Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2025/2335 K.2025/12885

İlk Derece Mahkemesi kararı davalı İçişleri Bakanlığı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; davacının aracı ile davalı İçişleri Bakanlığına ait davalı sürücü tarafından kullanılan aracın çarpışması neticesinde davacının aracında maddi hasar meydana geldiğini, davalı araç sürücüsü ...'ın tam kusurlu olduğunu, aracın hasarının 10.500,00 TL olduğunu, aracın pert edilmesi gerektiğini belirterek, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak suretiyle 5.500,00 TL'nin olay tarihi olan 25.04.2014 tarihinden itibaren işleyecek kanuni faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı İçişleri Bakanlığına izafeten ... İl Emniyet Müdürlüğü 12.06.2014 tarihli cevap dilekçesi ile. 25.01.2014 tarihinde ...

Şube Müdürlüğünde görevli polis memuru ...'ın idaresinde bulunan resmi oto ile tepe lambası yanar vaziyette seyir halinde iken ters istikamette seyir halinde bulunan bir motosikletin ekip otosunun fark etmesi üzerine kaçtığını görmeleri üzerine şüphelileri takip etmek istedikleri, kavşağa girdiklerinde davacının kullandığı araç ile çarpışma neticesinde yaralamalı ve maddi hasarlı trafik kazasının meydana geldiğini,

söz konusu olayla ilgili olarak Trafik Denetleme Şube Müdürlüğü ekiplerince düzenlenen 25.01.2014 tarihli yaralamalı trafik kazası tespit tutanağında davacı ...'un kırmızı ışıkta durmayarak süratli bir şekilde Antalya çevre yolundan ...Sokağa doğru geçmek isterken kazanın meydana geldiğini, polis memuru ...'ın tam kusurlu olduğu iddiasının gerçeği yansıtmadığını belirterek açılan davanın reddini talep etmiştir.

III. MAHKEME KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 15.12.2015 tarih ve 2014/280 Esas, 2015/698 karar sayılı kararı ile; Davanın kabulü ile 5.500,00 TL tazminatın 25.01.2014 kaza tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte davalılardan müteselsilen alınarak davacıya verilmesine karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

İlk Derece Mahkemesi kararına karşı davalı İçişleri Bakanlığı vekilince temyiz isteminde bulunulması üzerine Yargıtay (Kapatılan) 17. Hukuk Dairesi'nin 24.05.2017 tarih ve 2016/127 24... /5860 Karar sayılı ilamıyla, ".. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunun "taleple bağlılık ilkesi" başlığını taşıyan 26. maddesinde "Hâkim, tarafların talep sonuçlarıyla bağlıdır; ondan fazlasına veya başka bir şeye karar veremez. Duruma göre, talep sonucundan daha azına karar verebilir." hükmüne yer verilmiştir.

Somut olayda davacı vekili, dava dilekçesinde davalı sürücünün tam kusurlu(%100) olduğunu beyan ederek 5.500,00 TL tazminatın hüküm altına alınmasını istemiş, mahkemece araçtaki toplam hasarın 10.500,00 TL, araç mahrumiyet zararının da 250,00 TL, toplam zararın 10.750,00 TL olduğu, %50 ye tekabül eden meblağın 5.500,00 TL olduğunu belirterek davacının talebi doğrultusunda kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine hükmedilmiştir.

Davacı vekilinin maddi tazminat talebi toplamının davalının tam kusurlu (%100) olmasına göre 5.500,00 TL olduğu ve davasını da ıslah etmediği gözetildiğinde, mahkemece talep edilen tazminat miktarından %50 oranında indirim yapılarak karar verilmesi gerekirken (HGK 03.05.2017 tarih, 2017/17 E- 2017/1094 K sayılı) 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunun "taleple bağlılık ilkesi" başlığını taşıyan 26. maddesine göre talep aşılarak yazılı şekilde hüküm kurulması hatalı olup bozmayı gerektirmiştir..

