Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2025/5357 K.2025/12271

İtiraz Hakem Heyeti kararı taraf vekillerince temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; davalıya Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası (ZMSS) Poliçesi ile sigortalı olan araç ile davacı sürücü arasında meydana gelen çift taraflı kaza neticesinde davacının yaralandığını ve % 5 oranında malul kaldığını belirterek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla sürekli iş göremezlik ve geçici iş göremezlik tazminatı olmak üzere toplam 15.001,00 TL maddi tazminatın temerrüt tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalıdan tahsilini talep etmiş; ıslah dilekçesiyle sürekli iş göremezlik tazminatı talebini 144.893,94 TL'ye yükseltmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; dosyaya sunulan maluliyet raporunun kaza tarihinde yürürlükte olan yönetmelik hükümlerine uygun olarak düzenlenmediğini, kusur oranının tespiti gerektiğini, geçici iş göremezlik tazminatı talebinin poliçe teminat kapsamı dışında olduğunu ve mevzuata göre şirket aleyhine karar verilmesi halinde vekalet ücretinin Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi'nde belirlenen tutarın 1/5'i kadar olması gerektiğini belirterek davanın reddini istemiştir.

III.UYUŞMAZLIK HAKEM HEYETİ KARARI

Uyuşmazlık Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kısmen kabulü ile 144.893,94 TL sürekli iş göremezlik tazminatının 18.02.2020 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsiline, 100,00 TL geçici iş göremezlik tazminatı talebinin ise reddine karar verilmiştir.

IV. İTİRAZ

Uyuşmazlık Hakem Heyeti kararına karşı süresi içinde davalı vekilince itiraz edilmesi üzerine İtiraz Hakem Heyetinin 05.01.2021 tarih ve 2020/İHK-27765 sayılı kararı ile davalı vekilinin itirazının reddine karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Birinci Bozma Kararı

İtiraz Hakem Heyetinin kararının süresi içinde davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine Dairenin 03.11.2022 tarihli, 2022/11323 Esas ve 2022/13741 Karar sayılı ilamıyla; ''...Somut olayda; kaza neticesinde davacının maruz kaldığı yaralanmaya ilişkin olarak ...

Devlet Hastanesi tarafından düzenlenen 27.12.2019 tarihli rapor İtiraz Hakem Heyeti tarafından benimsenmiş olup bu raporda, davacının kaza nedeniyle oluşan maluliyeti % 5 olarak belirlenmiş olmakla birlikte raporun hangi yönetmelik hükümlerine göre hazırlandığı açık değildir.

Bu nedenle kaza tarihi itibariyle yürürlükte bulunan mevzuata uygun olarak rapor tanziminde Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik hükümlerine göre belirleme yapılması gerekmektedir. Bu yönüyle, maluliyet oranı tespitine ilişkin bu rapor, hükme esas almaya elverişli olmadığından, maluliyetin belirlenmesi konusunda yapılan araştırma yetersizdir.

Bu durumda, davacının tedavisine ilişkin tüm tedavi evrakları dosya arasına getirtildikten sonra muayenesi de yapılarak, kaza tarihinde yürürlükte bulunan Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik hükümlerine göre, kazadan sonra oluştuğu belirtilen yaralanma ile kaza arasında illiyet bağının olup olmadığı, maluliyet oranına etki edip etmediği ve maluliyet oranı tespit edilerek sonucuna göre (davalı lehine oluşan kazanılmış haklarda gözetilerek) karar verilmesi gerekirken eksik inceleme ile hüküm kurulması doğru görülmemiştir.

3-)5684 sayılı Sigortacılık Kanunu'nun 30.maddesinin (17) numaralı fıkrası ve 19.01.2016 tarihli ve 29598 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Sigortacılıkta Tahkime İlişkin Yönetmelikte Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik'in 6. maddesi ile adı geçen Yönetmelik'in 16. maddesine eklenen 13. Fıkra uyarınca tarafların avukat ile temsil edildiği hallerde, taraflar aleyhine hükmedilecek vekâlet ücreti, her iki taraf için de Avukatlık Asgarî Ücret Tarifesinde yer alan asliye mahkemelerinde görülen işler için hesaplanan vekâlet ücretinin beşte biridir.

Karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT 17.maddesi (2) numaralı fıkrasına göre de Sigorta Tahkim Komisyonları, vekalet ücretine hükmederken, Tarifenin ikinci kısmının ikinci bölümünde asliye mahkemeleri için öngörülen ücretin altında kalmamak kaydıyla Tarifenin üçüncü kısmına göre avukatlık ücretine hükmeder.

Tarifenin üçüncü kısmına göre nisbi avukatlık ücretine hükmedilen durumlarda da talebi kısmen ya da tamamen reddedilenler aleyhine tarifeye göre hesaplanan nisbi ücretin beşte birine hükmedilir. Açıklanan nedenlerle.

