Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2024/2715 K.2025/4588

Bölge Adliye Mahkemesi kararı taraf vekilleri tarafından temyiz edilmekle;kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde. 14.08.2010 tarihinde sürücü davalı ... sevk ve idaresindeki ve mülkiyeti diğer davalı... ...

A.Ş'ya ait olan aracın yaya geçidinden karşıdan karşıya geçmekte olan yaya ... ile kucağındaki ...'a çarpması sonucu yaralamalı trafik kazası meydana geldiğini, kazada davalının tam kusurlu olduğunu, bu kazaya ilişkin Kayseri 6. Asliye Ceza Mahkemesi'nin 2010/740 Esas sayılı dosyasında davalının yargılandığını, ayrıca Kayseri 1. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2017/216 Esas sayılı dosyası üzerinden maddi ve manevi tazminat davası açıldığını, mahkemece aldırılan bilirkişi raporuna göre davanın ıslah edildiğini ve bunun üzerine karar verildiğini,

kararın temyiz edilmesi üzerine Yargıtay'ca kararın kaldırıldığını ve bozma ilamı doğrultusunda tekrar rapor aldırıldığını, raporda meslekte kazanma gücü tazminat bedeli 260.322,00 TL, bakıcı gideri ise 402.940,09 TL olarak hesaplandığı, ancak davada bir kez ıslah yapılabileceğinden bu miktarlar üzerinden yeniden ıslah yapılamadığını bildirerek davanın kabulü ile 260.322,00 TL meslekte kazanma gücü tazminatı ile 402.940,09 TL bakıma muhtaçlık tazminatı olmak üzere 663.262,09 TL maddi tazminatın davalılardan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalılar... ... A.Ş. ile ... vekili, cevap dilekçesinde ; dava konusu taleplerin zamanaşımına uğradığını, bu davanın Kayseri 1. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2017/216 Esas sayılı dosyasına ek dava olarak değerlendirilemeyeceğini, davacının bakıcı gideri talebinin hukuki dayanaktan yoksun olduğunu, özel bilirkişi raporunu kabul etmediklerini, mahkemece yeni bir bilirkişi raporu alınması gerektiğini bildirerek davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

Davalı .... vekili, cevap dilekçesinde; zamanaşımı defileri bulunduğunu, ayrıca zarar görenlerin dava açmadan önce sigorta şirketine başvuru yapmasının zorunlu olduğunu ve davacılar tarafından başvuru yapılmadığını, davacı tarafın da ikrar ettiği üzere aynı konu ve talebe ilişkin olarak Kayseri 1. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2017/216 Esas sayılı dosyası üzerinden görülen davada karar verildiğini ve kesinleştiğini, davacının maluliyet oranının değiştiği iddiası ile yeni bir dava açma hakkı bulunmadığını, bu davanın ek dava olarak nitelendirilemeyeceğini,

sigorta şirketi tarafından 08.07.2014 tarihinde 33.885,58 TL ve 02.11.2010 tarihinde 226,80 TL ödeme yapıldığını, davacının taleplerinin fahiş olduğunu, mahkemece yeniden kusur ve hesap raporu alınması gerektiğini, sigorta şirketinin bakıcı giderlerinden sorumlu olmadığını bildirerek davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; davanın kabulü ile 338.070,69 TL sürekli iş göremezlik tazminatı ile 774.909,52 TL bakıcı tazminatı olmak üzere toplam 1.112.980,21 TL'nin davalılar ... ile... ... A.Ş'den kaza tarihi olan 14.08.2010 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile, davalı ...Ş yönünden ise bu bedelin poliçe sakatlık teminatı kapsamında 144.114,42 TL ile tedavi teminatı kapsamında 175.000,00 TL olmak üzere toplam 319.114,42 TL'sinden sorumlu olmak üzere ilk dava tarihi olan 18.01.2011 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya velayeten Salim ve ...'a ödenmesine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine. Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; davacının istinaf başvurusunun 6100 sayılı HMK'nın 353/1-b-1 maddesi gereğince esastan reddine, davacı tarafından yapılan istinaf yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına, davalılar Axa Sigorta A.Ş. ile... ... San. ve Tic.

A.Ş.'nin istinaf başvurularının kısmen kabulüne, Kayseri 2. Asliye Ticaret Mahkemesinin 25.10.2022 tarihli, 2022/240 Esas, 2022/758 Karar sayılı kararının, kamu düzenine aykırılık nedeniyle re'sen nazara alınması gereken hususlar da dikkate alınarak 6100 sayılı HMK'nın 353/1-b-2 maddesi uyarınca düzeltilmesi amacıyla kararın kaldırılmasına, hükmün düzeltilerek yeniden tesisine, Davacının davasının kısmen kabulü ile.

338.070,69 TL sürekli iş göremezlik tazminatının davalılar ... ve... ... A.Ş'den kaza tarihi olan 14.08.2010 tarihinden itibaren, (davalı .. yönünden ise ilk dava tarihi olan 18.01.2011 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte ve poliçe sakatlık teminat limiti de gözetilerek 144.114,42 TL ile sınırlı olmak üzere) davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacı ...'a ödenmesine, 402.940,09 TL bakıcı gideri tazminatının davalılar ... ve... ...

A.Ş'den kaza tarihi olan 14.08.2010 tarihinden itibaren, (davalı ...Ş. yönünden ise arabuluculuk başvuru tarihi olan 07.08.2019 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte ve poliçe tedavi teminat limiti de gözetilerek 175.000,00 TL ile sınırlı olmak üzere) davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacı ...'a ödenmesine, davacının fazlaya ilişkin bakıcı gideri talebinin zamanaşımı nedeniyle reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili temyiz dilekçesinde; davanın belirsiz alacak davası olduğunu, aracın ticari olması nedeniyle ticari faiz işletilmesi gerektiğini belirtmiştir.

