zorunlu deprem sigortacısı olduğu konutun 26.09.2019 tarihinde İstanbul'da meydana gelen depremde ağır hasar gördüğünü ve yetkili kurumlarca yıkıldığını belirterek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 87.227,00 TL tazminatın davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

III. UYUŞMAZLIK HAKEM HEYETİ KARARI

Uyuşmazlık Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile meydana gelen zararın bilirkişi tarafından tespiti gerekse de başvuran vekili tarafından dosya kapsamına sunulan belgelerin binanın deprem nedeniyle zarar gördüğünü, yıkılmasına karar verildiğini ispat eder resmi bir yazıyı göstermediğinden, sadece duyuru yazıları ve teknik bilgiler içeren inceleme formu mevcut olduğundan, sunulan deprem performans raporunun uzman mütalaası olduğu ve taşınmazın değeri ya da zarar miktarını göstermediği buna göre taşınmazda deprem nedeniyle maddi zarar oluştuğunun somut olarak ispat edilemediği, başvuru sahibi vekili tarafından ispat yükünün yerine getirilemediği gerekçesi ile başvurunun reddine karar verilmiştir.

IV. İTİRAZ

A. İtiraz Yoluna Başvuranlar

Uyuşmazlık Hakem Heyetinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili itiraz başvurusunda bulunmuştur.

B. İtiraz Sebepleri

Davacı vekili itiraz dilekçesinde; işbu başvurudaki aynı evraklar, aynı deliller ile aynı uyuşmazlık konusunda aynı taşınmaz hakkında başka başvurular da yapıldığını, ilgili dosyalardan birinin, karara çıktığını diğerinde de bilirkişi raporu alınarak haklılıklarının ispatlandığını, dosyanın bilirkişiye gönderilmesi gerekirken gönderilmemesinin eksik inceleme olduğunu, komisyonun tüm bu hususları göz ardı ettiğini, kendilerine verilen sürenin iyi değerlendirilmediğini, dosyanın incelemelerinin yapılmadığını, karar tarihi yaklaşan dosyanın adeta incelenmeksizin reddedildiğini belirterek Uyuşmazlık Hakem Heyetince verilen kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

İtiraz Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile "... Başvuru dosyasında dask poliçesi ile sigortalanan gayrimenkulün bulunduğu binanın 26.09.2019 tarihinde yaşanan deprem nedeni ile, riskli yapı tespit edildiğine, tahliyesi ve yıktırılması için Bakanlıkça karar alındığına dair 11.02.2020 tarihli yazının sunulduğu, böylelikle Uyuşmazlık Hakem Kararında eksik olduğu belirtilen hususun esasen tamamlanmış olduğu anlaşılmıştır.

Ancak bunun dışında başvuranın hasara uğradığı iddia edilen meskene ait hasarı belirleyecek olan taşınmazın teknik ve yapısal özelliklerini belirleyen herhangi bir belgenin başvuru esnasında ve uyuşmazlık aşamasında (tapu, yapı kullanma izin belgesi vb) sunulmadığı görülmüştür.