İtiraz Hakem Heyeti'nce davacı lehine hükmedilecek vekalet ücretine ilişkin olarak Sigortacılıkta Tahkime İlişkin Yönetmelik'in 16. maddesinin (13) numaralı fıkrasının uygulanması gerektiği gözönüne alınarak AAÜT'nin 13. maddesi ve AAÜT'nin 17. maddesi gereğince, maktu vekalet ücretinin altında kalmamak kaydıyla, hesaplanan vekalet ücretinin 1/5'i oranında vekalet ücretine hükmedilmesi gerekirken, fazla vekalet ücretine karar verilmesi doğru görülmemiştir." gerekçesiyle karar bozulmuştur.

B. İtiraz Hakem Heyetince Birinci Bozmaya Uyularak Verilen Karar İtiraz Hakem Heyetinin 02.10.2023 tarih ve KIT-2023/1899 sayılı kararı ile dosyada mevcut ve ... Devlet Hastanesi tarafından düzenlenen 27.12.2019 tarihli raporun kaza tarihinde yürürlükte olan Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik hükümlerine uygun olarak düzenlendiği gerekçesiyle vekalet ücreti yönünden bozma ilamına uyularak bozmaya konu teşkil eden 2020/İHK-27165 sayılı kararın vekalet ücreti yönünden düzeltilmesine karar verilmiştir.

C. İkinci Bozma Kararı

İtiraz Hakem Heyeti kararının süresi içinde taraf vekillerince temyiz edilmesi üzerine Dairenin 11.01.2024 tarihli, 2023/12303 Esas ve 2024/286 Karar sayılı ilamıyla; ''...1. 6100 sayılı HMK'nın 297 nci maddesinin ikinci fıkrası uyarınca hükümde taleplerin her birinin karşılanmış olması ve hüküm sonucunun açık, net ve hükmü infaz edecek makamlarda tereddüt ve şüpheye mahal vermeyecek ölçüde sarih olması önem taşımaktadır.

Başka bir anlatımla tesis edilen hüküm, infazı kabil ve uygulanabilir olmalıdır. Söz konusu düzenleme kamu düzenine ilişkindir.

5684 sayılı Kanun'un 30 uncu maddesinin 12 nci fıkrası ve Sigortacılıkta Tahkime İlişkin Yönetmelik'in 16... /A maddeleri ile uyuşmazlık dosyalarının öncelikle sigorta hakemleri tarafından çözülerek karara bağlanması, sigorta hakemlerinin verdiği kararlara kaşı kararın bildiriminden itibaren 10 gün içinde itiraz olanağı tanınması, itiraz halinde ise üç kişilik İtiraz Hakem Heyetinin esas incelemesi yapması ve sigorta hakemlerince verilen kararı yerinde görmezse kaldırarak yeni karar vermesi düzenlenmiştir.

İtiraz üzerine verilen kararların ise temyize tabi olduğu belirtilmiştir. Taraf itirazlarını yerinde bulan İtiraz Hakem Heyeti, hakem kararını kaldırarak yeniden hüküm kurabilmekte ve İtiraz Hakem Heyeti kararı, ilk hakem kararının yerini almakta olup temyize konu edilecek karar ise itiraz sonrası verilen İtiraz Hakem Heyeti kararıdır.

Bozma uyarınca İtiraz Hakem Heyetince bozmaya uygun olarak esas hakkında uyuşmazlığı sona erdirecek, infaza elverişli bir karar verilmesi gerekir. Somut olayda.

Daire bozmasından sonra İtiraz Hakem Heyeti tarafından bozma kararı doğrultusunda uyuşmazlığı sona erdirecek ve infaza elverişli yeni bir hüküm oluşturulması gerekirken vekalet ücreti yönünden bozmaya konu teşkil eden 2020/İHK-27165 sayılı kararın düzeltilmesine şeklinde karar verilmekle yetinilmiş olması usul ve yasaya uygun bulunmamış, hükmün açıklanan nedenle bozulması gerekmiştir.'' gerekçesiyle karar bozulmuş; bozma neden ve şekline göre, taraf vekillerinin diğer temyiz itirazlarının incelenmesine yer olmadığına karar verilmiştir.

D.İtiraz Hakem Heyetince İkinci Bozmaya Uyularak Verilen Karar İtiraz Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dosyada mevcut ve ... Devlet Hastanesi tarafından düzenlenen 27.12.2019 tarihli raporun kaza tarihinde yürürlükte olan Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik hükümlerine uygun olarak düzenlendiği gerekçesiyle vekalet ücreti yönünden bozma ilamına uyularak davanın kısmen kabulü ile 144.893,94 TL sürekli maluliyet tazminatının 18.02.2020 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsiline, 100,00 TL geçici iş göremezlik tazminatı talebinin ise reddine karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili temyiz dilekçesinde; sürekli iş göremezlik tazminatının bilinmeyen dönem hesabına bilinen son gelirin esas alınması gerektiğini, hükme esas alınan bilirkişi raporunda % 1,8 teknik faiz oranı esas alınmasının hatalı olduğunu ve davacı lehine nisbi ve tam vekalet ücretine hükmedilmesi gerektiğini ileri sürerek İtiraz Hakem Heyeti kararının bozulmasını istemiştir.

