Yargıtay 5. Ceza Dairesi E.2025/3138 K.2025/9132

Bakanlığının istemi üzerine Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı Nazilli Cumhuriyet Başsavcılığının 24.10.2023 tarihli ve 2023/10349 Soruşturma, 2023/7945 sayılı kovuşturmaya yer olmadığına dair Kararına vaki itirazın reddine ilişkin merci Nazilli Sulh Ceza Hakimliğinin 21.11.2023 tarihli ve 2023/5320 Değişik iş sayılı Kararının, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun (5271 sayılı Kanun) 271/4. maddesi uyarınca kesin nitelikte olması sebebiyle karar tarihi olan 21.11.2023’de kesinleştiği belirlenmiştir.

Adalet Bakanlığının, 5271 sayılı Kanun'un 309/1. maddesi uyarınca, 05.03.2025 tarihli evrakı ile kanun yararına bozma istemine istinaden düzenlenen, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının 28.03.2025 tarihli ve KYB-2025/33178 sayılı yazısı ile soruşturma dosyası Daireye gönderilmekle, gereği düşünüldü:

I. İSTEM

A. Kanun Yararına Bozma İstemi: Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının kanun yararına bozma isteminin; ''Dosya kapsamına göre, müştekinin şikayeti üzerine, noter olan şüpheli ... hakkında görevi kötüye kullanma suçundan yapılan soruşturma sonunda kovuşturmaya yer olmadığına dair karar verilmiş ise de.

1512 sayılı Noterlik Kanunu'nun 154. maddesinde yer alan "Adalet müfettişleri veya mahalli Cumhuriyet Savcısı tarafından düzenlenen dosya, Adalet Bakanlığı Ceza İşleri Genel Müdürlüğüne tevdi olunur. İnceleme sonunda kovuşturma yapılması gerekli görüldüğü takdirde dosya, suçun işlendiği yer Ağır Ceza Mahkemesine en yakın bulunan Ağır Ceza Mahkemesi Cumhuriyet Savcılığına gönderilir.

Cumhuriyet Savcısı beş gün içinde, iddianamesini düzenliyerek dosyayı son soruşturmanın açılmasına veya açılmasına yer olmadığına karar verilmek üzere Ağır Ceza Mahkemesine verir. İddianamenin bir örneği, Ceza Muhakemeleri Usulü Kanununun hükümleri uyarınca, hakkında kovuşturma yapılan notere tebliğ olunur. Bu tebliğ üzerine noter, kanunda yazılı süre içinde bazı delillerin toplanmasını ister veya kabule değer bir istemde bulunursa nazara alınır.

Gerekirse soruşturma Başkan tarafından derinleştirilir.

Haklarında son soruşturmanın açılmasına karar verilen noterlerin duruşmaları, suçun işlendiği yer Ağır Ceza mahkemesinde yapılır." şeklindeki düzenleme nazara alındığında, noter olan şüpheli hakkındaki soruşturma evrakının kovuşturma izni için Adalet Bakanlığı Ceza İşleri Genel Müdürlüğüne gönderilmesi ile sonucuna göre hukuki durumun takdir ve tayin edilmesi gerektiği gözetilmeden, itirazın kabulü yerine yazılı şekilde reddine karar verilmesinde isabet görülmemiştir.'' Şeklindeki gerekçeye dayandığı anlaşılmıştır. B.

Değerlendirme ve Gerekçe 1512 sayılı Noterlik Kanunu'nun (1512 sayılı Kanun) soruşturma şekli başlıklı 124. maddesinde. "Adalet Bakanlığı, bir noter hakkında soruşturma yapılmasını gerektiren hallerde, soruşturmayı adalet müfettişlerine veya Cumhuriyet savcılarına yaptırır.

Adalet müfettişliği ve Cumhuriyet savcılıklarına herhangi bir şikayet yapılır veya bu merciler, noterin yolsuz bir işleminden haberdar olurlarsa, derhal gerekli soruşturmayı yaparak düzenliyecekleri evrakı Bakanlığa gönderirler. 122 nci maddenin 3 üncü fıkrası soruşturma halinde de uygulanır.

Adalet Bakanlığı, yukarıki fıkralar gereğince düzenlenen soruşturma evrakının suç niteliğinde olmayıp disiplin kovuşturmasını gerektiren eylemlerle ilgili kısımlarının bir örneği, Türkiye Noterler Birliği Disiplin Kuruluna intikal ettirir. ", kovuşturma izni başlıklı 153. maddesinde. "Noterlerin, görevden doğan veya görev sırasında işledikleri suçlarından dolayı kovuşturma yapılabilmesi Adalet Bakanlığının iznine bağlıdır.", kovuşturma usulü başlıklı 154. maddesinde ise.

"Adalet müfettişleri veya mahalli Cumhuriyet Savcısı tarafından düzenlenen dosya, Adalet Bakanlığı Ceza İşleri Genel Müdürlüğüne tevdi olunur. İnceleme sonunda kovuşturma yapılması gerekli görüldüğü takdirde dosya, suçun işlendiği yer Ağır Ceza Mahkemesine en yakın bulunan Ağır Ceza Mahkemesi Cumhuriyet Savcılığına gönderilir.

Cumhuriyet Savcısı beş gün içinde, iddianamesini düzenliyerek dosyayı son soruşturmanın açılmasına veya açılmasına yer olmadığına karar verilmek üzere Ağır Ceza Mahkemesine verir. İddianamenin bir örneği, Ceza Muhakemeleri Usulü Kanununun hükümleri uyarınca, hakkında kovuşturma yapılan notere tebliğ olunur. Bu tebliğ üzerine noter, kanunda yazılı süre içinde bazı delillerin toplanmasını ister veya kabule değer bir istemde bulunursa nazara alınır.

Gerekirse soruşturma Başkan tarafından derinleştirilir. Haklarında son soruşturmanın açılmasına karar verilen noterlerin duruşmaları, suçun işlendiği yer Ağır Ceza mahkemesinde yapılır" hükümleri yer almaktadır.

Bu kapsamda somut olay değerlendirildiğinde, 1512 sayılı Kanun'un 153. maddesi uyarınca noterlerin görevden doğan veya görev sırasında işledikleri suçlardan dolayı haklarında kovuşturma yapılması Adalet Bakanlığının iznine tâbi olup noter olan şüpheli hakkındaki şikâyet konusu eylemler bu kapsamda değerlendirilerek, aynı Kanun'un 154. maddesi gereğince kovuşturma izni verilip verilmeyeceğinin takdiri için dosyanın Adalet Bakanlığına gönderilmesi gerektiği anlaşılmakla.

Nazilli Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından verilen kovuşturmaya yer olmadığına dair karara karşı yapılan itirazın bu yönden kabulü yerine reddine karar verildiği anlaşıldığından kanun yararına bozma talebi yerinde görülmüştür.

II. KARAR