Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2024/401 K.2025/4947

İlk Derece Mahkemesi kararı davacı vekili ve davalı .... ve San. Ltd. Şti. vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili; davalı ... sevk ve idaresinde bulunan, mülkiyeti ... Sanayi Ltd.

Şti.'ye ait diğer davalı şirketlere sigortalı aracın yapmış olduğu trafik kazası sonucu müvekkilinin ciddi şekilde yaralandığını, beyin kanaması geçirdiğini, vücudunun çeşitli yerlerinde kırık oluştuğunu, çehrede sabit eser meydana geldiğini, maluliyet kaybına uğradığını, kazanın oluşumunda sürücünün tam kusurlu olduğunu, çehrede sabit iz ve maluliyet kaybı sonucu SAR-SAT komandosu olma ve subaylığa geçiş ihtimalini kaybettiğini,

tedavisi nedeniyle okulu 1 yıl geç bitirmek durumunda kaldığını belirtip fazlaya ilişkin haklarını saklı tutarak 20.000,00 TL maddi tazminatın tüm davalılardan ve 30.000,00 TL manevi tazminatın davalı ... ve Buzlu Motorlu Araçlar Ticaret ve Sanayi Ltd. Şti.'den tahsilini talep etmiş, maddi tazminata ilişkin talebini 313.569,22 TL'ye artırmıştır.

II. CEVAP

Davalı ... Sanayi Ltd. Şti. vekili; zamanaşımının dolduğunu, davacının çalışma gücünün etkilenmediğini, astsubay okulunu bitirdiğini ve çalışmasına devam ettiğini, herhangi bir kusur bulunmadığını, davacının ulaşım ve tedavi giderlerinin Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) tarafından karşılandığını, ticari faiz istenmesinin olanaklı olmadığını, varsa 2330 sayılı Kanun hükümleri uyarınca yapılan ödemelerin mahsubu gerektiğini, talep edilen manevi tazminat miktarının fahiş olduğunu belirterek davanın reddini istemiştir.

Davalı ...; kazada kendisine atfedilebilecek herhangi bir kusur bulunmadığını belirterek davanın reddini istemiştir.

Davalı ..... vekili; zararın öncelikle Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortasından (ZMSS) karşılanması ve varsa İhtiyari Mali Sorumluluk Sigortasına (İMSS) başvurulması gerektiğini, kazaya karışan aracın kaza tarihini kapsar şekilde Zorunlu Karayolu Taşımacılık Mali Sorumluluk Sigortasının Axa Sigorta A.Ş. tarafından yapıldığını, davacı tarafça dava açılmadan önce gerekli belgeler ile başvuru yapılmadığını, ancak yasal faiz isteminde bulunulabileceğini belirterek davanın reddini istemiştir.

Davalı ... Sigorta A.Ş. vekili; aracın Zorunlu Koltuk Ferdi Kaza Sigortasının müvekkili tarafından yapıldığını, müvekkilinin sorumluluğunun sigortalı araç sürücüsünün kusuru oranında ve poliçe limitiyle sınırlı olduğunu, davacı tarafça dava açılmadan önce gerekli belgeler ile başvuru yapılmadığını belirterek davanın reddini istemiştir.

Davalı .... vekili; aracın Zorunlu Karayolu Taşımacılık Mali Sorumluluk Sigortasının müvekkili tarafından yapıldığını, müvekkilinin sorumluluğunun sigortalı araç sürücüsünün kusuru oranında ve gerçek zarar nispetinde bulunduğunu, davacı tarafın tedavi giderlerinin öncelikle Zorunlu Koltuk Ferdi Kaza Sigortasından karşılanması gerektiğini, aracın Zorunlu Koltuk Ferdi Kaza Sigortasının Yapı Kredi Sigorta A.Ş. tarafından düzenlendiğini, bu sigorta limitinin yetersiz kalması durumunda müvekkilin sorumluluğuna gidilebileceğini, davacı tarafça dava açılmadan önce gerekli belgeler ile başvuru yapılmadığını, ancak yasal faiz talep edilebileceğini belirterek davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 06.06.2013 tarihli ve 2009/391 Esas 2013/298 Karar sayılı kararıyla; davanın kısmen kabulüne, 293.260.79 TL sürekli iş göremezlik, 5.058.90 TL geçici iş göremezlik ve 500,00 TL ulaşım ve tedavi giderinin (belirtilen miktarın 10.000,00 TL kısmına kaza tarihi olan 03.01.2007 tarihinden, kalan 288.819,69 TL kısmına ise ıslah tarihi olan 27.09.2012 tarihinden itibaren yasal faiz işletilmesi kaydı ile) (davalı ..., Mapfre Sigorta A.Ş ve Yapı Kredi Sigorta A.Ş'nin poliçe limiti ile ve sorumluk sırası Axa Sigorta A.Ş.

