Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2024/2178 K.2024/6374

Taraflar arasındaki sigorta tahkim yargılaması sonunda, Uyuşmazlık Hakem Heyetince davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Karara davalı vekilleri tarafından itiraz edilmesi üzerine, İtiraz Hakem Heyetince davalı vekillerinin itirazının reddine karar verilmiştir.

İtiraz Hakem Heyeti kararı davalılar vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; plakası tespit edilemeyen araç ile davalı ... Sigortaya Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası (ZMSS) poliçesi ile sigortalı aracın karıştığı çift taraflı trafik kazasından dolayı araçta yolcu konumundaki müvekkilinin yaralanarak malul kaldığını belirtip fazlaya ilişkin haklarını saklı tutarak toplam 40.944,00 TL tazminatın davalılardan müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalılar vekilleri cevap dilekçelerinde; maluliyetin yönetmeliğe uygun olmadığını, sorumluluklarının olmadığını belirterek davanın reddini istemişlerdir.

III. UYUŞMAZLIK HAKEM HEYETİ KARARI

Uyuşmazlık Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; dava dilekçesi, dosyadaki bilgi ve belgeler, bilirkişi raporu dikkate alınmak suretiyle davanın kısmen kabulüne, 91.020,79 TL'nin 23.07.2020 tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak başvuru sahibine ödenmesine, fazlaya ilişkin 472,00 TL talebin reddine karar verilmiştir.

IV. İTİRAZ

A. İtiraz Yoluna Başvuranlar

Uyuşmazlık Hakem Heyetinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalılar vekilleri itiraz başvurusunda bulunmuşlardır.

B. İtiraz Sebepleri

Davalı ... vekili itiraz dilekçesinde; başvuru şartının gerçekleşmediğini, maluliyet raporunun yönetmeliğe uygun olmadığını, trafik kazasına plakası belirlenemeyen aracın sebebiyet verdiğinin başvuran tarafından ispat edilmesi gerektiğini, kazaya ilişkin başvuranın beyanı dışında somut delilin olmadığını, müvekkili şirketin sorumluluğunun kusur nispetinde olduğunu ve itiraz konusu hususların net olarak ispatı yapılmadığından müvekkili şirketin kazadan sorumlu olmayacağını, hatır taşıması indirimi talep ettiğini, tazminat hesabında TRH 2010 Yaşam Tablosu % 1,8 teknik faizin uygulanması gerektiğini, kusura itiraz ettiğini,

maluliyet rapor ücretinden müvekkili kurumun sorumlu olmayacağını, davacının şikâyet hakkını kullanmadığını, ceza dosyasından bu sebeple KYOK kararı verildiğini, şikâyetten vazgeçme sebebiyle hukuki haklarından da vazgeçmiş sayılması gerektiğini, temerrüt tarihinin hatalı hesaplandığını, müvekkili şirketin temerrüde düşmediğini, herhalde komisyona başvuru tarihinden itibaren faiz işletilebileceğini,davacı lehine hükmedilecek vekalet ücretinin Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi'ne göre belirlenen miktarın 1/5'i oranında olması gerektiğini belirtmiştir.

Davalı ...Ş. vekili itiraz dilekçesinde; başvuru şartının gerçekleşmediğini, maluliyet raporunun yönetmeliğe uygun olmadığını, TRH 2010 Yaşam Tablosu ile % 1,8 teknik faize göre hesaplama yapılmasını, hatır taşıması olduğundan indirim yapılması gerektiğini, kusur oranını kabul etmediklerini, rapor ücretinden sorumlu olmadıklarını, davacı lehine hükmedilecek vekalet ücretinin Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi'ne göre belirlenen miktarın 1/5'i oranında olması gerektiğini belirtmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

