Yargıtay 5. Hukuk Dairesi E.2023/4274 K.2023/7700

I. YARGI YERİ BELİRLENMESİNE KONU KARARLAR

A. Diyarbakır Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesinin 25.10.2021 Tarihli ve 2021/989 Esas, 2021/1387 Karar Sayılı Kararı

İlk Derece Mahkemesinin 26.04.2018 tarih ve 2016/72 Esas sayılı ara kararına karşı Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesi 17. Hukuk Dairesi tarafından istinaf incelemesi yapılarak 08.06.2018 tarih, 2018/1164 Esas, 2018/780 Karar sayılı karar verildiği, yargı çevresinin değiştirilmesinden önce istinaf incelemesinden geçen dosyaların, yeniden istinaf incelemesine konu edilmesi halinde de ilk incelemeyi yapan bölge adliye mahkemesince sonuçlandırılacağı, bu nedenle uyuşmazlığın Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesi 17. Hukuk Dairesince görülüp sonuçlandırılması gerektiği gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.

B. Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesi 17. Hukuk Dairesinin 26.01.2023 Tarihli ve 2021/2030 Esas, 2023/216 Karar Sayılı Kararı Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesinin istinaf incelemesinden geçen bir dosyanın söz konusu olmadığı, istinafı kabil olmayan bir kararın istinaf edilmiş olması nedeniyle istinaf başvurusunun işin esası incelenmeksizin reddine karar verildiği, Hâkimler ve Savcılar Kurulu'nun 26.06.2019 tarih ve 230 sayılı kararına göre Elazığ İlk Derece Mahkemelerince 02.09.2019 tarihinden itibaren verilecek kararlar hakkında istinaf incelemesinin Diyarbakır Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesi tarafından yapılması gerektiği gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.

II. GEREKÇE

A. Uyuşmazlık

Uyuşmazlık, eser sözleşmesinden kaynaklanan alacak istemine ilişkindir.

B. İlgili Hukuk

1. Farklı bölge adliye mahkemelerinin yargı çevresinde kalan ilk derece mahkemeleri ile bölge adliye mahkemeleri arasındaki yetki ve görev uyuşmazlıklarının giderilmesi isteminin hukuki dayanağı, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 21 ve 22 nci maddeleri ile 5235 sayılı Adlî Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yetkileri Hakkında Kanun’un (5235 sayılı Kanun) 36 ncı maddesinin üçüncü fıkrasında yer alan düzenlemelerdir.

2. 694 sayılı Olağanüstü Hal Kapsamında Bazı Düzenlemeler Yapılması Hakkında Kanun Hükmünde Kararname'nin (694 sayılı KHK) 136. maddesi ile 5235 sayılı Kanun'a eklenen "Yargı çevresinin değişmesi" başlıklı Ek madde 1 şöyledir:

“Bölge adliye mahkemelerinin yargı çevresinin 25 inci madde uyarınca değişmesi halinde, bu değişikliğin uygulanması için Resmî Gazetede belirlenen tarihten önce ilk derece mahkemelerince verilen kararların istinaf incelemesinde, karar tarihi itibarıyla yetkili bölge adliye mahkemelerince yargı çevresinin değiştiği gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilemez. Yargı çevresinin değiştirilmesinden önce istinaf incelemesinden geçen dosyalar, yeniden istinaf incelemesine konu edilmesi halinde de ilk incelemeyi yapan bölge adliye mahkemesince sonuçlandırılır.”

C. Değerlendirme

1. Elazığ 4. Asliye Hukuk Mahkemesince (Ticaret Mahkemesi sıfatıyla) 04.02.2016 tarihli tensip tutanağının 12 nolu ara kararıyla davacının ihtiyati haciz talebinin kabulüne karar verilmiş, davalılar vekili tarafından 13.02.2018 tarihli celsede ihtiyati haciz kararının kaldırılmasına karar verilmesi istenilmiş, İlk Derece Mahkemesince 26.04.2018 tarihli ara kararla bu istemin reddine karar verilmiştir.

2. İhtiyati haciz kararının kaldırılmasına ilişkin talebin reddine dair karara karşı davalılar vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesi 17. Hukuk Dairesince 08.06.2018 tarihli ve 2018/1164 Esas, 2018/780 Karar sayılı kararıyla;

"ihtiyati tedbir talebinin reddi üzerine verilen karara karşı istinaf yoluna başvurulabileceği gibi, ayrıca yokluğunda ihtiyati tedbir kararı verilen kişinin itirazı üzerine verilen karara karşı da istinaf yoluna başvurulabileceği, ancak ihtiyati tedbirin kaldırılması veya değiştirilmesine ilişkin ara kararlarına karşı istinaf yoluna başvurulmasının mümkün olmadığından ihtiyati tedbirin değiştirilmesi veya kaldırılması talebinin reddine ilişkin kararın da istinaf edilemeyeceği" gerekçesiyle istinaf başvuru dilekçesinin reddine karar verilmiştir.

3. Elazığ 4. Asliye Hukuk Mahkemesince (Ticaret Mahkemesi sıfatıyla) 24.12.2020 tarihli ve 2016/72 Esas, 2020/293 Karar sayılı kararıyla davanın kısmen kabulüne karar verilmiş, kararın taraf vekilleri tarafından istinaf edilmesi üzerine Diyarbakır Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesi ve Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesi 17. Hukuk Dairesince karşılıklı yetkisizlik kararı verilmiş, doysa yargı yerinin belirlenmesi için Dairemize gönderilmiştir.

4. Dosya kapsamından, istinaf incelemesine konu kararın Elazığ 4. Asliye Hukuk Mahkemesinin ihtiyati haciz kararının kaldırılması isteminin reddine ilişkin kararının istinaf edilmesi üzerine Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesi 17. Hukuk Dairesince istinaf başvuru dilekçesinin 6100 sayılı Kanun'un 352 nci maddesi gereğince reddine karar verildiği anlaşılmaktadır. Bu durumda dosyada verilen nihai bir kararın veya ara kararının daha önce istinaf incelemesinin yapıldığından söz edilmesi mümkün olmadığından uyuşmazlığın Diyarbakır Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesince görülüp sonuçlandırılması gerekmektedir.

III. KARAR