Davalı vekili temyiz dilekçesinde; İtiraz Hakem Heyeti'nin Yargıtay bozma ilamına direnme hakkının bulunmadığını, bu nedenle verilen kararın usul ve yasaya aykırı olduğunu ve dosyada mevcut maluliyet raporunun kaza tarihinde yürürlükte olan yönetmelik hükümlerine uygun olarak hazırlanmadığını ileri sürerek İtiraz Hakem Heyeti kararının bozulmasını istemiştir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık, davalı ... tarafından Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası (ZMSS) Poliçesi ile teminat altına alınan aracın karıştığı trafik kazası sonucu yaralanıp malul kalan davacı sürücünün sürekli iş göremezlik ve geçici iş göremezlik tazminatı talebine ilişkindir.

1.Uyuşmazlık Hakem Heyetince Dairenin bozma kararından önce yürütülen yargılamada davanın kısmen kabulü ile 144.893,94 TL sürekli maluliyet tazminatının 18.02.2020 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsiline, geçici iş göremezlik tazminatı talebinin ise reddine karar verilmiş; davalı vekilinin itirazı üzerine İtiraz Hakem Heyetince davalı vekilinin itirazlarının reddine karar verilmiştir.

İtiraz Hakem Heyeti kararının davalı vekili tarafından temyizi üzerine, Dairenin 03.11.2022 tarihli, 2022/11323 Esas ve 2022/13741 Karar sayılı ilamı ile davacının maluliyet oranının yürürlükteki mevzuata uygun biçimde belirlenmesi gerektiği ve davacı yararına nisbi ve tam vekalet ücreti takdir edilmesinin usul ve yasaya aykırı olduğu gerekçesiyle karar davalı yararına bozulmuştur.

Bozma sonrası İtiraz Hakem Heyetince dosyada mevcut ve ... Devlet Hastanesi tarafından düzenlenen 27.12.2019 tarihli raporun kaza tarihinde yürürlükte olan Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik hükümlerine uygun olarak düzenlendiği gerekçesiyle vekalet ücreti yönünden bozma ilamına uyularak Uyuşmazlık Hakem Heyeti kararının düzeltilmesine karar verilmiş;

söz konusu kararın Dairenin 11.01.2024 tarihli, 2023/12303 Esas ve 2024/286 Karar sayılı ilamıyla İtiraz Hakem Heyetince bozmaya uygun olarak esas hakkında 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 297/2. maddesi uyarınca uyuşmazlığı sona erdirecek, infaza elverişli bir karar verilmesi gerekirken vekalet ücreti yönünden Uyuşmazlık Hakem Heyeti kararının düzeltilmesine şeklinde karar verilmekle yetinilmiş olmasının usul ve yasaya aykırı olduğu gerekçesiyle karar bozulmuştur.

Dairenin 11.01.2024 tarihli, 2023/12303 Esas ve 2024/286 Karar sayılı bozma ilamı sonrası yürütülen yargılamada; dosyada mevcut ve ... Devlet Hastanesi tarafından düzenlenen 27.12.2019 tarihli raporun kaza tarihinde yürürlükte olan Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik hükümlerine uygun olarak düzenlendiği gerekçesiyle Dairenin yukarıda yer verilen birinci bozma ilamı uyarınca yeniden maluliyet raporu alınmamış ve vekalet ücreti yönünden bozma ilamına uyularak hüküm tesis edilmiştir.

Her ne kadar İtiraz Hakem Heyetince bozma ilamına uyulduğu belirtilmiş ise de, usuli kazanılmış haklar göz önüne alınmamış ve bozma ilamının gereği yerine getirilmemiştir.

İtiraz Hakem Heyetince, bozma ilamı uyarınca davacının tedavisine ilişkin tüm tedavi evrakları dosya arasına getirtildikten sonra muayenesi de yapılarak, kaza tarihinde yürürlükte bulunan Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik hükümlerine göre, kazadan sonra oluştuğu belirtilen yaralanma ile kaza arasında illiyet bağının olup olmadığı,

maluliyet oranına etki edip etmediği ve maluliyet oranı tespit edilerek sonucuna göre (davalı lehine oluşan kazanılmış haklar da gözetilerek) karar verilmesi gerekirken dosyada mevcut maluliyet raporunun kaza tarihinde yürürlükte olan yönetmelik hükümlerine uygun olarak düzenlendiği gerekçesiyle maluliyet raporu alınmaması usul ve yasaya aykırı olup, bu nedenle kararın bozulması gerekmiştir.

2.Bozma ilamının kapsam ve şekline göre, taraf vekillerinin diğer temyiz itirazları şimdilik incelenmemiştir.

VII. KARAR