Yargıtay 5. Hukuk Dairesi E.2023/3452 K.2023/12457

Taraflar arasındaki 4650 ... Kanun'la değişik 2942 ... Kamulaştırma Kanunu'nun (2942 ... Kanun) 10 uncu maddesine dayanan kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın yol olarak terkini davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairemizce Mahkeme kararının bozulmasına karar verilmiştir.

Mahkemece bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kabulüne karar verilmiştir.

Mahkeme kararı taraf vekillerince temyiz edilmekle; süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı idare vekili dava dilekçesinde özetle; İzmir ili, Kemalpaşa ilçesi, ... köyü 556 parsel ve 558 parsel ... taşınmazların kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazların davacı idare adına tescilini ve yol olarak terkinini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; dava konusu taşınmazların Kemalpaşa ilçesini ... iline bağlayan asfalt yola cepheli olduğunu, arazilerinin sıfır noktasında elektriklerinin bulunduğunu, arazilerinin etrafında yazlık evlerin bulunduğunu, 556 parsel ... taşınmazında artezyen kuyusu bulunduğunu ve kiraz, incir, zeytin ağaçları olduğunu ileri sürmüştür.

III. MAHKEME KARARI

Mahkemenin 24.09.2014 tarihli ve 2013/681 Esas, 2014/517 Karar ... ilamı ile davanın kabulüne, kamulaştırma bedelinin tespiti ile bu bedelin davalı tarafa derhal ödenmesine, dava konusu taşınmazların davalı adına olan tapu kaydının iptali ile yol olarak terkinine karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Birinci Bozma Kararı

1. Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Dairemizce yapılan inceleme sonucunda; sulu tarım arazisi niteliğindeki 556 parsel ... taşınmazın konumu ve yüzölçümü dikkate alındığında değeri belirlenirken kapitalizasyon faiz oranının %4 uygulanması gerekirken, bu oranın % 5 kabulü ile az bedel tespiti, 558 parsel ... taşınmazın kuru tarım arazisi niteliği, konumu ve yüzölçümü dikkate alındığında değeri belirlenirken kapitalizasyon faiz oranının %5 uygulanması gerekirken, bu oranın %6 kabulü ile az bedel tespiti,

dava konusu taşınmazların konumu ve bilirkişi kurulu raporunda belirtilen özellikleri dikkate alınarak tespit edilen metrekare birim fiyatına ilave edilecek objektif değer artırıcı unsurun %250 oranında olacağının gözetilmemesi, dava konusu taşınmazlardan 558 parselde kamulaştırmadan arta kalan 636,13 m²lik kısmın kullanım amacı, yüzölçümü ve geometrik durumu nazara alındığında % 40 oranında, 556 parsel ... taşınmazda ise kamulaştırmadan arta kalan 1.420,30 m²lik kısmın kullanım amacı, yüzölçümü ve geometrik durumu nazara alındığında %30 oranında değer düşüklüğü olacağı gözetilmemesi doğru görülmediğinden hükmün bozulmasına karar verilmiştir.

B. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen İkinci Karar

Mahkemenin 08.02.2021 tarihli ve 2019/345 Esas, 2021/37 Karar ... ilamı ile davanın kabulüne karar verilmiştir.

C. İkinci Bozma Kararı

1. Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Dairemizce yapılan inceleme sonucunda; dava konusu ... köyü 558 parsel ... taşınmazın eldeki dosyada bedeline hükmedilen 3.544,17 m²lik kısma ek olarak DSİ ve ... tarafından yapılan kamulaştırma işlemlerinde mükerrer kamulaştırmaya tabi olan 1.439,71 m²lik alanın da tapusunun iptali ile yol olarak terkinine karar verildiği halde, bu kısmın bedeline hükmedilmemesi ve dava konusu ... köyü 556 parsel ... taşınmazın 249,94 m²lik kısmın bedeline hükmedilmesi gerektiği gibi, %30 oranında değer azalışı uygulanan arta kalan 1.420,30 m²'ik alanın 507,21 m²lik kısmının tapusunun iptali ile DSİ Genel Müdürlüğü adına tesciline karar verildiği gözetilmeksizin arta kalan kısmın tamamı için değer azalışı uygulanması doğru görülmediğinden hükmün bozulmasına karar verilmiştir.

B. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Son Karar

Mahkemenin 16.09.2022 tarihli ve 2022/19 Esas, 2022/348 Karar ... ilamı ile davanın kabulüne, kamulaştırma bedelinin tespiti ile bu bedelin davalı tarafa ödenmesine, dava konusu 558 parsel ... taşınmazın 4.983,87 m² ve 556 parselin 3.159,70 m²lik kısmının tapusunun iptali ile davacı idare adına tesciline ve yol olarak terkinine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

1. Davacı idare vekili temyiz dilekçesinde özetle; belirlenen bedelin fahiş olduğunu, eski irtifak nedeniyle değer azalışının eksik hesaplandığını ve müvekkili idare lehine vekâlet ücretine hükmedilmesi gerektiğini ileri sürerek kararın bozulmasını talep etmiştir.

2. Davalı vekili temyiz dilekçesinde özetle; dava konusu taşınmazların arsa vasfında olduğunu, kamulaştırmadan arta kalan kısımlar için belirlenen değer azalışlarının daha fazla olması gerektiğini, belirlenen bedelin düşük olduğunu ileri sürerek kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukukî Nitelendirme Uyuşmazlık, dava konusu taşınmazların kamulaştırma bedelinin tespitine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 1. 6100 ... Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 ... Kanun) geçici 3 üncü maddesinin atfıyla 1086 ... Hukuk Muhakameleri Kanunu'nun (1086 ... Kanun) 26.09.2004 tarihli ve 5236 ... Kanun'la yapılan değişiklikten önceki 427 ilâ 439 uncu maddeleri.

2. 2942 ... Kanun'un 10 uncu maddesinin sekizinci fıkrası ile 11 inci maddesi.

3. Değerlendirme 1. Mahkemelerin nihai kararlarının bozulması 6100 ... Kanun'un geçici 3 üncü maddesinin atfıyla 1086 ... Kanun'un 26.09.2004 tarihli ve 5236 ... Kanun'la yapılan değişiklikten önceki 428 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen kararın bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozma ile kesinleşen ve karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesi hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; temyiz dilekçelerinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Taraf vekillerinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun mahkeme kararının ONANMASINA,

Davacı idare harçtan muaf olduğundan harç alınmasına yer olmadığına, davalıdan peşin alınan temyiz harcının Hazineye irat kaydedilmesine,