Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2025/9817 K.2025/15561

İtiraz Hakem Heyeti kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; zorunlu mali sorumluluk sigortası bulunmayan aracın karıştığı çift taraflı trafik kazası neticesinde davacı araç sürücüsünün yaralandığını ve malul kaldığını belirterek 5.000,00 TL sürekli iş göremezlik tazminatı, 25,00 TL geçici iş göremezlik tazminatı ve 25,00 TL geçici bakıcı gideri olmak üzere toplam 5.050,00 TL'nin temerrüt tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini istemiş; yargılama sırasında ıslah dilekçesi ile sürekli iş göremezlik talebini 241.262,25 TL, geçici iş göremezlik talebini 10.559,22 TL ve geçici bakıcı gideri talebini 2.743,53 TL olmak üzere toplam talebini 254.565,00 TL'ye yükseltmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; dava konusu kazaya karışan 34... plakalı aracın dava dışı ..

Sigorta A.Ş nezdinde Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası (ZMSS) Poliçesi ile sigortalı olduğunu, bu nedenle başvurunun husumet yokluğu nedeniyle reddine karar verilmesi gerektiğini, davacı tarafından dosyaya sunulan maluliyet raporunun kaza tarihinde yürürlükte olan yönetmelik hükümlerine uygun olarak hazırlanmadığını, davalı sigorta şirketinin poliçe limiti ve davalıya sigortalı araç sürücüsünün kusuru ile sınırlı sorumlu olduğunu, davanın zamanaşımı nedeniyle reddine karar verilmesi gerektiğini, tazminat hesabının TRH 2010 Yaşam Tablosu ve % 1.8 teknik faiz yöntemi esas alınarak yapılması gerektiğini,

geçici iş göremezlik tazminatı ve geçici bakıcı gideri talebi yönünden davalı şirketin sorumluluğunun bulunmadığını, davacının müterafik kusuru nedeniyle indirim yapılması gerektiğini ve davacı lehine hükmedilecek vekalet ücretinin Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi'nde belirlenen vekalet ücretinin 1/5'i kadar olması gerektiğini belirterek davanın reddini istemiştir.

III. UYUŞMAZLIK HAKEM HEYETİ KARARI

Uyuşmazlık Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulü ile 254.565,00 TL maddi tazminatın 17.11.2021 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalıdan tahsiline karar verilmiştir.

IV. İTİRAZ

Uyuşmazlık Hakem Heyetinin yukarıda belirtilen kararına süresi içinde davalı vekili tarafından itiraz edilmesi üzerine İtiraz Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dosyada mevcut maluliyet raporunun kaza tarihinde yürürlükte olan yönetmelik hükümlerine uygun olarak hazırlandığı, aktüer bilirkişi raporu ve hesaplamaların mevzuat ve içtihatlara uygun olduğu, her ne kadar davalı ... vekili tarafından Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi kayıtlarına göre dava konusu kazaya karışan 34... plakalı aracın 3...7 38 poliçe numarasıyla 19.12.2019/2020 tarihleri arasında dava dışı ...

Sigorta A.Ş nezdinde Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası (ZMSS) Poliçesi ile sigortalı olduğu ileri sürülmüş ise de Uyuşmazlık Hakem Heyetinin taraf vekillerine tebliğ edilen ara kararı ile 34... plakalı aracın kaza tarihi ve öncesine ilişkin poliçe bilgilerini gösterir SBM kayıtlarının dosyaya ibraz edilmesi için verilen kesin sürede ve yargılama aşamasında söz konusu kayıtların dosyaya sunulmadığı,

Uyuşmazlık Hakem Heyeti kararında davacı lehine maktu vekalet ücretinin altında kalmamak kaydı ile Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi'nde belirlenen vekalet ücretinin 1/5'i kadar vekalet ücreti takdir edilmesi gerekirken davacı lehine tam vekalet ücretine hükmedilmesinin ise usul ve yasaya aykırı olduğu gerekçesiyle davalı vekilinin itirazının vekalet ücreti yönünden kısmen kabulü ile Uyuşmazlık Hakem Heyeti kararının vekalet ücreti yönünden düzeltilmesine karar verilmiş; davalı vekilinin diğer itirazları ise reddedilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davalı vekili temyiz dilekçesinde; dava konusu kaza karışan 34... plakalı aracın dava dışı ...

Sigorta A.Ş nezdinde Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası (ZMSS) Poliçesi ile sigortalı olduğunu, bu nedenle davalı ...'na husumet yöneltilemeyeceğini, dosyaya sunulan maluliyet raporunun kaza tarihinde yürürlükte olan yönetmelik hükümlerine uygun olarak hazırlanmadığını, davalı tarafından temin edilen raporda dava konusu kazanın meydana gelmesinde davacının % 25 oranında kusurlu olduğunun belirlendiğini, ancak kusur indirimi yapılmadığını, davacının müterafik kusuru nedeniyle indirim uygulanması gerektiğini, davanın belirsiz alacak davası olarak açılmasında davacının hukuki yararının bulunmadığını,

tazminat tutarının TRH 2010 Yaşam Tablosu ve % 1,8 teknik faiz yöntemi esas alınarak hesaplanması gerektiğini, temerrüt tarihinin hatalı belirlendiğini ve yasal faize hükmedilmesi gerektiğini ileri sürerek İtiraz Hakem Heyeti kararının bozulmasını istemiştir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık; Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası (ZMSS) Poliçesi bulunmadığı iddia edilen aracın karıştığı trafik kazası sonucu yaralanıp malul kalan davacı sürücünün sürekli iş göremezlik ve geçici iş göremezlik tazminatı ile bakıcı gideri talebine ilişkindir.

