Yargıtay 5. Hukuk Dairesi E.2023/7967 K.2024/1682

Taraflar arasındaki 4650 sayılı Kanun'la değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun (2942 sayılı Kanun) 27 nci maddesi uyarınca acele kamulaştırma kararıyla ödenen bedelin kamulaştırmadan vazgeçme nedeniyle iadesi istemine ilişkin davada yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davacı idare vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı idare vekili tarafından temyiz edilmekle; süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı idare vekili dava dilekçesinde özetle; Diyarbakır ili, ... ilçesi, ... Mahallesi 4284 ada 2 parsel sayılı taşınmazın acele kamulaştırılması nedeniyle davalılara toplam 4.594.031,50 TL ödeme yapıldığını, anılan taşınmaza ilişkin açılan bedel tespit ve tescil davasında kamulaştırmadan vazgeçme nedeniyle karar verilmesine yer olmadığına karar verildiğini, 2942 sayılı Kanun'un 21 inci maddesi uyarınca davalılara ödenen paranın iadesi gerektiğini, bu kapsamda davalılara ödenen acele kamulaştırma bedelinin ödeme tarihlerinden itibaren yasal faiziyle birlikte davalılardan tahsilini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalıların cevap dilekçesi sunmadığı görülmüştür.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulüne ve acele kamulaştırma kararıyla ödenen bedelin dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan tahsil edilerek davacı idareye ödenmesine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı idare vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davacı idare vekili istinaf dilekçesinde özetle; iadesine hükmedilen acele kamulaştırma bedeli için davalılara ödeme tarihinden itibaren yasal faize hükmedilmesi yerine dava tarihinden itibaren yasal faize hükmedilmesinin doğru olmadığını, davanın kabulüne karar verilmesine rağmen müvekkili lehine yargılama giderine ve vekâlet ücretine hükmedilmemesinin hatalı olduğunu, bedel tespit ve tescil davasının görüldüğü Diyarbakır 2. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2016/671 Esas sayılı dosyasında kamulaştırmadan vazgeçme nedeniyle karar verilmesine yer olmadığına karar verildiğini ve davalılar lehine vekâlet ücretine hükmedildiğini,

inceleme konusu davanın ise alacak davası olduğunu, bu alacağın tahsili için davalılara herhangi bir bildirimde bulunulmasına gerek olmadığını, dava sürecinde davalıların davayı kabul etmediklerini ve her aşamada davanın reddini talep ettikleri, bu nedenle müvekkili lehine yargılama giderine ve vekâlet ücretine hükmedilmemesinin hatalı olduğunu, müvekkili idare tarafından yapılan yargılama masraflarının kararda gösterilmediğini ileri sürmüştür.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dosyada bulunan Diyarbakır İl Emniyet Müdürlüğünün 16.08.2022 tarihli yazısına göre ödenen acele kamulaştırma bedelinin davalı ... tarafından icra takibi sonucunda tamamen ödenmiş olduğu, yine dosyada bulunan Diyarbakır Valiliği Defterdarlık Muhakemat Müdürlüğünün 14.09.2022 tarihli yazısına göre davalı ...

Başkanlığının da kendisine ödenen acele kamulaştırma bedelini yasal faiziyle birlikte ödemiş olduğunun anlaşıldığı, her ne kadar davacı idare vekilince müvekkili lehine yargılama gideri ve vekâlet ücretine hükmedilmesi gerektiği iddia edilmişse de davanın açılmasına davacı idarenin sebebiyet verdiği hususu nazara alındığında İlk Derece Mahkemesince davacı idare lehine yargılama gideri ve vekâlet ücretine hükmedilmemesinde bir isabetsizlik bulunmadığı,

yine her ne kadar davacı idare tarafından acele el koyma bedelinin davalılara ödenme tarihinden itibaren yasal faize hükmedilmesi gerektiği iddia edilmişse de dosyadaki bilgi ve belgelerden davalıların dava tarihinden önce temerrüde düşürülmedikleri gözetildiğinde dava tarihinden itibaren yasal faize hükmedilmesinde de bir isabetsizlik görülmediği gerekçesiyle davacı idare vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı idare vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı idare vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri tekrar etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukukî Nitelendirme Uyuşmazlık, acele kamulaştırma kararıyla ödenen bedelin kamulaştırmadan vazgeçme nedeniyle iadesi istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 1. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.

2. 2942 sayılı Kanun'un 21 inci ve 27 nci maddeleri. 2. 2942 sayılı Kanun'un 21 inci ve 27 nci maddeleri. 3. Değerlendirme 1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup, temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Davacı idare vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Davacı idare harçtan muaf olduğundan harç alınmasına yer olmadığına,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,