Mapfre Sigorta A.Ş ve Yapı Kredi Sigorta A.Ş. olacak şekilde ve sigorta şirketlerinin belirtilen miktarın 10.000,00 TL kısmı yönünden dava tarihi olan 04.12.2009 tarihinden, bakiye 288.819,69 TL kısmı yönünden ise, ıslah tarihi olan 27.09.2012 tarihinden itibaren işletilecek yasal faizi ile sorumlu oldukları göz önünde tutularak) tahsiline, fazlaya ilişkin istemin reddine; manevi tazminat talebinin kısmen kabulü ile 10.000,00 TL manevi tazminatın davalılar ... ve .... Ltd.

Şti.'den tahsiline, fazlaya ilişkin istemin reddine karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı .... ve San. Ltd. Şti. vekili ve davalı ... Sigorta A.Ş. vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

Yargıtay (kapatılan) 17. Hukuk Dairesinin 03.03.2015 tarihli ve 2013/14895 Esas, 2015/3805 Karar sayılı ilamıyla; manevi tazminatın takdirinde BK 56. maddesindeki özel haller dikkate alınarak hak ve nesafet kuralları çerçevesinde hüküm kurulmuş olmasında bir usulsüzlük bulunmadığı, bir meblağ sigortası olan zorunlu koltuk ferdi kaza sigortası kapsamında yapılan ödemelerin zarar sorumlusu olan diğer davalıların sorumlu oldukları tazminattan düşülemeyeceği, maluliyet raporunun denetime elverişli olmadığı, davacının kaza tarihinde askeri öğrenci olduğu,

normalde 30.08.2008 tarihinde mezun olacakken, kaza nedeniyle 8 ay hava değişimi aldığı ve 30.08.2009 tarihinde mezun olduğu, davacının kaza olmasa dahi 30.08.2008 tarihinden önce astsubay olarak çalışmaya başlayamayacağının aşikar olduğu,

bu durumda sürekli iş göremezlik zararının hesaplanmaya başlandığı 03.04.2007 tarihi ile davacının kaza olmasa idi astsubay olarak çalışmaya başlayacağı 30.08.2008 tarihleri arasında hesaplamanın asgari ücretten yapılması gerektiği, davacının tabi olduğu özel yasalar gereği erken emekliliği söz konusu olacağından kurumundan zorunlu emeklilik tarihinin sorularak bu tarihe kadarki dönemin aktif dönem olarak kabul edilerek hesaplamanın maaşına göre yapılması,

bu tarihten sonraki dönemin ise pasif dönem olarak kabul edilerek hesaplamanın asgari ücrete göre yapılması gerektiği, bir meblağ sigortası olan zorunlu koltuk ferdi kaza sigortacısı olan davalı ...

Sigorta A.Ş'nin sorumluluğunun, diğer davalılardan farklı ve ayrı olduğu gözetilerek tespit edilen sakatlık oranı ve Genel Şartlar'a ekli cetvellere göre ödenmesi gereken meblağın, konusunda uzman bir bilirkişi marifetiyle tespit ettirilerek davalının sorumluluğunun tespiti gerektiği gerekçesiyle hükmün bozulmasına karar verilmiştir.

B. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; davanın kısmen kabulüne, 293.260,79 TL sürekli iş göremezlik, 5.058,90 TL geçici iş göremezlik ve 500,00 TL ulaşım ve tedavi giderinin (belirtilen miktarın 10.000,00 TL kısmına kaza tarihi olan 03.01.2007 tarihinden, kalan 288.819,69 TL kısmına ise ıslah tarihi olan 27.09.2012 tarihinden itibaren yasal faiz işletilmesi kaydı ile) davalı ...'dan alınarak (davalı .... ve Mapfre Sigorta A.Ş.'nin belirtilen tazminat miktarlarından,

poliçe limiti ile ve sorumluluk sırası Axa Sigorta A.Ş. ve Mapfre Sigorta A.Ş. olacak şekilde ve sigorta şirketlerinin belirtilen miktarın 10.000,00 TL kısmı yönünden dava tarihi olan 04.12.2009 tarihinden, bakiye 288.819,69 TL kısmı yönünden ise ıslah tarihi olan 27.09.2012 tarihinden itibaren işletilecek yasal faizi ile sorumlu oldukları göz önünde tutularak) tahsiline; davalı .... ve San. Ltd.

