Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2024/7658 K.2024/8257

İtiraz Hakem Heyeti kararı taraf vekillerince temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; davalı şirket nezdinde Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası (ZMSS) Poliçesi ile sigortalı olan aracın karıştığı çift taraflı trafik kazası neticesinde karşı araçta yolcu olan davacının oğlu Halil İbrahim Kök'ün vefat ettiğini ve davacı annenin çocuğunun desteğinden mahrum kaldığını belirterek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 1.000,00 TL maddi tazminatın işleyecek yasal fazi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini istemiş; yargılama sırasında 28.01.2022 tarihli ıslah dilekçesi ile talebini 82.805,18 TL'ye yükseltmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; davalı şirket tarafından davacıya 26.06.2017 tarihinde 10.767,00 TL ödeme yapıldığını ve yapılan ödeme ile davalı şirketin sorumluluğunun sona erdiğini, davalı ... şirketinin sürücünün kusuru ve poliçe limiti ile sınırlı olarak sorumlu olduğunu, davacıya SGK tarafından ödeme yapılıp yapılmadığı araştırılarak ödeme yapıldığının anlaşılması halinde ödemenin tenzil edilmesi gerektiğini, tazminat hesabında ölenin yaşı, öğrenim durumu,

kendisi ve ailesinin sosyal durumu nazara alınarak Hazine Müsteşarlığı'na kayıtlı bir aktüer tarafından hesaplanması ve yetiştirme masraflarının da hesaplanıp tazminat miktarından mahsup edilmesi gerektiğini ve davacı lehine hükmedilecek vekalet ücretinin Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi'nde (AAÜT) belirlenen vekalet ücretinin 1/5'i kadar olması gerektiğini belirterek davanın reddini istemiştir.

III. UYUŞMAZLIK HAKEM HEYETİ KARARI

Uyuşmazlık Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; davacının oğlu Halil İbrahim Kök'ün dava konusu kaza sonucu vefat ettiği ve davacı annenin oğlunun desteğinden yoksun kaldığı, Adli Trafik Bilirkişisinden alınan kusur raporunda, davalıya sigortalı araç sürücüsünün % 75 oranında kusurlu, desteğin yolcu olarak bulunduğu araç sürücüsünün ise % 25 oranında kusurlu olduğunun belirlendiği,

aktüer bilirkişi raporunda davalıya sigortalı araç sürücüsünün % 75 oranında kusuru, TRH 2010 Yaşam Tablosu ve progresif rant yöntemi ile tazminat tutarının belirlendiği ve aktüer bilirkişi raporunun denetime ve hüküm tesisine elverişli olduğu gerekçesiyle davanın kabulü ile 82.805,18 TL destekten yoksun kalma tazminatının 29.07.2021 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmiştir.

IV. İTİRAZ

Uyuşmazlık Hakem Heyetinin yukarıda belirtilen kararına süresi içinde davalı vekili tarafından itiraz edilmesi üzerine. İtiraz Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile.

Uyuşmazlık Hakem Heyetince hükme esas alınan bilirkişi raporunda her ne kadar yetiştirme giderinin düşülmemesine ilişkin gerekçe doğru değilse de davalı vekilinin yetiştirme gideri ya da hesaplama yöntemi bakımından bilirkişi raporuna itiraz etmemesinin başvuru sahibi açısından usulü müktesep hak teşkil ettiği, ıslaha karşı yönetilecek beyanların itiraz aşamasında ileri sürülmesi mümkün olduğundan ve ıslah, faiz talep edilen miktardaki değişikliği ifade ettiğinden davalı vekilinin söz konusu hususlara ilişkin itirazlarının yerinde olmadığı,