Davalı... ...

Sanayi ve Ticaret A.Ş. vekili temyiz dilekçesinde; dava konusu taleplerin dava tarihi itibarıyla zamanaşımına uğradığını, dava konusu edilen tazminat alacakları için fail ve zararın öğrenilmesinden itibaren 2 yıl geçmesi durumunda bu alacakların zamanaşımına uğrayacağını, iş bu davaya konu kazanın 14.08.2010 tarihinde meydana geldiğini, iş bu davanın 07.01.2020 tarihinde açıldığını, dolayısıyla iş bu davadaki taleplerin zamanaşına uğradığını, davanın öncelikle zamanaşımı nedeniyle reddine karar verilmesi gerekirken kabulüne karar verilmesinin hatalı olduğunu,

dava konusu taleplerinin İlk Derece Mahkemesi ve Bölge Adliye Mahkemesi kararlarının aksine zamanaşımına uğradığını, davacı tarafça davalılar aleyhine iş bu davaya konu kaza nedeniyle maddi ve manevi tazminat talepli olarak Kayseri 1. Asliye Hukuk Mahkemisinin 2017/216 Esas sayılı davayı açtıklarını, bu davada verilen ıslah dilekçesi ile fazlaya ilişkin hakları saklı tutulmadan taleplerinin ıslah edildiğini, iş bu davanın davacı lehine sonuçlandığını ve 25.12.2019 tarihinde kesinleştiğini, davacı tarafın eldeki bu davayı o davanın eki olarak açtığını belirttiğini,

iş bu davadaki talepler farklı olduğu için ek dava olarak nitelendirmenin mümkün olmadığını, yeni bir dava için ise zamanaşımının gerçekleştiğini, bir an için ek dava olarak kabul edilse dahi asıl davada taleplerin ıslah edildiğini ve ıslah dilekçesinde fazlaya dair hak ve taleplerinin saklı tutulmadığını, bu nedenle davanın reddine karar verilmesi gerektiğini, hükme esas alınan bilirkişi ek raporunun hüküm kurmaya elverişli olmadığını, iş bu ek rapora karşı itirazlarının dikkate alınmadığını, raporda TRH 2010 Yaşam Tablosuna göre hesaplama yapıldığını, hesaplamanın PMF 1931 Yaşam Tablosuna göre yapılması gerektiğini,

bu konudaki usuli kazanılmış hakkın gözardı edildiğini, davacıya annesinin baktığını, bu durumun Yargıtay uygulamalarına göre indirim nedeni olarak kabul edildiği, davacıya bağlanan düzenli bir aylık ödemenin söz konusu olduğunu, öncelikle bunun miktarının tespiti ve bundan sonra da bu miktarın tazminattan mahsubu gerekirken bu hususta inceleme ve araştırma yapılmadığını, davacı tarafça sunulan talep artırım dilekçesine yönelik 19.09.2022 tarihli itirazlarının da dikkate alınmamasının hatalı olduğunu, davacı tarafça iş bu dilekçenin her ne kadar talep artırım dilekçesi olarak nitelendirilmiş olsa da bunun bir ıslah dilekçesi olduğunu,

davacı tarafça daha önceden taleplerin ıslah edildiğini, aynı davada ikinci bir ıslahın mümkün olmadığını belirterek davanın tümüyle reddine karar verilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı tarafa tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ... Aş vekili temyiz dilekçesinde; maluliyetin hatalı olduğunu, progresif rant yönteminin kullanılamayacağını, tedavi gideri ve geçici iş göremezlik tazminatı taleplerinin teminat dışı olduğunu belirtmiştir.

B. Gerekçe

Uyuşmazlık; trafik kazası nedeniyle maddi ve manevi tazminat talebine ilişkindir.

3.Değerlendirme

1. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davalı vekillerinin tüm, davacı vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışındaki diğer temyiz itirazlarının reddi gerekmiştir.

2. Kazaya karışan araç... ... San. Tic. AŞ isimli davalı ticari şirkete ait olmakla aracın kullanım amacının ticari olduğunun anlaşılmasına göre bakıcı gideri yönünden ( sürekli iş göremezlik tazminatı yönünden kararın kesinleştiği anlaşılmakla ) ticari faize hükmedilmesi gerekirken yasal faize hükmedilmesi doğru görülmemiştir.

Ne var ki, belirlenen bu yanılgıların giderilmesi yeniden yargılamayı gerektirmediğinden, kararın 6100 sayılı HMK'nın 370/2. maddesi uyarınca düzeltilerek onanması uygun görülmüştür.

VI. KARAR

1. Değerlendirme bölümünün (1) numaralı bendinde açıklanan sebeplerle davacı vekilinin diğer , davalı... ... Sanayi ve Ticaret A.Ş. vekili ve davalı ... AŞ vekilinin tüm temyiz itirazlarının REDDİNE,

2. Değerlendirme bölümünün (2) numaralı bendinde açıklanan sebeplerle davacı vekilinin temyiz itirazının kabulü ile Bölge Adliye Mahkemesi kararının (B/1-b) bendinde yer alan "yasal faizi" ibaresi çıkartılarak yerine "ticari faiz" ibaresinin yazılmasına ve kararın bu şekliyle DÜZELTİLEREK ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz harcının temyiz eden davalı... ... San. ve Tic. A.Ş. ve davalı ... AŞ'ye yükletilmesine,

Peşin alınan temyiz harcının istek halinde davacıya iadesine,