Yargıtay 5. Hukuk Dairesi E.2023/11043 K.2024/1114

I. YARGI YERİ BELİRLENMESİNE KONU KARARLAR

A. Bursa Bölge Adliye Mahkemesi 7. Hukuk Dairesinin 21.01.2021 Tarihli ve 2021/117 Esas, 2021/47 Karar Sayılı Kararı Yargı çevresinin değiştirilmesinden önce istinaf incelemesinden geçen dosyaların, yeniden istinaf incelemesine konu edilmesi halinde de ilk incelemeyi yapan bölge adliye mahkemesince sonuçlandırılacağı, incelemesi yapılan dosyada daha önce verilen kararın istinaf incelemesinin İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 19. Hukuk Dairesi tarafından yapıldığı gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.

B. İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 19. Hukuk Dairesinin 01.11.2023 Tarihli ve 2021/657 Esas, 2023/2170 Karar Sayılı Kararı

Yargı çevresinin değiştirilmesinden önce istinaf incelemesinden geçen dosyalar, yeniden istinaf incelemesine konu edilmesi halinde de ilk incelemeyi yapan bölge adliye mahkemesince sonuçlandırılır ise de bahsi geçen maddenin uygulanabilmesi için bölge adliye mahkemelerinin değişmesi gerektiği, İstanbul Anadolu 6. Tüketici Mahkemesinin 2018/504 Esas 2019/474 Karar sayılı yetkisizlik kararının davalı tarafça istinaf başvurusu üzerine yapılan istinaf incelemesi olup usulden verilen karar gereğince yapıldığı, davanın esasına girilmediği,

davanın esasına ilişkin olarak verilen kararın 30.09.2020 tarihli olup Bursa Bölge Adliyesinin faaliyete geçtiği tarihten sonra olduğu, bu durumda davanın esasına ilişkin verilen son kararın istinaf incelemesinin Bursa Bölge Adliye Mahkemesi tarafından yapılması gerektiği gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.

II. GEREKÇE

A. Uyuşmazlık

Uyuşmazlık, devremülk satış sözleşmesi şartlarının yerine getirilmediği sebebine dayalı olarak sözleşmelerin iptali ve bedel iadesi istemine ilişkin dava da yetkili istinaf mahkemesinin belirlenmesi istemine ilişkindir.

B. İlgili Hukuk

1. Farklı Bölge Adliye Mahkemelerinin yargı çevresinde kalan İlk Derece Mahkemeleri ile Bölge Adliye Mahkemeleri arasındaki yetki ve görev uyuşmazlıklarının giderilmesi isteminin hukuki dayanağı, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 21 ve 22 nci maddeleri ile 5235 sayılı Adlî Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yetkileri Hakkında Kanun’un (5235 sayılı Kanun) 36 ncı maddesinin üçüncü fıkrasında yer alan düzenlemelerdir.

2. 694 sayılı Olağanüstü Hal Kapsamında Bazı Düzenlemeler Yapılması Hakkında Kanun Hükmünde Kararname'nin (694 sayılı KHK) 136 ncı maddesi ile 5235 sayılı Kanun'a eklenen "Yargı çevresinin değişmesi" başlıklı Ek madde 1 şöyledir:

“Bölge adliye mahkemelerinin yargı çevresinin 25 inci madde uyarınca değişmesi halinde, bu değişikliğin uygulanması için Resmî Gazetede belirlenen tarihten önce ilk derece mahkemelerince verilen kararların istinaf incelemesinde, karar tarihi itibarıyla yetkili bölge adliye mahkemelerince yargı çevresinin değiştiği gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilemez. Yargı çevresinin değiştirilmesinden önce istinaf incelemesinden geçen dosyalar, yeniden istinaf incelemesine konu edilmesi halinde de ilk incelemeyi yapan bölge adliye mahkemesince sonuçlandırılır.”

C. Değerlendirme

1. İstanbul Anadolu 6. Tüketici Mahkemesince 11.09.2019 tarihli ve 2018/504 Esas, 2019/474 Karar sayılı kararıyla yetkisizlik kararı verilmiş, bu karara karşı davalı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 19. Hukuk Dairesince 08.11.2019 tarihli 2019/3110 Esas, 2019/2367 Karar sayılı kararıyla; "Devremülk satış sözleşmesinin feshinin koşullarının oluştuğunun anlaşılması halinde davacı üzerinde yer alan tapunun sözleşmenin feshinin doğal sonucu olarak davalıya iadesi gerekeceğinden, iadesi gereken taşınmazın Yalova ilinde yer alması nedeniyle taşınmazın aynına ilişkin davalarda taşınmazın bulunduğu yer mahkemelerinin kesin yetkili olduğu" gerekçesiyle istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

2. Yetkisizlik kararı üzerine dosyanın gönderildiği Yalova 4. Asliye Hukuk Mahkemesince (Tüketici Mahkemesi sıfatıyla) 30.09.2020 tarihli ve 2019/460 Esas, 2020/286 Karar sayılı kararıyla davanın kısmen kabulüne karar verilmiş, kararın davalı vekilince istinaf edilmesi üzerine, Bursa Bölge Adliye Mahkemesi 7. Hukuk Dairesi ve İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 19. Hukuk Dairelerince ayrı ayrı yetkisizlik kararı verilmesi nedeni ile oluşan olumsuz yetki uyuşmazlığının çözümü için dosya Dairemize gönderilmiştir.

4. Yargı çevresinin değiştirilmesinden önce istinaf incelemesinden geçen dosyalar, yeniden istinaf incelemesine konu edilmesi halinde de ilk incelemeyi yapan Bölge Adliye Mahkemesince sonuçlandırılır ise de, söz konusu istinaf incelemesine konu dosyada Yalova 4. Asliye Hukuk Mahkemesince (Tüketici Mahkemesi sıfatıyla) 30.09.2020 tarihli ve 2019/460 Esas, 2020/286 Karar sayılı karar ile davanın kısmen kabulüne karar verildiği, karar tarihi itibariyle Bursa Bölge Adliye Mahkemesinin faaliyette olduğu, Yalova 4. Asliye Hukuk Mahkemesinin bağlı bulunduğu Bölge Adliye Mahkemesinin yargı çevresinde herhangi bir değişiklik olmadığı anlaşılmaktadır. Bu durumda uyuşmazlığın Bursa Bölge Adliye Mahkemesi 7. Hukuk Dairesince görülüp sonuçlandırılması gerekmektedir.

III. KARAR

Açıklanan sebeplerle; 6100 sayılı Kanun’un 21 ve 22 nci maddeleri ile 5235 sayılı Kanun’un 36 ncı maddesinin üçüncü fıkrası gereğince Bursa Bölge Adliye Mahkemesi 7. Hukuk Dairesinin YARGI YERİ OLARAK BELİRLENMESİNE,