Yargıtay 5. Hukuk Dairesi E.2023/7597 K.2024/1899

Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen ve istinaf incelenmesinden geçen 4650 sayılı Kanun'la değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun (2942 sayılı Kanun) 10 uncu maddesine dayanan kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın davacı idare adına tescili davasında yapılan yargılama sonucu verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kabulüne karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı idare, davalılar ... vd., davalı ..., davalılar ... vd., davalı ... ve davalı ... vekilleri tarafından temyiz edilmekle; süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı idare vekili dava dilekçesinde özetle; İzmir ili, Gaziemir ilçesi, ... Mahallesi 440 ada 20 parsel sayılı taşınmazın kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın davacı idare adına tescilini talep etmiştir.

II. CEVAP

1. Davalılar ... vd. vekili cevap dilekçesinde özetle; belirlenen bedelin son derece düşük olduğunu, taşınmazın gerçek değerinin tespit edilmesine karar verilmesini, yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin davacı tarafa yükletilmesini talep etmiştir.

2.Davalılar ..., ... ve ... vekili cevap dilekçesinde özetle; taşınmazın konumu ve özelliklerinin çok iyi olduğunu belirterek, sunulan emsaller dikkate alınarak taşınmazın gerçek değerinin belirlenmesini talep etmiştir.

3.Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; belirlenen bedelin düşük olduğunu, taşınmazın gerçek değerinin tespit edilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

4.Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; taşınmazın gerçek değerinin tespit edilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

5. Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; belirlenen bedelin düşük olduğunu, taşınmazın gerçek değerinin tespit edilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 17.10.2019 tarihli ve 2017/470 Esas 2019/470 Karar sayılı ilamı ile davanın kabulüne, kamulaştırma bedelinin tespiti ile bu bedelin bloke ettirilerek davalı tarafa derhal ödenmesine, dava konusu taşınmazın davalılar adına olan tapu kaydının iptali ile davacı idare adına tesciline karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı idare, davalılar ... vd., davalı ..., davalılar ... vd., davalı ... ve davalı ... vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin 03.02.2022 tarihli ve 2020/482 Esas, 2022/383 Karar sayılı kararı ile davacı idare, davalılar ... vd., davalı ..., davalılar ... vd., davalı ... ve davalı ... vekillerince yapılan istinaf başvurularının kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararı kaldırılarak yeniden esas hakkında hüküm kurulmuştur.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1. Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı idare, davalılar ... vd., davalı ..., davalılar ... vd., davalı ... ve davalı ... vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Dairemizce yapılan inceleme sonucunda, arsa niteliğindeki taşınmaza emsal karşılaştırması yapılarak değer biçilmesinde yöntem itibarıyla bir isabetsizlik görülmediği; ancak davalı Cahide Sun vekili temyiz dilekçesinde dava konusu taşınmazın 24.09.2021 tarihinde imar uygulaması gördüğünü, diğer kamulaştırılan parseller ile tevhit edilerek,

Gaziemir ilçesi, Çay Mahallesi, 2346 ada 3 parsel sayılı taşınmazı oluşturdukları, bu imar parseli oluşurken % 12.50218 oranında düzenleme ortaklık payı kesintisi yapıldığını ileri sürmüş, Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü Parsel Sorgu Uygulaması üzerinden edinilen bilgilerden de dava konusu taşınmazın 24.09.2021 tarihli imar uygulaması ile pasife alındığı ve düzenleme ortaklık payı kesildiği anlaşılmış olduğundan dava konusu taşınmazın bulunduğu alanda, imar uygulaması yapılıp yapılmadığı, yapıldı ise kesilen düzenleme ortaklık payı oranı araştırılarak, sonucuna göre karar verilmesi gerektiğinin düşünülmemesi,

hatalı olduğundan ve davalıların paylarına isabet eden ödenmesine karar verilen fark kamulaştırma bedellerinin hüküm fıkrasında hatalı gösterilmesi doğru olmadığından Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

B. Bölge Adliye Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen İkinci Karar Bölge Adliye Mahkemesinin 13.04.2023 tarihli ve 2022/3875 Esas, 2023/1215 Karar sayılı ilamı ile bozma ilamına uyulmak suretiyle ile davanın kabulüne karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı idare, davalılar ... vd., davalı ..., davalılar ... vd., davalı ... ve davalı ... vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

1.Davacı idare vekili temyiz dilekçesinde, tespit edilen bedelin yüksek olduğunu ileri sürerek kararı temyiz etmiştir.

2.Davalı ..., temyiz dilekçesinde; tespit edilen bedelin düşük olduğunu, düzenleme ortaklık payı kesinti oranının hatalı olduğunu, iadeye ilişin hükmün infazda tereddüt oluşturduğunu ileri sürerek kararı temyiz etmiştir.

3. Davalılar ... vd. vekili temyiz dilekçesinde; tespit edilen bedelin düşük olduğunu, düzenleme ortaklık payı kesinti oranının hatalı olduğunu, iadeye ilişin hükmün infazda tereddüt oluşturduğunu ileri sürerek kararı temyiz etmiştir.

4. Davalı ... vekili temyiz dilekçesinde; tespit edilen bedelin düşük olduğunu, düzenleme ortaklık payı kesinti oranının hatalı olduğunu, iadeye ilişin hükmün infazda tereddüt oluşturduğunu ileri sürerek kararı temyiz etmiştir.

5. Davalı ... vekili temyiz dilekçesinde özetle; tespit edilen bedelin düşük olduğunu, düzenleme ortaklık payı kesinti oranının hatalı olduğunu,iadeye ilişin hükmün infazda tereddüt oluşturduğunu ileri sürerek kararı temyiz etmiştir.

6. Davalılar ... vd.vekili temyiz dilekçesinde özetle; tespit edilen bedelin düşük olduğunu, düzenleme ortaklık payı kesinti oranının hatalı olduğunu, iadeye ilişin hükmün infazda tereddüt oluşturduğunu ileri sürerek kararı temyiz etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukukî Nitelendirme Uyuşmazlık, dava konusu taşınmazın kamulaştırma bedelinin tespitine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 1. 6100 sayılı Hukuk Muhakameleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.

2. 2942 sayılı Kanun'un 10 uncu maddesinin sekizinci fıkrası ile 11 inci maddesi.

3. Değerlendirme 1. Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 sayılı Kanun’un 371 inci maddesi ile 369 uncu maddesinin birinci fıkrasında yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Arsa niteliğindeki İzmir ili, Gaziemir ilçesi, ... Mahallesi 440 ada 20 parsel sayılı taşınmaza 2942 sayılı Kanun'un 11 inci maddesinin birinci fıkrasının (g) bendi uyarınca emsal karşılaştırması yapılmak suretiyle değer biçilmesi yerindedir.

3. Temyizen incelenen kararın bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozma ile kesinleşen ve karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VII. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Davacı idare, davalılar ... vd., davalı ..., davalılar ... vd., davalı ... ve davalı ... vekillerinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Davacı idare harçtan muaf olduğundan harç alınmasına yer olmadığına, temyiz eden davalılardan peşin alınan temyiz harcının Hazineye irat kaydedilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,