Yargıtay 5. Hukuk Dairesi E.2023/7888 K.2023/13143

Taraflar arasındaki 2942 ... Kamulaştırma Kanunu'nun (2942 ... Kanun) 31 inci maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi gereğince taşınmazın tapu kaydına konulan şerhin terkini istemi davasında yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın esası hakkında karar verilmesine yer olmadığına ilişkin olarak verilen kararın davacı vekilince tavzihi talebinde bulunulması üzerine talebin reddine karar verilmiştir.

Mahkemece verilen asıl kararın davalı idare vekilince, ek kararın ise davacı tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurularının kabulü ile yeniden esas hakkında karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı idare vekili tarafından temyiz edilmekle; süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Van ili, Tuşba ilçesi, ... Mahallesi 116 ada 9 parsel ... taşınmazın tapu kaydına, davalı kurum tarafından, Kamulaştırma Kanunu 31/b maddesi uyarınca şerh konulduğunu bu şerhin davacının mülkiyet hakkını kullanması kısıtladığını, belirterek dava konusu taşınmaz üzerine davalı kurum tarafından konulan şerhin kaldırılmasını talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı idare cevap dilekçesinde özetle; zamanaşımı ve hak düşürücü süre itirazında bulunduğunu, kuruma karşı açılan kamulaştırmasız el atma niteliğinde bulunan davalarda ilgili mahkemelerce karar tesis edilirken genelde tescile esas hüküm fıkrasının yeterli bilgiyi içermemesi,tescile esas fen bilirkişi raporunun koordinatsız olması,

mahkeme kararında tescil hükümlerinin anılan tarihlerde tüzel kişiliği bulunmayan Vangölü EDAŞ Müessese Müdürlüğü lehine tesis edilmiş olması gibi durumlar nedeniyle kurumca hak sahiplerine mahkeme kararı gereğince irtifak ve kamulaştırma bedelleri ödenmesine rağmen ilgili tapu müdürlükleri nezdinde gerekli tescil işlemlerinin yapılamaması durumun söz konusu olduğunu, dava konusu taşınmaz yönünden kuruma karşı açılan davada da belirtilen veya benzeri nedenlerden dolayı müvekkili idare tarafından gerekli olan tescil işlemleri yapılamadığını, Tapu Müdürlüğünce 6 ay içinde şerhin resen kaldırılması gerektiğini,

hak düşürücü ve zamanaşımı sürelerinin geçtiğini idarenin hak kaybı olmaması için dava konusu taşınmaza anılan şerhin bırakılmış olduğu değerlendirildiğini belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

1.İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dava konusu şerhin terkin edildiği anlaşıldığından konusuz kalan dava hakkında karar verilmesine yer olmadığına, vekâlet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine karar verilmiştir.

2. Davacı vekili tarafından, vekâlet ücretinin lehlerine hükmedilmesi gerektiğinden hükmün tavzihi talep edilmiş mahkemece talep 08.05.2023 tarihli ek karar ile reddedilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen asıl kararına karşı süresi içinde davalı idare vekili, ek karara karşı davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

1. Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; davanın açılmasına sebebiyet veren taraf olmamaları ve bu hususun gerekçeli kararda da açıkça belirtilmesi ayrıca gerekçeli kararda davacı müvekkili lehine vekâlet ücretine hükmedildiği belirtilmiş olması nedeniyle yargılama neticesinde davacı lehine vekâlet ücreti hükmedilmesi gerekirken Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 304 ve m.305 kapsamında olacak şekilde diğer benzeri açık hatalardan olan bu hususun düzeltilmemesinin usul ve kanuna aykırılık teşkil ettiğini, bu nedenle yerel mahkemenin 08.05.2023 tarihli ek kararının kaldırılmasına, gerekçeli kararın 4 ncü bendinin "...

Davacı kendisini vekille temsil ettirdiğinden yürürlükte bulunan avukatlık ücret tarifesine göre taktiren 9.200,00TL maktu vekâlet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine..." şeklinde değiştirilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

2. Davalı İdare vekili istinaf dilekçesinde özetle; kuruma karşı açılan kamulaştırmasız el atma niteliğinde bulunan davalarda mahkemelerce karar tesis edilirken tescile esas hüküm fıkrasının yeterli bilgiyi içermemesi, tescile esas fen bilirkişi raporunun koordinatsız olması, mahkeme kararında tescil hükümlerinin anılan tarihlerde tüzel kişiliği bulunmayan Vangölü EDAŞ Müessese Müdürlüğü lehine tesis edilmiş olması gibi durumlar ile 3402 ...