2918 Sayılı KTK ’nın 97 nci maddesinde; sigorta şirketine usulüne uygun belgelerle başvurusu, özel bir dava şartı olarak ihdas edildiğinden, bu şartın noksanlığı halinde davanın 6100 sayılı HMK’nın 115/2. maddesi gereğince davanın usulden reddine karar verilmesi gerektiği sonucuna varılmış olup Uyuşmazlık Hakem Heyetince verilen ret kararına açıklama getirilerek re’sen usulden ret olarak değiştirilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır." gerekçesiyle davacı vekilinin itirazının reddine, Uyuşmazlık Hakem Heyeti tarafından verilen ret kararının re'sen usulden ret olarak düzeltilmesine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İtiraz Hakem Heyetinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili temyiz dilekçesinde; işbu başvurudaki aynı evraklar, aynı deliller ile aynı uyuşmazlık konusunda aynı taşınmaz hakkında başka başvurular da yapıldığını, ilgili dosyalardan birinin, karara çıktığını diğerinde de bilirkişi raporu alınarak haklılıklarının ispatlandığını, dosyanın bilirkişiye gönderilmesi gerekirken gönderilmemesinin eksik inceleme olduğunu, komisyonun tüm bu hususları göz ardı ettiğini, eksik belge olması halinde bunun hakem heyetince tamamlattırılabileceğini, bunun yapılmayıp davanın usulden reddine karar verilmesinin hukuka aykırı olduğunu belirterek İtiraz Hakem Heyeti kararının bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık; davacıya ait davalıya zorunlu deprem sigortası ile sigortalı konutta deprem nedeniyle oluşan hasar bedeli talebine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu'nun 30 uncu maddesi, 6305 sayılı Afet Sigortaları Kanunu, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 1453 vd. maddeleri, Zorunlu Deprem Sigortası Genel Şartları.

3. Değerlendirme Davanın esası hakkındaki yargılamanın devamı için, diğer bir anlatımla davanın esasına girilebilmesi için aranan kamu düzeni ile ilgili zorunlu hususlara dava şartları denir. Dava şartları, davanın açılabilmesi için değil, yargılamanın devamı için gerekli hususlardan olduğundan bir kısım dava şartları tamamlanabilir nitelikte olabilir. Tamamlanabilir dava şartları söz konusu olduğunda HMK'nın 115 inci maddesinin (2) numaralı fıkrası uyarınca eksikliğin giderilmesi için davacı tarafa kesin süre verilip sonucuna göre karar verilmelidir.

Eldeki dosyada dava şartı eksiği bulunmadığı gibi dosya kapsamından, İtiraz Hakem Heyeti tarafından da belirtildiği üzere; başvuru dosyasında dask poliçesi ile sigortalanan gayrimenkulün bulunduğu binanın 26.09.2019 tarihinde yaşanan deprem nedeni ile riskli yapı tespit edildiğine, tahliyesi ve yıktırılması için Bakanlıkça karar alındığına dair 11.02.2020 tarihli yazının sunulduğu, böylelikle Uyuşmazlık Hakem Kararında eksik olduğu belirtilen hususun esasen tamamlanmış olduğu anlaşılmaktadır.

Buna rağmen, İtiraz Hakem Heyeti tarafından başvuranın hasara uğradığı iddia edilen meskene ait hasarı belirleyecek olan taşınmazın teknik ve yapısal özelliklerini belirleyen herhangi bir belgenin başvuru esnasında ve uyuşmazlık aşamasında (tapu, yapı kullanma izin belgesi vb.) sunulmadığından bahisle somut olaya uygulanması imkanı bulunmayan ve dava konusu ile ilgisi bulunmayan 2918 Sayılı KTK’nın 97 nci maddesi de dayanak gösterilerek Uyuşmazlık Hakem Heyetince verilen ret kararına açıklama getirilerek re’sen usulden ret olarak değiştirilmesi yerinde olmamıştır.

Bu açıklamalar göre; İtiraz Hakem Heyetince, davacı tarafından dava konusu ile ilgili dosyaya sunulu belgelerin ilgili kurumlar ile yapılacak yazışmalar ile doğruluğu teyit edildikten sonra uyuşmazlığın esasına girilerek sonucuna göre karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde eksik inceleme ve yanılgılı değerlendirmeyle karar verilmesi doğru görülmemiş ve kararın bozulması gerekmiştir.

VI. KARAR

Değerlendirme bölümünde açıklanan sebeplerle davacı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile temyiz olunan İtiraz Hakem Heyeti kararının BOZULMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz harcının temyiz eden davacıya yükletilmesine,

Dosyanın İtiraz Hakem Heyetine iletilmek üzere mahkemeye gönderilmesine,