Şti.'nin toplam 298.819,69 TL maddi tazminattan, 205.444,87 TL sürekli iş göremezlik, 5.058,90 TL geçici iş göremezlik ve 500,00 TL ulaşım ve tedavi gideri olmak üzere toplam 211.003,77 TL maddi tazminat ile sorumlu olması kaydı ile sorumlu olduğu toplam 211.003,77 TL tazminatın 10.000,00 TL kısmına kaza tarihi olan 03.01.2007 tarihinden, kalan 201.003,77 TL kısmına ise ıslah tarihi olan 27.09.2012 tarihinden itibaren yasal faiz işletilmesi kaydı ile işbu davalıdan tahsiline; davalı ...

Sigorta A.Ş. yönünden 4.212,00 TL maddi tazminatın dava tarihinden itibaren yasal faiz işletilmesi kaydı ile tahsiline, davalılarca yargılamanın devamı sırasında yapılan ödemelerin infaz aşamasında dikkate alınmasına, manevi tazminat talebi hakkında yeniden hüküm kurulmasına yer olmadığına karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili temyiz dilekçesinde; fazlaya ilişkin haklarının saklı tutulduğunu, bozma ilamında miktarın güncellenmesinden söz edilmediğini, rapora itirazlarının dikkate alınmadığını, raporlar arasında fahiş fark bulunduğunu ve bu çelişkinin giderilmediğini, maluliyet oranının daha yüksek olduğunu, Yapı Kredi Sigorta A.Ş'nin çok düşük bir meblağ ile sorumlu tutulmasını kabul etmediklerini, Yapı Kredi Sigorta A.Ş. ve ... ve San. Ltd. Şti. lehine hükmedilen yargılama gideri ve vekalet ücretinin hatalı olduğunu belirtmiştir.

Davalı ... ve San. Ltd. Şti. vekili; davacının zorunlu emeklilik yaşının değil emekliliğe hak kazanacağı yaşın dikkate alınması gerektiğini, ödemenin güncellenmesi gerektiğini belirtmiştir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık, davalı ... sevk ve idaresindeki davalı ... ve San. Ltd. Şti.'ye ait ve diğer davalı şirketlere sigortalı aracın karıştığı 03.01.2007 tarihli trafik kazası sonucu yaralanıp malul kalan davacı yolcunun uğradığı sürekli iş göremezlik ve geçici iş göremezlik tazminatı, tedavi ve ulaşım gideri ile manevi tazminat talebine ilişkindir.

1. Temyizen incelenen kararın bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; davacı vekilinin tüm, davalı .... ve San. Ltd. Şti. vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2. Dosya kapsamından, Sahil Güvenlik Komutanlığının 08.10.2020 tarihli yazısı ile davacının 18.02.2020 tarihinde adi malulen emekli olduğu ve ilişiği kesilmeden önce en son Sahil Güvenlik Hava Komutanlığı'nda görevli olduğunun bildirildiği, mahkemece hükme esas alınan hesap raporunda davacının muhtemel emeklilik yaşının 55 ve emeklilik tarihinin 2043 olduğunun kabulü ile hesaplama yapıldığı anlaşılmaktadır.

Davacının askerlik görevinin emeklilik nedeniyle son bulduğu anlaşılmakla; gerçek gelirinin net biçimde saptanmasından sonra, daha önce rapor düzenleyen bilirkişiden, tazminat hesabı konusunda ek rapor alınarak oluşacak sonuca göre (temyiz eden davalı lehine oluşan kazanılmış haklar gözetilerek) karar verilmesi gerekirken, 2043 yılına dek asker maaşı üzerinden aktif dönem hesabı yapılmış olması doğru değildir. Kararın bu nedenle bozulması gerekir.

VI. KARAR