Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2023/9531 K.2023/14187

Taraflar arasındaki sigorta tahkim yargılaması sonucunda, Dairece İtiraz Hakem Heyeti kararının bozulmasına karar verilmiştir.

İtiraz Hakem Heyetince bozma ilamına uyularak itirazın kabulüne, davanın reddine karar verilmiştir.

İtiraz Hakem Heyeti kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; davacı desteğinin sürücüsü olduğu tescilsiz motosiklet ile dava dışı sevk ve idaresindeki aracın karıştığı kazada davacı desteğinin vefat ettiğini belirterek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 5.000,00 TL'nin davalıdan tahsilini talep etmiş, 06.06.2017 tarihli dilekçesi ile talebini 41.807,91 TL olarak yükseltmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; aracın motorlu bisiklet olduğu, sigorta yaptırma zorunluluğu bulunmadığı, kusur ve zararı kabul etmediklerini belirterek davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

III. İTİRAZ HAKEM HEYETİ KARARI

İtiraz Hakem Heyeti 18.10.2017 tarihli ve 2017/İHK4123 sayılı kararı ile dosyadaki belgelere göre aracın motosiklet olduğu, aksini ispata elverişli belge bulunmadığı, davacı üçüncü kişi olduğundan desteğin kusurunun davacıya yansıtılamayacağı, desteğin kazada tam kusurlu olduğu belirlenen zarar tutarından müterafik kusur indirimi yapılamayacağı gerekçesiyle davalı vekilinin itirazlarının reddine karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1.İtiraz Hakem Heyetinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Dairenin 01.12.2021 tarihli ve 2021/4274 Esas, 2021/9574 Karar sayılı kararı ile; "... Yönetmeliği'nin 9. maddesine göre, ... trafik sigortası bulunmayan araçların neden olduğu zararları teminat altına alınmaktadır.

2918 sayılı KTK'nın 91. maddesinde; motorlu araçların trafik sigortası yaptırmalarının zorunlu olduğu, ... Yönetmeliğinin 9. maddesinde; trafik sigortası bulunmayan araçların neden olduğu bedensel zararlar için Güvence Hesabına başvurulabileceği, belirtilmiş, motorlu bisikletin tanımının yapıldığı 2918 sayılı KTK'nin 3.maddesinde; motorlu bisikletin, silindir hacmi 50 cc'yi geçmeyen içten patlamalı motorla donatılmış ve imal hızı saatte 50km den az olan bisiklet olduğu düzenlenmiş, 2918 sayılı KTK'nın 103. maddesinde ise; motorsuz taşıtlar ile motorlu bisiklet sürücülerinin hukuki sorumluluğunun genel hükümlere tabi bulunduğu öngörülmüştür.

Somut olayda, trafik kazası tespit tutanağında desteğin kullandığı tescilsiz araç için araç cinsi bölümünde 3 numara motobisiklet kısmı işaretlenmiş olup model marka kısmında mobilet yazmaktadır, dosyadaki ifadelerde aracın motorlu bisiklet olduğundan bahsedilmiştir. Her ne kadar İtiraz Hakem Heyetince dosyada mübrez resmi belgelerde ve ifade tutanaklarda dava konusu kazaya karışan aracın motosiklet olduğu anlaşılmakta olup aksini ispata elverişli delil ve belge davalı tarafından dosyaya sunulmadığı belirtilmiş ise de bu konuda araştırma yapılmadığından dosya kapsamından aracın trafik sigortası yaptırması zorunlu bir araç olup olmadığı anlaşılamamaktadır.

Bu durumda İtiraz Hakem Heyetince trafik sigortası bulunmayan araç nedeniyle zararın doğduğu ve davalı ...'nın zarardan sorumlu olduğu davacı tarafça iddia edildiğine göre, aracın trafik sigortası yaptırması zorunlu araçlardan olduğunun ispat yükünün de davacı üzerinde olduğu gözetilmek suretiyle; ceza dosyası da irdelenerek, söz konusu motosiklete ilişkin bilgilerin sorulması, davacıların desteğinin idaresindeki tescilsiz motosiklete ilişkin fatura var ise faturanın sunulması için davacı tarafa uygun bir süre verilip belgenin temin edilmesi;

bahsi geçen motosikletin davacı elinde bulunması halinde, araç üzerinde, aksi halde ceza mahkemesi dosya kapsamında elde edilen CD ve fotoğraflar üzerinden uzman makine mühendisi marifetiyle inceleme yapılıp araç motor silindir hacminin belirlenmesi;

silindir hacminin 50 cm küpün üzerinde trafik sigortası yapılması zorunlu araçlardan olduğunun anlaşılması halinde davalı ...'nın sorumlu olduğu gözetilerek işin esasına girilmesi gerekirken aracın niteliği konusunda eksik inceleme yapılarak sonucuna göre karar verilmesi gerektiğinin gözetilmemesi yanılgıya dayalı olup karar bu yönüyle bozulmuştur." gerekçesi ile kararın bozulmasına karar verilmiştir.

B. İtiraz Hakem Heyetince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

İtiraz Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile Yargıtay bozma ilamı sonrası alınan bilirkişi raporu doğrultusunda aracın trafik sigortası yaptırma zorunluluğu olmadığı gerekçesiyle davalı itirazının kabulüne, davanın reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili temyiz dilekçesinde; kazaya karışan motosiklet hakkında gerekli incelemelerin yapılmadığını, olaya dair savcılık dosyasında aracın motosiklet olarak belirtildiğini, tutanak esas alınarak araç cinsinin mobilet olarak tespit edilmesinin mümkün olmadığını, bu durumu tespit etmenin özel bilgi gerektirdiğini belirterek İtiraz Hakem Heyeti kararının bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık; davacı desteğinin idaresindeki tescilsiz aracın karıştığı trafik kazası sonucu ölüm nedeniyle ölenin desteğinden yoksun kalanın destekten yoksun kalma tazminatı talebine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 85, 89, 90, 91 ve 92 nci maddeleri, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 53 üncü maddesi, ... Yönetmeliği.

3. Değerlendirme Bozma sonrası İtiraz Hakem Heyetince verilen kararın bozmaya uygun olması, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmamaması, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Davacı vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz harcının temyiz eden davacıya yükletilmesine,

Dosyanın, mahkemeye gönderilmesine,