Kadastro Kanunu'nun 22/a maddesi, 3197 ... İmar Kanunu'nun 18 nci maddesi ve 3083 ... Sulama Alanlarında Arazi Düzenlenmesine Dair Tarım Reformu Kanunu gereği yapılan arazi toplulaştırma v.b. uygulamalar veya kimi malikler tarafından taşınmazların devredilmesi nedeniyle kurumca haksahiplerine mahkeme kararı gereğince irtifak ve kamulaştırma bedelleri ödenmesine rağmen gerekli tescil işlemlerinin yapılamadığını, bu durumların önüne geçmek için 2942 ...

Kanun'un 31/b maddesi çerçevesinde, dava konusu yapılan taşınmazların tapu kaydına anılan şerhin konulmasının talep edildiğini, dava konusu taşınmaz ile ilgili 2942 ...

Kamulaştırma Kanunu hükümlerine dayanılarak açılmış bir dava bulunmakta olup dava ve tescil işlemleri sonuçlanıncaya kadar şerhin konulduğunu, ilgili şerhin tapu müdürlüğü tarafından re'sen kaldırılması gerekmekte olmasına ve kusurun ilgili Tapu Müdürlüğünde olmasına rağmen ilk derece Mahkemesince bu yönden bir değerlendirme yapılmadığını, davanın açılmasına davalı kurumun sebebiyet vermediğini,

taşınmaza el atılmasından kaynaklanan davada davacıya ödenen tazminat miktarı ile davacı yararına hükmedilen vekalet ücreti/yargılama giderlerinin miktarı da gözetilerek iş bu dava dosyasında davacı lehine tekrar vekâlet ücretine hükmedilmesinin hakkaniyete aykırı olacağını, bu nedenlerle kararın tamamen kaldırılmasına, aksi halde kararın davacı yararına hükmedilmesi muhtemel vekalet ücreti ve yargılama giderleri yönünden kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesini yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; dava konusu şerhin davalı talebi üzerine tapu kaydına uygulanmasından önce davacının davalı idare aleyhine kamulaştırmasız el atma nedeniyle tazminat talepli dava açtığı, bu davanın haksız fiilden kaynaklanan bir dava olup, davacıya verilen tazminatın kamulaştırma bedeli değil, haksız el atmanın karşılığı olan tazminat olduğu,

kamulaştırmasız el atmadan kaynaklanan tazminat davalarında, Yargıtay 5. Hukuk Dairesinin yerleşmiş uygulamalarına göre Kamulaştırma Kanunu'nun yalnızca taşınmazlara değer biçilmesine ilişkin hükümlerinin kıyas yoluyla uygulandığı ancak usulüne uygun bir kamulaştırma işlemi yapılması halinde uygulama olanağı olan yasanın 31/b maddesinin bu tür davalarda kıyas yoluyla uygulanamayacağı, taşınmazdan kamulaştırma yapılmaksızın geçirilen enerji nakil hattı nedeniyle davalı idare lehine irtifak ... tesis edilmesi halinde, tesis edilen irtifak hakkının tapuya tescil edilmesi yerine,

Kamulaştırma Kanununun 31/b maddesi uyarınca satılamaz şerhinin konulmasının maddenin düzenleme amacına uygun düşmediği, ancak şerhin terkin edildiği anlaşıldığından davanın esası hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilmesinin yerinde olduğu ancak, dava konusu taşınmazın tapu kaydına konulan 31/b şerhinin 22.04.2022 tarihinde terkin edildiği, ön inceleme duruşmasının 22.06.2022 tarihinde yapıldığı ve tutanağın aynı tarihte imzalandığı anlaşıldığından,

yerel mahkemece Tarife hükümleriyle belirlenen vekalet ücretinin ücretin yarısına hükmedilmesi gerektiği ve hükmün gerekçesinde davalı tarafın vekalet ücretinden sorumlu olduğu belirtildiği halde hükümde davalı idare yararına vekâlet ücretine hükmedilmesi doğru görülmeyerek mahkeme kararı bu yönlerden düzeltilerek yeniden esas hakkında hüküm kurulmuştur.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı idare vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı idare vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri tekrar ederek kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukukî Nitelendirme Uyuşmazlık, temel olarak 2942 ... Kanun'un 31 inci maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi gereğince taşınmazın tapu kaydına konulan şerhin terkini istemi istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 1. 6100 ... Kanun'un 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.

2. 2942 ... Kanun'un 31 inci maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi.

3. Değerlendirme 1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 ... Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Dava konusu taşınmaz üzerinde davalının talebi ile konulan 2942 ... Kanun'un 31 inci maddesinin (b) bendi uyarınca konulan şerhin terkin edildiği anlaşıldığından davanın esası hakkında karar verilmesine yer olmadığına kararı verilerek davanın açıldığı tarih itibarıyla davacı davayı açmakta haklı olduğundan davalının yargılama giderleri ve vekâlet ücretinden sorumlu tutulmasında bir isabetsizlik görülmemiştir.

3. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Davalı idare vekilinin yerinde bulunmayan tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 ... Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Davalı idareden peşin alınan temyiz harcının Hazineye irat kaydedilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,