Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2025/8040 K.2025/12912

Mahkeme kararı davacılar vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacılar vekili dava dilekçesinde; müvekkili ...'un eşi, diğer müvekkilleri ..., ... ve ...’un ise babası olan ...'un 30.05.2012 tarihinde meydana gelen kaza neticesinde hayatını kaybettiğini, kaza tarihinde davalı ...Ş. nezdinde zorunlu mali sorumluluk sigorta poliçesi ve yine ... Sigorta A.Ş. nezdinde kasko poliçesi ile kayıtlı bulunan ve davalılardan ...

Kargo şirketinin yetkilisi ...'ın maliki olduğu aracın, diğer davalı ...'un sevk ve idaresinde iken, yaya olarak kamyonetin arkasından geçmekte olan müvekkillerinin murisi ...'a çarparak ölümüne neden olduğunu, müteveffanın mirasçılarının murisin ölümü sonucunda desteğinden yoksun kaldıklarını beyanla müvekkilinin eşi için 200.000,00 TL, müteveffanın çocukları için de 150.000,00'er TL manevi tazminata hükmolunmasını, müteveffanın eşi ve çocukları olan müvekkillerin yoksun kaldıkları desteğin bilirkişi incelemesi neticesinde belirlenecek olup, fazlaya dair hakları saklı kalmak kaydı ile şimdilik 2.000,00'er TL maddi tazminata hükmolunmasını,

kaza tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP

Davalı ... vekili cevap dilekçesinde; kazaya karışan ... plaka sayılı aracın müvekkili adına tescilli olduğunu ancak kazanın olduğu tarihte diğer davalı ... Kargo şirketi ile müvekkili arasında yapılmış olan bir sözleşme neticesinde aracın bu şirkete kiralandığını, bu nedenlerle müvekkili hakkındaki davanın reddine karar verilmesini savunmuştur.

Davalı ...Ş. vekili cevap dilekçesinde; müvekkili şirketin davalı ...'a ait aracı 14.09.2011-2012 tarihleri arasında ... Kasko Poliçesi ve 13.09.2011-2012 tarihleri arasında ZMSS Poliçesi ile sigortaladığını, müvekkili şirkete sigortalı aracın kusurlu bulunması durumunda ZMSS Poliçesinden dolayı sorumluğun sigortalının kusuru oranında bedeni zararlarda azami 200.000,00 TL ile sınırlı olduğunu belirterek davanın reddine karar verilmesini savunmuştur.

Davalı ... Kargo Yurtiçi ve Yurtdışı Taşımacılık A.Ş. vekili cevap dilekçesinde; davaya konu trafik kazası nedeniyle araç sürücüsünün asli kusurlu olduğu yönündeki davacı iddialarını kabul etmediklerini, davacıların talep ettiği tazminat tutarlarının fahiş olduğunu, davacıların müteveffa ...'un desteği ile yaşadığını ispat etmelerinin gerektiğini, tüm riskleri davalı ... tarafından ZMSS ve İhtiyari Mali Sorumluluk Sigorta Poliçesi ile sigorta himayesi altına aldığını, müvekkili şirkete ve araç sahibine yönelecek her türlü talebin öncelikle sigorta şirketince karşılanması gerektiğini, bu nedenlerle davanın reddine karar verilmesini savunmuştur.

Davalı ... cevap dilekçesinde ; 30.12.2012 tarihinde meydana gelen kaza sonucunda taksirle ölüme neden olma iddiasıyla hakkında Vize Asliye Ceza Mahkemesinin 2012/106 Esas sayılı dosyasında dava açıldığını, davanın halen devam ettiğini, soruşturma evresinde müteveffanın çalışır durumdaki aracın arkasında ve kör noktada durduğunun tespit edildiğini, kazanın ardından psikolojisinin bozulduğunu, işten ayrıldığını ve halen işsiz olduğunu, davacıların talep ettiği tazminat tutarlarının çok yüksek olduğunu, bu taleplerin davacıların sebepsiz zenginleşmesine neden olacağını, meydana gelen kazada kendisinin kusurlu olmadığını, bu nedenlerle davanın reddine karar verilmesini savunmuştur.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemenin 11.02.2021 tarihli ve 2020/154 Esas- 2021/154 Karar sayılı kararıyla bilirkişi tarafından PMF 1931 Yaşam Tablosuna göre, müteveffanın kaza tarihinde 68 yaşında olması ve pasif dönemde bulunması nedeniyle gelirinin asgari ücret düzeyinde olduğu kabul edilerek ve pasif dönem hesabının asgari geçim indirimi uygulanmaksızın, Yargıtay uygulamalarına, usul ve yasaya uygun hazırlanan aktif çalışma hayatının 60 yaşında sona erdiğinin kabul edildiği, diğer davacılar müteveffanın desteğinden yararlandıklarını ispatlayamadıklarından maddi tazminat talepleri reddinin gerektiği, manevi tazminat yönünden;

olay tarihi, olayın oluş şekli ve gelişim biçimi, tarafların kusurunun ve sosyal ekonomik durumunun nazara alındığı gerekçesiyle davacının davasının davalılar ..., ... Sigota A.Ş., ve ... Kargo A.Ş. yönünden kısmen kabulü ile kısmen reddine, 57.921,47 TL maddi tazminatın davalılar ..., ... Sigota A.Ş. ve ...

Kargo A.Ş.'den (sigorta şirketi poliçe limiti ile sınırlı sorumlu olmak üzere) müştereken ve müteselsilen olmak üzere; davalı ... şirketinden dava tarihinden, diğer davalılardan olay tarihi olan 30.05.2012 tarihinden itibaren işleyen avans faizi ile birlikte alınarak davacı ...'a verilmesine, diğer davacılar yönünden maddi tazminat taleplerinin tümden reddine, davacı ... yönünden ise fazlaya ilişkin istemin reddine, davacı ...'a 20.000,00 TL, davacı ...