1.Davacı taraf, 34... plakalı aracın kaza tarihini kapsayan geçerli Zorunlu Mali Sorumluk Sigortası poliçesi bulunmadığı gerekçesiyle davalı ...'na husumet yöneltmiştir. Hakem heyeti tarafından, davanın kabulüne karar verilmiş; karara, davalı vekilinin itirazlarının İtiraz Hakem Heyetince reddine karar verilmiştir. ...''na başvurulabilecek hallere ilişkin olarak, 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu'nun 14/2-b maddesinde "Rizikonun meydana geldiği tarihte geçerli olan teminat tutarları dâhilinde sigortasını yaptırmamış olanların neden olduğu bedensel zararlar" düzenlemesine yer verilmiş; aynı mahiyetteki düzenleme, ... Yönetmeliği'nin 9/1-b maddesinde de yer almıştır.

2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 91–100 üncü maddelerinde zorunlu mali sorumluluk sigortası düzenlenmiştir. Bu sigortanın amacı, trafik kazaları nedeniyle 3. kişilerin uğrayacakları zararların kolayca temin edilmesini sağlamaktır. Bu sigorta işleteni değil, aracı takip etmektedir. Zorunlu mali sorumluluk sigortası işletenin 2918 Karayolları Trafik Kanunu'nun 85/1. maddesine göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere yapılmaktadır.

2918 Karayolları Trafik Kanunu'nun 91. maddesinde, işletenlerin bu Kanun'un 85/1. maddesine göre sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmalarının zorunlu olduğu, aynı Kanun'un 94. maddesinde, sigortalı aracı işletenlerin değişmesi halinde, devreden kişinin 15 gün içinde sigortacıya durumu bildirmek zorunda olduğu, sigortacının sigorta sözleşmesini durumun kendisine tebliği tarihi itibariyle 15 gün içinde feshedebileceği, sigortanın fesih tarihinden 15 gün sonrasına kadar geçerli olacağı düzenlemelerine yer verilmiştir.

2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 95. maddesinde ise, sigorta sözleşmesinden veya sigorta sözleşmesine ilişkin kanun hükümlerinden doğan ve tazminat yükümlülüğünün kaldırılması veya miktarının azaltılması sonucunu doğuran hallerin zarar görene karşı ileri sürülemeyeceği, ödemede bulunan sigortacının, sigorta sözleşmesine ve bu sözleşmeye ilişkin kanun hükümlerine göre tazminatın kaldırılmasını veya azaltılmasını sağlayabileceği oranda sigorta ettirene başvurulabileceği hükümlerine yer verilmiştir.

Bu bakımdan olay tarihini kapsayan zorunlu mali sorumluluk sigortası poliçesinin varlığı halinde 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 95/2. maddesi gereğince sigortacının tazminat yükümlülüğünün azaltılması ve kaldırılmasına ilişkin poliçenin iptal edildiği, geçersiz olduğu bu nedenle sorumluluğunun bulunmadığı gibi haller sigortacı tarafından 3. kişilere karşı ileri sürülemeyeceğinden, sigortacı zarar görene ödeme yaptıktan sonra sigorta sözleşmesinin sözleşmeye ilişkin kanun hükümlerine göre tazminatın kaldırılmasını ve indirilmesini sağlayabileceği oranda kendi sigorta ettirenine rücu edebilecektir.

Dosya içeriğinden; Dairenin 30.01.2025 tarihli, 2022/16307 esas ve 2025/1342 karar sayılı ilamı ile dava konusu kazaya karışan 34... plakalı aracın dava dışı sigorta şirketi tarafından düzenlenen Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası (ZMSS) poliçesi olduğu ileri sürüldüğünden Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi'nden 34... plakalı aracın kayıtlarının celbi ile kaza tarihini kapsayan poliçesinin bulunduğunun anlaşılması halinde aracın Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası (ZMSS) poliçesinin dosyaya eklenmesinin istendiği, bunun üzerine geri çevirme kararı sonrasında dava dışı ... Sigorta A.Ş nezdinde düzenlenen 19.12.2019/2020 vade tarihli Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası (ZMSS) poliçesinin dosyaya eklendiği anlaşılmıştır.

Açıklanan hukuki ve maddi vakıalar karşısında; dava konusu kazaya karışan aracın kaza tarihi olan 19.12.2019 itibariyle dava dışı ... Sigorta A.Ş tarafından düzenlenen Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası (ZMSS) Poliçesinin bulunduğu ve davalı ... tarafından bu nedenle tarafına husumet yöneltilemeyeceğinin ileri sürüldüğü gözetildiğinde dosya arasına alınan poliçeye ilişkin bilgi ve belgeler ile diğer deliller değerlendirilmek ve ZMSS poliçesinin düzenlendiğini saat tespit edilmek suretiyle sonucuna göre karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde eksik inceleme ile karar verilmesi doğru görülmemiş, bu nedenle kararın bozulması gerekmiştir.

2. Bozma nedenine göre davalı vekilinin diğer temyiz itirazları şimdilik incelenmemiştir.

VI. KARAR

1.Yukarıda (1) numaralı bentte açıklanan nedenlerle davalı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile temyiz olunan İtiraz Hakem Heyeti kararının BOZULMASINA, 2.Yukarıda (2) numaralı bentte açıklanan nedenlerle davalı vekilinin diğer temyiz itirazlarının incelenmesine şimdilik yer olmadığına, Peşin alınan temyiz harcının istek halinde davalıya iadesine,