İtiraz Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla, davalıların itirazlarının reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İtiraz Hakem Heyetinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalılar vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı ... vekili temyiz dilekçesinde;başvuru şartının gerçekleşmediğini, maluliyet raporunun yönetmeliğe uygun olmadığını, trafik kazasına plakası belirlenemeyen aracın sebebiyet verdiğinin başvuran tarafından ispat edilmesi gerektiğini, kazaya ilişkin başvuranın beyanı dışında somut delilin olmadığını, müvekkili şirketin sorumluluğunun kusur nispetinde olduğunu ve itiraz konusu hususların net olarak ispatı yapılmadığından müvekkili şirketin kazadan sorumlu olmayacağını, hatır taşıması indirimi talep ettiğini, tazminat hesabında TRH 2010 Yaşam Tablosu % 1,8 teknik faizin uygulanması gerektiğini, kusura itiraz ettiğini,

maluliyet rapor ücretinden müvekkili kurumun sorumlu olmayacağını, davacının şikâyet hakkını kullanmadığını, ceza dosyasından bu sebeple KYOK kararı verildiğini, şikâyetten vazgeçme sebebiyle hukuki haklarından da vazgeçmiş sayılması gerektiğini, temerrüt tarihinin hatalı hesaplandığını, müvekkili şirketin temerrüde düşmediğini, herhalde komisyona başvuru tarihinden itibaren faiz işletilebileceğini,davacı lehine hükmedilecek vekalet ücretinin Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi'ne göre belirlenen miktarın 1/5'i oranında olmasını, müştereken ve müteselsilen karar verilmesinin hatalı olduğunu belirtmiştir.

Davalı ...Ş. vekili temyiz dilekçesinde; uzlaşmanın olup olmadığının araştırılmasını, maluliyet raporunun yönetmeliğe uygun olmadığını, iş kazası olup olmadığının araştırılmasını, hatır taşıması olduğundan indirim yapılması gerektiğini, kusur oranını kabul etmediklerini, hesaplama yönteminin hatalı olduğunu, müterafik kusur indirimi yapılmasını, davacı lehine hükmedilecek vekalet ücretinin Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi'ne göre belirlenen miktarın 1/5'i oranında olması gerektiğini belirtmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, davalı ... tarafından ZMSS poliçesi ile teminat altına alınan araçla davalı ... tarafından teminat altına alınan aracın karıştığı trafik kazası sonucu yaralanıp malul kalan davacı yolcunun sürekli iş göremezlik tazminatı ile rapor ücreti talebine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 371 inci maddesi, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 51 ve 54 üncü maddeleri, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 85, 86, 87, 88, 89, 90 ve 91 inci maddeleri, 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu 30 uncu maddesi, Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi'nin 17 nci maddesi, Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları.

3. Değerlendirme 1. Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre, davalı ... vekilinin vekalet ücretine yönelik temyizi hariç diğer temyiz itirazlarının reddi ile davalı ...Ş. vekilinin aşağıdaki bentlerin kapsamı dışında kalan ve yerinde görülmeyen diğer temyiz itirazlarının reddine karar vermek gerekmiştir.

2. 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 87 nci maddesinin birinci fıkrası yollamasıyla 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun (TBK) 51 inci maddesi uyarınca hatır için karşılıksız yolcu taşıma veya aracı kullandırmada genel hükümlere göre tazminattan uygun bir indirim yapılması, doktrinde ve Yargıtay içtihatlarında benimsenmiş ve yerleşmiştir.

Hatır için yolcu taşıma veya aracı kullandırmadan söz edebilmek için, ölen veya yaralananın bir menfaat karşılığı olmaksızın taşınması veya aracın kullanılması, diğer bir deyişle taşıma veya kullanmada ölen veya yaralananın menfaatinin bulunması gerekir. Bu nedenle taşıma veya kullanmada işletenin veya eylemlerinden sorumlu olduğu kişilerin bir menfaatinin bulunması hâlinde hatır taşımasından söz edilemez.

Bu bakımdan hatır ilişkisinin değerlendirilmesinde taşıma veya kullanmanın kimin menfaatine olduğunun belirlenmesi önemlidir. Taşıma veya kullandırma, ekonomik yarar için olabileceği gibi ortak toplumsal değerler nedeniyle de olabilir. Ancak yakın akrabaların ve eşin taşınmasında bir menfaatten söz edilemeyeceği için hatır için taşımadan da bahsedilemez.

Hâkim, gerekçesini kararında tartışmak ve nedenlerini göstermek koşuluyla tazminattan mutlaka indirim yapmak zorunda da değildir.

