Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2024/14200 K.2025/17167

Bölge Adliye Mahkemesi kararı asıl ve birleşen dosyalar yönünden davacılar vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

ASIL DAVA YÖNÜNDEN

I. DAVA

Davacılar vekili dava dilekçesinde; davalı ...Ş. tarafından ZMSS poliçesi ile, davalı ...

Sigorta A.Ş. tarafından İMMS poliçesi ile teminat altına alınan ve davalı gerçek kişinin sürücüsü olduğu aracın, davacının yolcusu olduğu motosiklete çarpması sonucunda 18.07.2010 tarihinde yaralamalı iki taraflı trafik kazasının meydana geldiğini ve kaza nedeniyle davacının yaralanıp malul kaldığını, davalı tarafa başvuru yapıldığını beyanla fazlaya ilişkin hakların saklı kalması kaydıyla sürekli iş göremezlik tazminatı ve geçici iş göremezlik tazminatı için 9.500,00 TL davalı geçek kişiden kaza tarihinden, diğer davalılardan dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan tahsilini,

500,00 TL tedavi giderinin davalı geçek kişiden kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte tahsilini, davacı ... için 100.000,00 TL manevi tazminatın ve davacı ... için 25.000,00 TL manevi tazminatın davalı gerçek kişiden kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte tahsilini talep etmiş ve ıslah dilekçesiyle davacı ... yönünden sürekli ve geçici iş göremezlik tazminatı talebini 168.825,23 TL'ye yükseltmiş ve davacı ... yönünden fazlaya ilişkin haklarını saklı tutarak 30.000,00 TL evde bakım ücreti talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı ...Ş. vekili cevap dilekçesinde; davacının geçici iş göremezlik tazminatı ve tedavi gideri taleplerinden SGK'nın sorumlu olduğunu, müvekkilinin sigortalı aracın sürücüsünün kusuru oranında ve poliçe limitleri ile sınırlı olmak üzere sorumlu olduğunu, kazanın meydana gelmesinde tarafların kusur durumunun tespiti ve davacıda kaza nedeniyle maluliyet oluşup oluşmadığının tespiti için rapor alınması gerektiğini belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ...Ş. vekili cevap dilekçesinde; poliçe limitinin bedeni zararlar ile sınırlı olmak üzere 50.000,00 TL olduğunu, müvekkilinin ZMSS poliçesi limiti tüketildikten sonra sorumluluğunun doğacağını, kazanın meydana gelmesinde tarafların kusur durumunun tespiti ve davacıda kaza nedeniyle maluliyet oluşup oluşmadığının tespiti için rapor alınması gerektiğini belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ................. vekili cevap dilekçesinde; davacının yolcusu olduğu aracın sürücüsünün hızının fazla olduğunu, müvekkilinin hızının ise durma noktasına yakın olduğunu, kazanın meydana gelmesinde davacının yolcusu olduğu motosikletin sürücüsünün kusurlu olduğunu, davacının kaza esnasında kaskının takılı olmadığını, davacıya SGK tarafından ödeme yapılıp yapılmadığının tespit edilmesi gerektiğini, davacının beyan ettiği geliri elde ettiğini ispatlaması gerektiğini, davacıların talep ettiği manevi tazminatın fahiş olduğunu, davacı ...'ın dava açma ehliyetinin olmadığını belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

BİRLEŞEN İSTANBUL ANADOLU 9. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİNİN 2016/248 ESAS SAYILI DOSYASI YÖNÜNDEN:

I. DAVA

Davacılar vekili dava dilekçesinde; davalı ...Ş. tarafından ZMSS poliçesi ile teminat altına alınan ve davacı ...'in yolcusu olduğu motosikletin, diğer bir araca çarpması sonucunda 18.07.2010 tarihinde yaralamalı iki taraflı trafik kazasının meydana geldiğini ve kaza nedeniyle davacının yaralanıp malul kaldığını, davalı tarafa başvuru yapıldığını beyanla fazlaya ilişkin hakların saklı kalması kaydıyla sürekli iş göremezlik tazminatı ve geçici iş göremezlik tazminatı için 56.275,00 TL'nin kaza tarihinden itibaren işleyecek faizi ile birlikte davalılardan tahsilini,

davacı ... için 10.000,00 TL evde bakım ücretinin kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan tahsilini, davacı ... için 40.000,00 TL manevi tazminatın ve davacı ... için 20.000,00 TL manevi tazminatın davalı geçek kişiden kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte tahsilini talep etmiş ve ıslah dilekçesiyle davacı ...'in davalı ...'a yönelik sürekli ve geçici iş göremezlik tazminatı taleplerini 124.142,00 TL'ye yükseltmiştir.