Uyuşmazlık Hakem Heyeti Kararında davacı lehine tam vekalet ücretine hükmedilmesinin usul ve yasaya aykırı olduğu ve davacı lehine maktu vekalet ücretinin altında kalmamak kaydı ile Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi'nde belirlenen vekalet ücretinin 1/5'i kadar vekalet ücreti takdir edilmesi gerektiği belirtilerek davalı vekilinin itirazının vekalet ücreti yönünden kısmen kabulü ile Uyuşmazlık Hakem Heyeti kararının vekalet ücreti yönünden düzeltilmesine karar verilmiş, davalı vekilinin diğer itirazları ise reddedilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili temyiz dilekçesinde; davacı lehine tam ve nispi vekalet ücreti takdir edilmesi gerekirken maktu vekalet ücreti takdir edilmesinin usul ve yasaya aykırı olduğunu ileri sürerek İtiraz Hakem Heyeti kararının bozulmasını istemiştir.

Davalı vekili temyiz dilekçesinde; hükme esas alınan bilirkişi raporunda yetiştirme giderinin tenzil edilmemesinin hatalı olduğunu, destek kaza tarihinde 18 yaşını doldurmamış olduğundan anne ve babası için yetiştirme gideri ayrılması gerekirken eksik değerlendirme ile karar verildiğini, tazminat tutarının TRH 2010 Yaşam Tablosu ve % 1,8 teknik faiz kullanılarak belirlenmesi gerektiğini ve ıslah dilekçesi davalı tarafa tebliğ edilmeksizin hüküm tesis edilmesinin usul ve yasaya aykırı olduğunu, savunma hakkını kısıtlar nitelikte olduğunu ileri sürerek İtiraz Hakem Heyeti kararının bozulmasını istemiştir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık, davalı ... tarafından Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası (KZMSS) Poliçesi ile teminat altına alınan aracın karıştığı trafik kazası sonucu ölüm nedeniyle ölenin desteğinden yoksun kalanların destekten yoksun kalma tazminatı talebine ilişkindir.

1.6100 sayılı HMK'nın 177 nci maddesinin 2 nci fıkrasında yer alan ıslah dilekçesinin tebliği konusundaki düzenleme, adil yargılanma hakkının kapsamında yer alan savunma haklarının etkin biçimde kullanılmasını teminen konulmuş olup hassasiyetle üzerinde durulmalıdır. Anılan bu yasal düzenlemede, davada taraf olanların haklarının korunması amaçlanmış olup tarafların yargılama süreçlerine etkin katılımının sağlanması ise, yapılan tüm tebligatların usulüne uygun olması ile sağlanabilecektir.

Somut olayda. Uyuşmazlık Hakem Heyeti yargılaması sırasında davacının sunduğu 28.01.2022 tarihli ıslah dilekçesinin davalı vekiline tebliğ edildiğine dair herhangi bir belgenin dosyada bulunmadığı; davalı vekilinin Uyuşmazlık Hakem Heyeti kararına karşı yaptığı itiraz başvurusunda, ıslah dilekçesinin tebliğ edilmeyişini de itiraz sebebi yaptığı.

İtiraz Hakem Heyeti tarafından, davalının bu itirazının reddine karar verildiği ve ıslah dilekçesinin tebliğine ilişkin eksikliğin tamamlanmadığı; davalının, ıslaha karşı cevap verme, savunmalarını yapma imkanından yoksun bırakıldığı görülmektedir.

Yukarıda açıklanan yasal düzenlemeler gereği, davacı tarafın ıslah dilekçesinin davalı ... şirketine tebliğ edilmesi gerekirken, usulünce yapılmış tebligat olmadan ve davalının savunma hakları ile hukuki dinlenilme haklarını kısıtlar biçimde yargılamaya devam edilip yazılı şekilde hüküm tesisi doğru görülmemiş ve kararın bozulması gerekmiştir.

2. Bozma neden ve şekline göre, davacı vekilinin tüm, davalı vekilinin diğer temyiz itirazlarının bu aşamada incelenmesine gerek görülmemiştir.

VI. KARAR