Somut olayda; davalı ... vekilince başvuruya cevap ve itiraz dilekçelerinde hatır için taşıma def’inde bulunulmuştur. İtiraz Hakem Heyetince, hatır taşımasının olmadığı gerekçesiyle davalının hatır taşıması itirazının reddine karar verilmiştir.Dosyadaki tutanaklarda; dava dışı sürücü ile davacının iş arkadaşı olduğu, başka iş arkadaşları ile birlikte işe giderken kazanın olduğu beyan edilmiştir.

Davacının, davalı şirkete sigortalı araçta yolcu olarak bulunduğu ve sürücü ile iş arkadaşı oldukları sabit olup davacının taşıma için arkadaşına ücret ödemesinin hayatın olağan akışına aykırı olduğu kabul edilmelidir.

Bu durumun aksi ispat edilemediğinden davalı ... şirketinin süresinde yapılan hatır için taşıma savunmasına itibar edilerek TBK’nın 51 inci maddesi gereğince Dairemizin yerleşik uygulamasına göre %20 oranında hatır taşıması indirimi yapılmak suretiyle davalının sorumlu olduğu tazminat miktarının belirlenmesi gerekirken yazılı şekilde hüküm tesisi doğru görülmemiştir.

3.Sigorta tahkim yargılamasında hükmedilecek vekalet ücreti ile ilgili olarak; 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu'nun 30 uncu maddesinin (17) numaralı fıkrasında "Talebi kısmen ya da tamamen reddedilenler aleyhine hükmolunacak vekalet ücreti, Avukatlık Asgarî Ücret Tarifesinde belirlenen vekalet ücretinin beşte biridir." hükmü yer almaktadır.

Sigortacılıkta Tahkime İlişkin Yönetmelik'in 16 ncı maddesine 19.01.2016 tarihli ve 29598 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Sigortacılıkta Tahkime İlişkin Yönetmelikte Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik'in 6 ncı maddesi ile eklenen (13) numaralı fıkrasında, "Tarafların avukat ile temsil edildiği hallerde, taraflar aleyhine hükmedilecek vekâlet ücreti, her iki taraf için de Avukatlık Asgarî Ücret Tarifesinde yer alan asliye mahkemelerinde görülen işler için hesaplanan vekâlet ücretinin beşte biridir." düzenlemesi mevcuttur.

Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesinin (AAÜT) 17 nci maddesinin (2) numaralı fıkrası ise "Sigorta Tahkim Komisyonları, vekalet ücretine hükmederken, bu Tarifenin ikinci kısmının ikinci bölümünde asliye mahkemeleri için öngörülen ücretin altında kalmamak kaydıyla bu Tarifenin üçüncü kısmına göre avukatlık ücretine hükmeder. Ancak talebi kısmen ya da tamamen reddedilenler aleyhine bu Tarifeye göre hesaplanan ücretin beşte birine hükmedilir..." şeklinde düzenlenmiştir.

Bu durumda Hakem Heyetince davacı lehine hükmedilecek vekalet ücretine ilişkin olarak Sigortacılıkta Tahkime İlişkin Yönetmelik'in 16/13 üncü maddesinin uygulanması gerektiği gözönüne alınarak AAÜT'nin 13 ve 17 nci maddeleri gereğince, maktu vekalet ücretinin altında kalmamak kaydıyla, hesaplanan vekalet ücretinin 1/5'i oranında vekalet ücretine hükmedilmesi gerekirken, fazla vekalet ücretine karar verilmesi bozmayı gerektirir.

VI. KARAR

1. Değerlendirme bölümünün (1) numaralı bentlerinde açıklanan sebeplerle davalı ... vekilinin diğer temyiz itirazlarının reddi ile davalı ...Ş. vekilinin vekilinin diğer temyiz itirazlarının REDDİNE,

2. Değerlendirme bölümünün (2) ve (3) numaralı bentlerinde açıklanan sebeplerle davalı ... vekilinin temyiz itirazının kabulü ile İtiraz Hakem Heyeti kararının BOZULMASINA,

3. Değerlendirme bölümünün (3) numaralı bendinde açıklanan sebeplerle davalı ... vekilinin temyiz itirazının kabulü ile İtiraz Hakem Heyeti kararının BOZULMASINA,

Peşin alınan temyiz harcının istek halinde davalılara iadesine,

Dosyanın mahkemeye gönderilmesine