II. CEVAP

Davalı ...Ş. vekili cevap dilekçesinde; davacının taleplerinin zamanaşımına uğradığını, davacının geçici iş göremezlik tazminatı ve tedavi gideri taleplerinden SGK'nın sorumlu olduğunu, müvekkilinin sigortalı aracın sürücüsünün kusuru oranında ve poliçe limitleri ile sınırlı olmak üzere sorumlu olduğunu, kazanın meydana gelmesinde tarafların kusur durumunun tespiti ve davacıda kaza nedeniyle maluliyet oluşup oluşmadığının tespiti için rapor alınması gerektiğini belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. Davalı ... tarafından cevap dilekçesi ibraz edilmemiştir. BİRLEŞEN İSTANBUL ANADOLU 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİNİN 2017/420 ESAS SAYILI DOSYASI YÖNÜNDEN:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; ZMSS poliçesi bulunmayan ve davacı ...'in yolcusu olduğu motosikletin, diğer bir araca çarpması sonucunda 18.07.2010 tarihinde yaralamalı iki taraflı trafik kazasının meydana geldiğini ve kaza nedeniyle davacının yaralanıp malul kaldığını, davalı tarafa başvuru yapıldığını beyanla fazlaya ilişkin hakların saklı kalması kaydıyla sürekli iş göremezlik tazminatı ve geçici iş göremezlik tazminatı için 124.142,00 TL'nin kaza tarihinden itibaren işleyecek faizi ile birlikte davalıdan tahsilini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı ... vekili cevap dilekçesinde; birleştirme kararını kabul etmediklerini, davacı tarafça dava öncesinde müvekkiline usulüne uygun başvuru yapılmadığını, davacının taleplerinin zamanaşımına uğradığını, davacının geçici iş göremezlik tazminatı taleplerinden SGK'nın sorumlu olduğunu, kazanın meydana gelmesinde tarafların kusur durumunun tespiti ve davacıda kaza nedeniyle maluliyet oluşup oluşmadığının tespiti için rapor alınması gerektiğini, müvekkilinin temerrüte düşmemiş olması nedeniyle faizden sorumlu olmadığını belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. BİRLEŞEN İSTANBUL ANADOLU 8. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİNİN 2017/422 ESAS SAYILI DOSYASI YÖNÜNDEN:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; davalının sürücüsü olduğu aracın, davacının yolcusu olduğu motosiklete çarpması sonucunda 18.07.2010 tarihinde yaralamalı iki taraflı trafik kazasının meydana geldiğini ve kaza nedeniyle davacının yaralanıp malul kaldığını beyanla belirsiz alacak davası olarak fazlaya ilişkin hakların saklı kalması kaydıyla sürekli iş göremezlik tazminatı ve geçici iş göremezlik tazminatı için 147.427,00 TL 'nin kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsilini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı... tarafından cevap dilekçesi ibraz edilmemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 18.02.2019 tarihli 2015/554 Esas, 2019/207 Karar sayılı kararıyla; asıl davada; davacı ...'in davalılar hakkında geçici ve sürekli iş görmezlik ile davalı ... ... hakkında tedavi giderlerine yönelik davasının konusuz kalması nedeniyle karar verilmesine yer olmadığına, davacı ...'in davalı ... ... hakkında açtığı manevi tazminat davasının kısmen kabulü ile.

35.000,00 TL manevi tazminatın 18.07.2010 tarihinden tahsil tarihine kadar işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı ... ...'tan alınarak davacı ...'e verilmesine, davacının fazlaya ilişkin 65.000,00 TL'lik manevi tazminat isteminin reddine, davacı ...'ın davalı ... ... hakkında açtığı manevi tazminat davasının kısmen kabulü ile 10.000,00 TL manevi tazminatın 18.07.2010 tarihinden tahsil tarihine kadar işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı ... ...'tan alınarak davacı ...'a verilmesine, davacının fazlaya ilişkin 15.000,00 TL'lik manevi tazminat isteminin reddine, birleşen 2015/554 Esas sayılı davada;

davacı ...'in davalı ... hakkında açtığı davanın konusuz kalması nedeniyle karar verilmesine yer olmadığına, davacı ...'in davalı ... hakkında açtığı manevi tazminat davasının kısmen kabulü ile.

12.000,00 TL manevi tazminatın 18.07.2010 tarihinden tahsil tarihine kadar işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı ...'dan alınarak davacı ...'e verilmesine, davacının fazlaya ilişkin 28.000,00 TL lik manevi tazminat isteminin reddine, davacı ...'ın davalı ... hakkında açtığı manevi tazminat davasının kısmen kabulü ile 4.000,00 TL manevi tazminatın 18.07.2010 tarihinden tahsil tarihine kadar işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı ...'dan alınarak davacı ...'a verilmesine, davacının fazlaya ilişkin 6.000,00 TL lik manevi tazminat isteminin reddine, birleşen 2017/420 esas sayılı davada;

davanın konusuz kalması nedeniyle karar verilmesine yer olmadığına, birleşen 2017/422 esas sayılı davada; davanın konusuz kalması nedeniyle karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacılar vekili, davalı ... vekili ve davalı ... vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine. Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile.