15.000,00 TL, davacı ... 15.000,00 TL, davacı ... 15.000,00 TL, davacı ... 15.000,00 TL manevi tazminatın davalılar ... ve ... Kargo A.Ş.'den müştereken ve müteselsilen olay tarihi olan 30.05.2012 tarihinden itibaren işleyen avans faizi ile birlikte alınarak davacılara verilmesine, fazlaya ilişkin istemlerin ve sigorta şirketine yönelik talebin reddine, davalı ... yönünden davanın reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacılar vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine.

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile desteğin 60 yaşında pasif döneme gireceğinin kabulü ile AGİ'siz asgari ücreti üzerinden gelir elde edeceğinin kabulünün doğru olduğu, davacılar vekilinin davalı ... ve İMSS'ye karşı davasını açıkça sürdürdüğü ve davasını ıslah da ettiği göz önünde tutulduğunda bu davalılar yönünden vekalet ücretine hükmedilmesinde hata bulunmadığı,

özellikle oluşa uygun olarak düzenlenen uzman bilirkişi raporunda belirtilen maddi tazminata ilişkin hesaplamanın hükme esas alınmasında bir usulsüzlük de bulunmadığı ve manevi tazminat miktarının uygun olduğu gerekçesiyle usul ve yasaya uygun olan karara yönelik davacılar vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

Mahkemenin yukarıda belirtilen kararının süresi içinde davacılar vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine Dairenin 04.10.2022 tarihli ve 2022/2618 Esas-2022/11369 Karar sayılı ilamıyla sair temyiz taleplerinin reddine, murislerin ölümü yanında, tarafların kusur oranı, ekonomik ve sosyal durumu, kaza tarihi, duyulan acı gibi nedenler dikkate alındığında, davacı için hükmedilen manevi tazminat miktarı, duyulan acıyı,

çekilen sıkıntıyı hafifletebilecek düzeyde olmadığından hükmedilen manevi tazminat miktarı davacılar için az olup daha üst düzeyde manevi tazminat takdiri gerektiği ve TRH 2010 Yaşam Tablosu'na göre muhtemel bakiye ömrün belirlenmesi, bilinmeyen/ işleyecek devre hesabı yapılırken, bilinen son gelirin her yıl için % 10 artırılıp % 10 iskonto edilmesi yönteminin kullanılması gerektiği gerekçesiyle kararın bozulmasına karar verilmiştir.

B.Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile Yargıtay bozma ilamına uyularak yapılan yargılamada alına hesap raporuna göre aktüerya konusunda uzman bilirkişi tarafından alınan ek raporda müteveffanın TRH 2010 Yaşam Tablosu’na göre bakiye ömür süresi belirlenerek, kaza tarihinde 68 yaşında olması ve pasif dönemde bulunması nedeniyle gelirinin asgari ücret düzeyinde olduğu kabul edilerek güncel verilere göre yapılan hesaplamaya göre davacı eşin toplam maddi zararının 131.500,90 TL olduğunun kabul edildiği ve manevi tazminat tutarlarının artırıldığı gerekçesiyle davacının davasının davalılar ..., ...

Sigota A.Ş., ve ... Kargo A.Ş. yönünden kısmen kabulü ile kısmen reddine, 131.500,90 TL maddi tazminatın davalılar ..., ... Sigota A.Ş., ve ...

Kargo A.Ş.'den (sigorta şirketi poliçe limiti ile sınırlı sorumlu olmak üzere) müştereken ve müteselsilen olmak üzere; davalı ... şirketinden dava tarihinden, diğer davalılardan olay tarihi olan 30.05.2012 tarihinden itibaren işleyen avans faizi ile birlikte alınarak davacı ...'a verilmesine, diğer davacılar yönünden maddi tazminat taleplerinin tümden reddine, davacı ... yönünden ise fazlaya ilişkin istemin reddine, davacı ...'a 50.000,00 TL, davacı ...

35.000,00 TL, davacı ... 35.000,00 TL, davacı ... 35.000,00 TL, davacı ... 35.000,00 TL manevi tazminatın davalılar ... ve ... Kargo A.Ş.'den müştereken ve müteselsilen olay tarihi olan 30.05.2012 tarihinden itibaren işleyen avans faizi ile birlikte alınarak davacılara verilmesine, fazlaya ilişkin istemlerin ve sigorta şirketine yönelik talebin reddine, davalı ... yönünden davanın reddine karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davacılar vekili temyiz dilekçesinde; desteğin aktif çalışma dönemi içinde olduğu, usuli kazanılmış hakların dikkate alınmadığı, hükmedilen manevi tazminat tutarının az olduğu, yargılama giderlerinin hatalı hesaplandığını bildirmiştir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık, davalı ... tarafından Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası (ZMSS) poliçesi ile teminat altına alınan, davalıların maliki ve sürücüsü olduğu aracın davacıların desteğine çarpması sonucu ölüm nedeniyle ölenin desteğinden yoksun kalanların açtığı destekten yoksun kalma tazminatı ve manevi tazminat talebine ilişkindir.

Temyizen incelenen kararın bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı, mahkemece manevi tazminata ilişkin talepler yönünden harç yatırılmadığından manevi tazminat yönünden kararın temyiz edilmemiş sayılmasına karar verildiği, davacılara bu kararın tebliğ edilmesine karşın temyiz edilmediğinden manevi tazminat temyizinin incelenememiş olup maddi tazminat yönünden eksiklik olmadığı anlaşılmakla; temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VII. KARAR