Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2025/11824 K.2025/16872

Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen rücuen tazminat davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda Dairemizce kararın bozulmasına karar verilmiştir. İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; davalı tarafından baraj yapımı sırasında fazla dolgu yapılması sebebiyle içme suyu boru hattına zarar verildiğini, olay sebebiyle boru hattının onarımı ve su dağıtımı yapılamamış olması sonucu zarara uğradıklarını belirterek 589.308,10 TL maddi tazminatın davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; müvekkil idarenin davacı tarafından hasım olarak gösterilmiş olmasına rağmen müvekkil idarenin HES ile hiçbir ilgisinin bulunmadığını, davalının sadece su kullanım hakkını devrettiğini, davalının denetim sorumluluğu da bulunmadığını belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 03.10.2017 tarihli ve 2017/128 Esas, 2017/103 Karar sayılı kararıyla; davalının eyleminin hizmet kusuru olması sebebiyle 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 114/1-b ve 115/2 maddesi gereğince davanın usulden reddine karar verilmiştir.

IV. BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesi kararının davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine Erzurum Bölge Adliye Mahkemesi 1. Hukuk Dairesi'nin 23.05.2018 tarihli ve 2018/6 89... /645 Karar sayılı kararıyla davacı vekilinin istinaf talebinin esastan reddine karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

1

Dairemizin 06.03.2019 tarihli ve 2018/52 31... /1219 Karar sayılı ilamıyla;"3533 sayılı Kanun'un 1. maddesinde. “Genel, katma ve özel bütçelerle yönetilen daireler ve belediyelerle sermayesinin tamamı devlete veya belediyelere yahut özel idarelere ait olan daire ve müesseseler arasında çıkan uyuşmazlıklardan adalet mahkemelerinin görevi içinde bulunanlar kanunda yazılı tahkim usulüne göre çözümlenir.” düzenlemesine yer verilmiştir.

Buna göre, 3533 sayılı Kanun’da yer alan idareler arasındaki davaların; yine, bu yasa uyarınca ve mecburi hakem sıfatı ile çözümlenebilmesi için; öncelikle, uyuşmazlığın “adliye mahkemelerinin görevi içinde” yani “özel hukuka ilişkin olması” gerekir. Bir başka deyişle mecburi tahkim, 3533 sayılı Kanun kapsamındaki kamu kuruluşlarının, özel hukuktan kaynaklanan uyuşmazlıklarının çözümünde uygulanmaktadır.

Öte yandan, plan ve projesine aykırı iş yapılması veya idari karara aykırı bir hareket ile zarara sebep olunması hizmet kusurundan kaynaklanan zarar kapsamında değerlendirilemez ve bu bakımdan dava haksız eylemden doğan ve adli yargı yerinde bakılması gereken bir tazminat davası olarak kabul edilir." gerekçesiyle Bölge Adliye Mahkemesi kararının ortadan kaldırılmasına ve İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

B. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen hakem sıfatıyla verilen kararı ile "14.03.2013 tarihinde Bingöl İli Karlıova İlçesi Devecik Köyü'nde meydana gelen heyelan nedeniyle Kürük İçme Suyu İshale Hattında zararın meydana geldiğinin sabit olduğu;

ancak heyelan sonucu oluşan zarar ile davalı DSİ'nin eylemi arasında, Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 165. maddesi gereği işbu dosyada bekletici sorun yapılan Karlıova Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2014/95 Esas ve 2017/114 Karar numaralı ve Yargıtay 4. Hukuk Dairesi'nin 2022/2364 Esas ve 2024/11539 Karar numaralı ilamı sonucu 22.11.2024 tarihinde kesinleşen dosyasında alınan bilirkişi raporları, dosyadaki mevcut teknik raporlar ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde illiyet bağının bulunmadığı" gerekçesiyle asıl davanın reddine karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili temyiz dilekçesinde; bilirkişi raporları arasında çelişki bulunduğunu ve bu çelişki giderilmeden karar verildiğini, davalı idarenin denetim sorumluluğunun devam ettiğini ancak uyuşmazlık konusu olayda bu sorumluluğu yerine getirmediğini belirterek kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Değerlendirme ve Gerekçe

3533 sayılı Umumi Mülhak ve Hususi Bütçelerle İdare Edilen Daireler ve Belediyelerle Sermayesinin Tamamı Devlete veya Belediye veya Hususi İdarelere Aid Daire ve Müesseseler Arasındaki İhtilafların Tahkim Yolu İle Halli Hakkındaki Kanun'un 1. maddesi gereğince uyuşmazlık zorunlu tahkim usulüne tâbi olduğundan mezkûr Kanun hükmü uyarınca gerekli inceleme İlk Derece Mahkemesi tarafından hakem sıfatıyla yapılarak bir karar verilmiştir.

25.08.2017 tarih ve 30165 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren ve 08.03.2018 tarih ve 30354 mükerrer sayılı Resmi Gazete ile yayımlanarak yürürlüğe giren 7078 sayılı Kanun ile yasalaşan, 694 sayılı Olağanüstü Hal Kapsamında Bazı Düzenlemeler Yapılması Hakkında Kanun Hükmünde Kararname’nin 17. maddesi ile 3533 sayılı Kanun'un 6. maddesi “2 nci madde kapsamında verilen kararlar hariç olmak üzere 6100 sayılı Hukuk Mahkemeleri Kanununun ilgili hükümleri uyarınca istinaf kanun yoluna başvurulabilir.

Bölge adliye mahkemesi yapacağı inceleme sonucunda; a) Hakem kararının usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğu kanaatine varırsa başvurunun reddine, b) Hakem kararının usul veya esas yönünden hukuka aykırı olduğu kanaatine varırsa gerekirse duruşma açarak yapılacak yargılama sonucunda yeniden esas hakkında, kesin olarak karar verir. İstinaf kanun yoluna başvurulması hakem kararının icrasını kendiliğinden durdurur” şeklinde düzenlenmiştir.

Yapılan bu değişiklikle, 3533 sayılı Kanun uyarınca hakem sıfatıyla verilen kararlara karşı temyiz kanun yoluna değil istinaf kanun yoluna başvuru yolu açılmıştır. Ayrıca Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun "Temyiz Edilebilen Kararlar" başlıklı 361/1 maddesinin ihtiyari hakem kararlarına ilişkin olması nedeniyle 3533 sayılı Kanun'da düzenlenen zorunlu tahkime yönelik olarak uygulanma imkanı bulunmamaktadır.

Somut uyuşmazlıkta.

İlk Derece Mahkemesinin 03.10.2017 tarihli ve 2017/128 Esas, 2017/103 Karar sayılı kararına ilişkin Dairemizin 06.03.2019 tarih ve 2018/52 31... /1219 Karar sayılı bozma ilamı sonrasında, İlk Derece Mahkemesi tarafından hakem sıfatıyla yargılama yapılarak hüküm verilmiş olmakla ve 6100 sayılı HMK'nın 373. maddesinin dördüncü fıkrasında yer alan “Yargıtayın bozma kararı üzerine ilk derece mahkemesince bozmaya uygun olarak karar verildiği takdirde, bu karara karşı temyiz yoluna başvurulabilir” düzenlemesinin somut olayda uygulama imkanı bulunmadığı,

Dairemizin bozma kararından sonra yapılan yargılama neticesinde verilen karar yönünden kanun yolu incelemesinin Bölge Adliye Mahkemesi tarafından yapılması gerektiği anlaşılmakla dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine karar vermek gerekmiştir.

VII. KARAR