İstanbul Anadolu 5. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 18.02.2019 gün ve 2015/554 E. - 2019/207 K. sayılı kararına yönelik olarak davalı ... vekili tarafından yapılan istinaf başvurusunun yukarıda açıklanan nedenle HMK'nun 344. madde hükmü uyarınca yapılmamış sayılmasına,

davacılar vekili tarafından yapılan istinaf itirazının yukarıda (4) sayılı bentte açıklanan nedenle kabulüne, öteki istinaf itirazlarının ise yukarıda (1),(2)ve (3) nolu bentlerde gösterilen nedenlerle reddine, davalı ... vekili tarafından yapılan istinaf itirazının yukarıda (4) sayılı bentte açıklanan nedenle kabulüne, öteki istinaf itirazlarının ise yukarıda (3) nolu bentlerde gösterilen nedenlerle reddine, kararın HMK.m.353/1-b/2 hükmü uyarınca kaldırılmasına, asıl davada;

davacı ...'in davalılar hakkında geçici ve sürekli iş görmezlik ile davalı ... ... hakkında tedavi giderlerine yönelik davasının konusuz kalması nedeniyle karar verilmesine yer olmadığına, davacı ...'in davalı ... ... hakkında açtığı manevi tazminat davasının kısmen kabulü ile.

35.000,00 TL manevi tazminatın 18.07.2010 tarihinden tahsil tarihine kadar işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı ... ...'tan alınarak davacı ...'e verilmesine, davacının fazlaya ilişkin 65.000,00 TL'lik manevi tazminat isteminin reddine, davacı ...'ın davalı ... ... hakkında açtığı manevi tazminat davasının kısmen kabulü ile.

10.000,00 TL manevi tazminatın 18.07.2010 tarihinden tahsil tarihine kadar işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı ... ...'tan alınarak davacı ...'a verilmesine, davacının fazlaya ilişkin 15.000,00 TL'lik manevi tazminat isteminin reddine, birleşen 2016/248 Esas sayılı davada; davacı ...'in davalı ... hakkında açtığı davanın konusuz kalması nedeniyle karar verilmesine yer olmadığına, davacı ...'in davalı ... hakkında açtığı manevi tazminat davasının kısmen kabulü ile.

12.000,00 TL manevi tazminatın 18.07.2010 tarihinden tahsil tarihine kadar işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı ...'dan alınarak davacı ...'e verilmesine, davacının fazlaya ilişkin 28.000,00 TL lik manevi tazminat isteminin reddine, davacı ...'ın davalı ... hakkında açtığı manevi tazminat davasının kısmen kabulü ile.

4.000,00 TL manevi tazminatın 18.07.2010 tarihinden tahsil tarihine kadar işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı ...'dan alınarak davacı ...'a verilmesine, davacının fazlaya ilişkin 6.000,00 TL lik manevi tazminat isteminin reddine, birleşen 2017/420 esas sayılı davada; davanın konusuz kalması nedeniyle karar verilmesine yer olmadığına, birleşen 2017/422 esas sayılı davada; davanın konusuz kalması nedeniyle karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Asıl ve birleşen dosyalarda davacılar vekili temyiz dilekçesinde; müvekkilinin davalılar ... Sigorta A.Ş. ve ...

Sigorta A.Ş. ile sulh olduklarını, sulh nedeniyle davanın konusuz kaldığı gerekçesiyle davalılar lehine maktu vekalet ücretine karar verilmesi gerekirken nispi vekalet ücretine karar verilmesinin doğru olmadığını, sigorta şirketlerince sorumlu oldukları poliçe limiti kadar ödeme yapıldığını ve taraflarınca bilirkişi raporlarına itiraz edilmiş olmasına rağmen itirazlarının yok görülerek karar verilmesinin hatalı olduğunu, açmış oldukları tüm davaların belirsiz alacak davası olduğunu, 24.03.2017 tarihli raporda müvekkilinin geçici ve sürekli iş göremezlik zararının 496.570,15 TL olarak tespit edildiğini,

