Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2025/7281 K.2025/12877

İtiraz Hakem Heyeti kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; 12.07.2016 tarihinde davacı ...’ın yolcu olarak bulunduğu dava dışı sürücü ...’ın sevk ve idaresindeki kaza tarihinde Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası (ZMSS) bulunmayan motosiklet ile dava dışı başka bir aracın karıştığı çift taraflı trafik kazasında davacının yaralanarak malul kaldığını belirterek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 4.900,00 TL sürekli iş göremezlik tazminatı, 50,00 TL geçici iş göremezlik tazminatı ve 50,00 TL geçici bakıcı gideri tazminatı olmak üzere toplam 5.000,00 TL tazminatın temerrüt tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiş; ıslah dilekçesiyle talebini toplam 282.057,33 TL’ye yükseltmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; davacı ...’ın kolluk ifade tutanağında motosikleti kendisinin sürdüğünü belirttiğini, ZMSS Genel Şartlarının A.6-b maddesi gereği hak sahibinin kendi kusuruna denk gelen tazminat taleplerinin teminat dışında olduğunu, maluliyet raporunun hüküm kurmaya elverişli olmadığını, kusur raporu alınması, hatır taşıması ve müterafik kusur indirimi yapılması gerektiğini belirterek davanın reddini istemiştir.

III. UYUŞMAZLIK HAKEM HEYETİ KARARI

Uyuşmazlık Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; her ne kadar davacı ...’ın kolluk ifadesinde motosiklet sürücüsü olduğunu beyan etmişse de, kolluk görevlileri tarafından düzenlenen trafik kazası tespit tutanağında, tahkikat evrakında ve Adana Cumhuriyet Başsavcılığının 2016/...

(78) soruşturma sayılı dosyasında kovuşturmaya yer olmadığına dair verilen 28.10.2016 tarihli kararda motosiklet sürücüsünün dava dışı ... olduğu, davacının ise motosiklette yolcu olarak bulunduğunun belirtildiği, bu nedenle davalı ...

Hesabının kaza tarihinde sigortası bulunmayan motosiklet nedeniyle meydana gelen zarardan sorumlu olduğu gerekçesiyle başvurunun kabulü ile 277.672,72 TL sürekli iş göremezlik tazminatı, 3.330,53 TL geçici iş göremezlik tazminatı ve 1.054,08 TL geçici bakıcı gideri tazminatı olmak üzere toplam 282.057,33 TL tazminatın 25.07.2022 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalıdan tahsiline karar verilmiştir.

IV. İTİRAZ

Uyuşmazlık Hakem Heyetinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekilince itiraz edilmesi üzerine; İtiraz Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile, davalı vekilinin vekalet ücretine ilişkin itirazının kabulüne, diğer itirazlarının reddine, Uyuşmazlık Hakem Heyeti kararının kaldırılmasına, yeniden hüküm kurulmasına, başvurunun kabulü ile 277.672,72 TL sürekli iş göremezlik tazminatı, 3.330,53 TL geçici iş göremezlik tazminatı ve 1.054,08 TL geçici bakıcı gideri tazminatı olmak üzere toplam 282.057,33 TL tazminatın 25.07.2022 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalıdan tahsiline karar verilmiş, davacı lehine 9.200,00 TL maktu vekalet ücretine hükmedilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davalı vekili temyiz dilekçesinde; davacının kolluk ifade tutanağında motosikleti kendisinin sürdüğünü belirttiğini, ZMSS Genel Şartlarının A.6-b maddesi gereği hak sahibinin kendi kusuruna denk gelen tazminat taleplerinin teminat dışında olduğunu, bu nedenle davanın reddine karar verilmesi gerektiğini, kaza tespit tutanağı ve diğer bazı belgelerde her ne kadar araç sürücüsünün ... olduğu yazılmışsa da, davacı ...’ın 14.07.2016 tarihli kolluk ifadesinde, sevk ve idaresindeki annesine ait motosikletle ... isimli arkadaşını da alarak seyir halindeyken davaya konu kazanın meydana geldiğini beyan ettiğini,

davacı ...’ın 12.07.2016 tarihinde meydana gelen kazada aracın sürücüsü olduğunu ve davacının tamamen kusurlu olduğunu, bu nedenle davaya konu kazanın meydana gelmesinde davalıya atfı kabil bir kusurun bulunmadığını, kazaya sebep olan aracın türünün araştırılması gerektiğini, söz konusu aracın motorlu bisiklet olduğunun tespit edilmesi halinde davalının sorumluluğunun bulunmadığını, maluliyet raporunun hatalı olduğunu, davalının geçici iş göremezlik tazminatı ve geçici bakıcı gideri tazminatından poliçe teminatı kapsamında sorumlu olmadığını,

davacının fiili olarak bakıcı tuttuğunun ispat edilememesi sebebiyle bakıcı giderinin net asgari ücrete göre hesaplanması gerektiğini, bakıcı giderinin brüt asgari ücrete göre hesaplanmasının hatalı olduğunu, geçici iş göremezlik tazminatının asgari geçim indirimi dahil edilmemiş(agisiz) asgari ücrete göre hesaplanması gerektiğini, çünkü davacıya ödenen geçici iş göremezlik tazminatından herhangi bir gelir vergisinin kesilmediğini, SGK tarafından davacıya davaya konu kaza nedeniyle geçici iş göremezlik tazminatı ödenip ödenmediğinin tespit edilmesi, ödendiyse ona göre hesaplama yapılması,

tazminat hesabının TRH 2010 Yaşam Tablosu ve % 1,8 teknik faize göre yapılması gerektiğini, faiz başlangıç tarihinin hatalı olduğunu, davalının temerrüde düşmediğini, bu nedenle davacının faiz talep etme hakkı bulunmadığını beyan etmektedir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık, kaza tarihinde Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası (ZMSS) bulunmayan motosikletin karıştığı trafik kazası sonucu yaralanan davacının sürekli ve geçici iş göremezlik tazminatı ile geçici bakıcı gideri tazminatı talebine ilişkindir. 1.2918 sayılı KTK’nun 91 inci maddesinde motorlu araçların trafik sigortası yaptırmalarının zorunlu olduğu, ... Yönetmeliğinin 9 uncu maddesinde trafik sigortası bulunmayan araçların neden olduğu bedensel zararlar için Güvence Hesabına başvurulabileceği hüküm altına alınmıştır.

