Yargıtay 5. Hukuk Dairesi E.2023/2768 K.2023/6847

I. YARGI YERİ BELİRLENMESİNE KONU KARARLAR

A. Gebze Asliye Ticaret Mahkemesinin 11.11.2022 Tarihli ve 2022/587 Esas, 2022/865 Karar Sayılı Kararı

Uyuşmazlığın işçi ile işveren arasındaki rekabet yasağının ihlalinden ... alacağın tahsiline ilişkin başlatılan icra takibine davalı borçlu tarafından yapılan itirazın iptaline ilişkin olup kesin yetkinin söz konusu olmadığı, genel yetkili mahkemenin davanın açıldığı zaman davalının yerleşim yeri mahkemesi olduğu, somut olayda davanın icra takibine dayanak işçi ile işveren arasında akdedilen belirsiz süreli iş sözleşmesinin 9 uncu maddesindeki rekabet yasağının ihlalinden ... alacağın tahsiline ilişkin olduğu, davalının yerleşim yerinin Derince/Kocaeli olduğu, davalı tarafça cevap dilekçesi ile yetki ilk itirazında bulunulduğu gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.

B. İstanbul Anadolu 10. Asliye Ticaret Mahkemesinin 13.01.2023 Tarihli ve 2023/21 Esas, 2023/31 Karar Sayılı Kararı

Dosyanın incelenmesinde davalı borçlunun gerek icra takibine olan itirazında gerekse de mahkemeye sunduğu cevap dilekçesinde mahkemenin yetkisine olan itirazının yanı sıra icra müdürlüğünün yetkisine itiraz ettiği, yerleşim yeri olan Kocaeli İcra Müdürlüklerinin yetkili olduğunu belirttiği, davalı vekilinin incelenen cevap dilekçesinde Gebze Asliye Ticaret Mahkemesinin yetkisiz olduğuna ve buna mukabil İstanbul Anadolu Ticaret Mahkemelerinin yetkili olduğuna ilişkin bir beyanı bulunmadığı, öncelikle icra müdürlüğünün yetkili olup olmadığı konusunda inceleme yaparak dava şartı yönünden davanın usulden reddine karar vermesi gerekirken mahkemenin yetkisine ilişkin inceleme yapılmasının hukuka aykırı olduğu gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.

II. GEREKÇE

A. Uyuşmazlık

Uyuşmazlık, sözleşmeden kaynaklı rekabet yasağı ihlalinden ... alacağın tahsili için başlatılan icra takibine vaki itirazın iptali istemine ilişkindir.

B. İlgili Hukuk

1.Farklı bölge adliye mahkemelerinin yargı çevresinde kalan ilk derece mahkemeleri ile bölge adliye mahkemeleri arasındaki yetki ve görev uyuşmazlıklarının giderilmesi isteminin hukuki dayanağı, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 21 ve 22 nci maddeleri ile 5235 sayılı Adlî Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yetkileri Hakkında Kanun’un (5235 sayılı Kanun) 36 ncı maddesinin üçüncü fıkrasında yer alan düzenlemelerdir.

2. 6100 sayılı Kanun’un 6 ncı, 10 uncu ve 115 ... maddeleri, 6098 sayılı ... Borçlar Kanunu'nun (6098 sayılı Kanun) 89 uncu maddesi ve 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu'nun (2004 sayılı Kanun) 50 nci maddesi.

C. Değerlendirme

1.İtirazın iptali davasında usulüne uygun olarak başlatılmış ve itirazla ... bir takibin varlığı dava şartıdır. İtirazın iptali davasını gören mahkemenin, icra takibinin yapıldığı icra dairesinin yetkisine yönelik itirazı öncelikle incelemesi gerekir. Mahkemenin yetkisine yönelik bir itirazın var olup olmaması, bu sonuca etkili değildir.

Eş söyleyişle, itirazın iptali davasında, mahkemenin yetkisine itiraz edilmiş olsun veya olmasın, mahkeme öncelikle, icra dairesinin yetkisine yönelik itirazı inceleyerek kesin olarak sonuçlandırmalıdır. Kaldı ki, itirazın iptali davasını görme yetkisi, takibin yapıldığı yer mahkemesine aittir. O nedenle, mahkemenin, icra dairesinin yetkisine yönelik itirazı incelemesi doğaldır.

Bu yetki itirazının incelenmesi sonucunda, mahkeme, kendisinin yetkili olup olmadığını da belirlemiş olacaktır.

2. İlamsız bir takipte yetkili icra dairesi de 2004 sayılı Kanun'un 50 nci maddesinin yollaması ile 6100 sayılı Kanun'un genel hükümlerine göre belirlenecektir. 6100 sayılı Kanun'un 6 ncı maddesine göre genel yetkili icra dairesi, davalı gerçek veya tüzel kişinin takibin yapıldığı tarihteki yerleşim yeri icra dairesidir.

Yine aynı Kanun’un 16 ncı maddesine göre ise haksız fiilden ... uyuşmazlıklarda, haksız fiilin işlendiği veya zararın meydana geldiği yahut gelme ihtimalinin bulunduğu yer ya da zarar görenin yerleşim yeri mahkemesi icra dairesi de yetkilidir.

Aynı Kanun’un 10 uncu maddesine göre ise sözleşmeden ... davaların sözleşmenin ifa edileceği yer mahkemesinde de açılabileceği hüküm altına alınmış olup, bu sebeple sözleşmeden ... para borcunun tahsili için başlatılan takipte, sözleşmenin ifa edileceği yer icra dairesi de yetkili kılınmıştır.

Takibin konusu sözleşmeden kaynaklı rekabet yasağının ihlalinden ... para borcu olduğunda, 6098 sayılı Kanun'un 89 uncu maddesine göre, aksi kararlaştırılmadıkça para borçları alacaklının ödeme zamanındaki yerleşim yerinde ifa edilecektir.

3. Yetki itirazının incelemesi neticesi mahkeme yetkili olduğuna karar verirse borçlunun icra dairesine yapmış olduğu yetki itirazının reddine karar verilerek uyuşmazlığın esastan incelenmesine geçilecektir. Mahkeme yapmış olduğu inceleme neticesi takip yapılan icra dairesinin yetkili olmadığına kanaat getirir ise yetkili icra dairesinde yapılmış geçerli bir takip olmadığından dava şartı eksikliğinden davanın usulden reddine karar verecektir.

4. Dosya kapsamından, işçi ile işveren arasında akdedilen belirsiz süreli iş sözleşmesinin 9 uncu maddesindeki rekabet yasağının ihlalinden ... alacağın tahsili için Gebze İcra Müdürlüğünün 2022/9565 Esas sayılı dosyası ile takip başlattığı, davalının yetkiye ve borca itiraz ettiği, takibin durduğu, itirazın iptali davasının takibin başlatıldığı yer olan Gebze Asliye Ticaret Mahkemesinde açıldığı anlaşılmaktadır. İtirazın iptali davasını gören mahkemenin, icra takibinin yapıldığı icra dairesinin yetkisine yönelik itirazı öncelikle incelemesi gerektiğinden uyuşmazlığın Gebze Asliye Ticaret Mahkemesinde görülerek sonuçlandırılması gerekir.

III. KARAR

Açıklanan sebeplerle; 6100 sayılı Kanun’un 21 ve 22 nci maddeleri ile 5235 sayılı Kanun’un 36 ncı maddesinin üçüncü fıkrası gereğince Gebze Asliye Ticaret Mahkemesinin YARGI YERİ OLARAK BELİRLENMESİNE,