davalı ...'nin zararın 147.427,00 TL'sinden ve diğer davalı sürücünün ise 124.142,00 TL'sinden sorumlu olduğunu ve açılan bu davaların kabul edilmesi gerektiğini, müvekkilinin elde etmiş olduğu gelirin tespitine ilişkin olarak tanıkları dinlenilmeden asgari ücret üzerinden hesaplama yapılarak karar verilmesinin doğru olmadığını, müvekkiline izafe edilen %15 müterafik kusurunun kabulü ile karar verilmesinin hatalı olduğunu, manevi tazminat taleplerinin tamamen kabulüne karar verilmesi gerektiğini beyan etmektedir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Asıl ve birleşen dosyalar yönünden uyuşmazlık; davalı ...Ş. tarafından ZMSS poliçesi ile, davalı ... Sigorta A.Ş. tarafından İMMS poliçesi ile teminat altına alınan ve davalı ...'ın sürücüsü olduğu aracın, ZMSS poliçesi bulunmayan, davalı ...'ın sürücüsü olduğu ve davacının yolcusu olduğu motosiklete çarpması ile meydana gelen iki taraflı trafik kazası sonucunda; davacı ...'in yaralanıp malul kalması nedeniyle; davacı ... yönünden sürekli iş göremezlik tazminatı, geçici iş göremezlik tazminatı ile manevi tazminat, diğer davacı yönünden ise evde bakım ücreti ile manevi tazminat istemine ilişkindir.

1-Tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kurallarına, davacı tarafça asıl dosyada ve birleşen İstanbul Anadolu 9. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2016/248 Esas sayılı dosyalarında alınan 05.12.2016 tarihli hesap raporuna ve yine 18.01.2017 tarihli hesap raporuna itiraz etmediği ve davacının gelirinin asgari ücret olduğuna dair davalılar lehine usulü kazanılmış hak oluşmuş olmasına ve kararda belirtilen gerekçelere göre asıl ve birleşen dosyalarda davacılar vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2- Bölge Adliye Mahkemesi karar tarihinde yürürlükte olan ve 20.11.2021 tarihli ve 31665 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi'nin 6. maddesinde. "Anlaşmazlık, davanın konusuz kalması, feragat, kabul, sulh veya herhangi bir nedenle; ön inceleme tutanağı imzalanıncaya kadar giderilirse, bu Tarife hükümleriyle belirlenen ücretlerin yarısına, ön inceleme tutanağı imzalandıktan sonra giderilirse tamamına hükmolunur.

Bu madde yargı mercileri tarafından hesaplanan akdi avukatlık ücreti sözleşmelerinde uygulanmaz." hükmüne, 13. maddenin 3. ve 4. fıkralarında ise; " Maddi tazminat istemli davanın kısmen reddi durumunda, karşı taraf vekili yararına bu Tarifenin üçüncü kısmına göre hükmedilecek ücret, davacı vekili lehine belirlenen ücreti geçemez.

Maddi tazminat istemli davaların tamamının reddi durumunda avukatlık ücreti, bu Tarifenin ikinci kısmının ikinci bölümüne göre hükmolunur." hükümlerine yer verilmiştir.

Somut olayda; asıl ve birleşen dosyalar davacısı İsrafil ile asıl dosya davalısı ...

Sigorta A.Ş arasında 10.03.2017 tarihli, davalı ... (...) A.Ş. ile ise 30.03.2017 tarihli sulh protokolü imzalanmış ve birleşen İstanbul Anadolu 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2017/420 Esas sayılı dosyasının dava tarihi 11.04.2017 tarihi ve birleşen İstanbul Anadolu 8. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2017/422 Esas sayılı dosyasının dava tarihi 11.04.2017 olup, her iki dosyada davacı ... vekili tarafından sulh protokolleri tarihinden sonra açılmış olup,

her iki birleşen dosyada da davacı aleyhine hükmedilecek vekalet ücreti Bölge Adliye Mahkemesi karar tarihi itibariyle yürürlükte olan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi'nde öngörülen 5.100,00 TL maktu vekalet ücreti olması gerekirken, yazılı şekilde davacı aleyhine olacak şekilde fazla vekalet ücretine hükmedilmesi doğru olmamıştır.

Ne var ki bu hatanın giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden, 6100 sayılı Kanun'un 370. maddesinin ikinci fıkrası hükmü uyarınca Bölge Adliye Mahkemesi kararının düzeltilerek onanması gerekir.

VI. KARAR

1-Yukarıda (1) numaralı bentte açıklanan nedenlerle asıl ve birleşen dosyalar davacılar vekilinin diğer temyiz itirazlarının REDDİNE,

3-Yukarıda (2) numaralı bentte açıklanan sebeplerle; asıl ve birleşen dosya davacılar vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 9.20. bendinde yer alan "7.815,32 TL" ibaresinin çıkarılarak yerine "5.100,00 TL" ibaresinin yazılmasına ve Bölge Adliye Mahkemesi kararının 9.22. bendinde yer alan "11.616,97 TL" ibaresinin çıkarılarak yerine "5.100,00 TL" ibaresinin yazılması suretiyle kararın DÜZELTİLEREK ONANMASINA,

Peşin alınan temyiz harcının istek hâlinde asıl ve birleşen dosya davacılarına iadesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,