Güvence Hesabına başvurulabilecek hallere ilişkin olarak, 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu'nun 14/2-b maddesinde "... meydana geldiği tarihte geçerli olan teminat tutarları dâhilinde sigortasını yaptırmamış olanların neden olduğu bedensel zararlar" düzenlemesine yer verilmiş; aynı mahiyetteki düzenleme, ... Yönetmeliği'nin 9/1-b maddesinde de yer almıştır. Bu düzenlemelere göre; trafik kazası sonucu oluşan bedensel zarar nedeniyle Güvence Hesabına husumet yöneltilebilmesi için, bedensel zarara yol açan aracın kaza tarihi itibariyle zorunlu sigortasının yapılmamış olması gerekmektedir.

2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununun 92 inci maddesinin (g) bendinde, hak sahibinin kendi kusuruna denk gelen tazminat taleplerinin zorunlu mali sorumluluk sigortasının kapsamı dışında kaldığının hüküm altına alındığı, yine benzer şekilde düzenlemenin kaza tarihinde yürürlükte olan Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları’nın A.6/b maddesinde de yer aldığı, bu nedenle davaya konu kazada sigortasız olan motosikletin sürücüsünün kim olduğu hususunun tereddüde yer vermeksizin saptanması gerektiği açıktır.

Davacı vekili dava dilekçesinde; 12.07.2016 tarihinde davacı ...’ın yolcu olarak bulunduğu dava dışı sürücü ...’ın sevk ve idaresindeki kaza tarihinde Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası (ZMSS) bulunmayan motosiklet ile dava dışı başka bir aracın karıştığı çift taraflı trafik kazasında davacının yaralanarak malul kaldığını belirterek tazminat talebinde bulunmuştur.

Kolluk görevlilerince düzenlenen kaza tespit tutanağında; sigortası olmayan motosikletin sürücüsünün dava dışı ... olduğu, davacı ...’ın motosiklette yolcu olduğu, motosiklet sürücüsü ...’ın kazanın meydana gelmesinde tam kusurlu olduğunun belirtildiği, davacı ...’ın 14.07.2016 tarihli kolluk ifadesinde; motosikleti kendisinin kullandığını, ...’ın ise yolcu olarak motosiklette bulunduğunu belirttiği anlaşılmıştır.

Adana Cumhuriyet Başsavcılığı’nın 2016/62121 (78) sayılı soruşturma dosyası kapsamında, davacı ...’ın müşteki sıfatı, ...’ın şüpheli sıfatı olduğu, ceza soruşturmasına göre şüpheli ...’ın 12.07.2016 tarihinde sevk ve idaresinde bulunan sigortasız motosiklet ile seyir halinde iken dava dışı diğer aracın karıştığı davaya konu kazanın meydana geldiği, kazada davacı ...’ın yaralandığı, müşteki davacı ...’ın kaza nedeniyle şüpheli ...’dan şikayetçi olmadığı, şikayet yokluğu nedeniyle şüpheli ... hakkında kamu adına kovuşturmaya yer olmadığına dair 28.10.2016 tarihli kararın verildiği görülmüştür.

Sonuç itibariyle; davacı ...’ın kolluk ifadesinde, davaya konu motosikletin sürücüsü olduğunu beyan ettiği, anılan ceza soruşturma dosyasında ise davacının motosiklette yolcu olarak bulunduğu kabul edilerek karar verildiğinin anlaşılmasına göre, sigortasız motosikletin kaza tarihindeki sürücüsünün kim olduğunun sabit olmadığı, dosya kapsamındaki bilgi ve belgelerin de sürücünün kim olduğunun tespiti bakımından yeterli olmadığı anlaşılmıştır.

Şu durumda; davacının ceza soruşturmasındaki çelişkili ifadelerine göre, kaza tarihinde davaya konu sigortasız motosikletin sürücüsünün kim olduğu sabit olmayıp, davacının kendi kusuruna denk gelen tazminat talepleri de teminat dışı bulunduğundan, sürücünün kimliğinin kanıtlanması bakımından, taraflara tüm delillerini sunma imkanı verilmesi ve bu delillerin değerlendirilmesi gerektiğinden, tüm deliller toplanmadan dosya üzerinden verilecek kararın adil yargılanma hakkına aykırı olacağı da gözetilmek suretiyle, belirtilen tüm bu işlemlerin genel yetkili mahkemeler huzurunda gerçekleştirilebilmesi için, dosyadan el çekilmesine karar verilmesi gerekirken, yazılı biçimde karar verilmesi doğru görülmemiş ve bu nedenle İtiraz Hakem Heyeti kararının bozulması gerekmiştir.

2. Bozma ilamının kapsam ve şekline göre, davalı vekilinin diğer temyiz itirazları şimdilik incelenmemiştir.

VI. KARAR