" gerekçesi ile hükmün bozulmasına karar verilmiştir.

B. Direnme Kararı

İlk Derece Mahkemesinin 29.03.2018 tarihli ve 2017/521 Esas, 2018/231 K. sayılı kararı ile; Yargıtay bozma ilamında "(...) ve davasını da ıslah etmediği gözetildiğinde (...) " ibaresinin dosyadaki talebe uygun düşmediği, bozma kararının usul ve kanuna aykırı olduğu gerekçesiyle önceki kararda direnilmesine karar verilmiştir.

C. Hukuk Genel Kurulu Kararı

Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 21.12.2021 tarih ve 2019/(17)4-1 55... /1711 Karar sayılı ilamıyla; ''...somut olay değerlendirildiğinde; dava dilekçesindeki anlatım ve tüm dosya kapsamından davacı taraf dava konusunun talep sonucunun dışında yer alan somutlaştırdığı hayat olayına yani trafik kazasının oluş biçimine göre davalı tarafın tamamen kusurlu sayılması gerektiğini ifade etmiş ise de talep sonucunu hasar miktarı yönünden davalının tam kusuruna göre oluşturmamış, araç mahrûmiyeti nedeniyle talep ettiği tazminat bedelini ise tam kusura göre talep ettiğini özellikle vurgulamıştır.

Araç mahrûmiyeti talebi yönünden ise; yapılmış bir ıslah ya da bu ıslaha (talep sonucunun bu yönden değiştirilmesine) ilişkin karşı tarafa yapılmış bir bildirim bulunmamaktadır. Bu talep yönünden zamanaşımına yol açacak şekilde karar verilmiştir. Mahkemece bu kapsamda varılan sonuç kısmen doğru ise de; sonuca ulaşılan gerekçe, Kanun maddelerinin yorumlanış biçimi yukarıda izah edildiği üzere tamamen hatalıdır.

Sonuç itibari ile mahkemece araç hasarına ilişkin talep yönünden 5.000,00 TL, araç mahrûmiyetinden kaynaklı tazminat talebi yönünden ise 250,00 TL olmak üzere toplam 5.250,00 TL olacak şekilde tazminata (ve faizine) hükmedilmesi gerekir iken, hatalı değerlendirme ile kısmen talep aşımına da yol açacak biçimde karar verilmesi doğru görülmemiştir'' gerekçesi ile direnme kararının değişik gerekçe ile bozulmasına karar verilmiştir.

D. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

İlk Derece Mahkemesinin 04.07.2022 tarihli ve 2022/255 Esas, 2022/536 K. sayılı kararı ile; davanın kısmen kabulü ile; araç hasarına ilişkin talep yönünden 5.250,00 TL'nin 5.000,00 TL'sinin davalılardan müştereken ve müteselsilen, bakiye 250,00 TL'sinin ise davalı ...'dan 25.01.2014 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte alınarak davacı tarafa verilmesine, araç mahrumiyetinden kaynaklanan tazminat talebi yönünden ise 250,00 TL nin davalılardan müştereken ve müteselsilen 25.01.2014 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte alınarak davacı tarafa verilmesine, davacı tarafın fazlaya ilişkin talebinin reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davalı İçişleri Bakanlığı vekili temyiz dilekçesinde; yerel mahkemenin kararının usul ve yasaya aykırı olması nedeniyle haksız ve yersiz olduğunu, mahkeme tarafından eksik araştırma ve inceleme ile hüküm tesisi edildiğini belirterek kararın bozulmasına karar verilmesini talep etmiştir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık, davacının aracı ile davalıların sürücüsü ve işleteni olduğu aracın karıştığı trafik kazası nedeniyle davacının aracında meydana gelen hasar ve araç mahrumiyetinden kaynaklı tazminat talebine ilişkindir.

Temyizen incelenen kararın bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR