Yargıtay 5. Hukuk Dairesi E.2023/8103 K.2024/1877

Taraflar arasındaki 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu’nun (2942 sayılı Kanun) mülga 17 nci maddesi uyarınca davacı idare adına tesciline ilişkin davada yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararı kaldırılarak düzeltilerek yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı idare vekilince temyiz edilmekle; süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı idare vekili dava dilekçesinde özetle; İstanbul ili, Ümraniye ilçesi, ... Mahallesi 831 ada 18 parsel sayılı taşınmazın idarelerince kamulaştırıldığını, davalı tarafından bedel arttırım davası açıldığını ileri sürerek taşınmazın idareleri adına tescilini, terkinini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; bedel artırım davası sonucu belirlenen bedelin taraflarına ödenmediğini, delil olarak konulan belgelerin kurumun iç yazışmaları olduğunu, tamamlanmış bir kamulaştırma işleminden bahsedilemeyeceğini ileri sürekek davanın reddini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulüne, taşınmazın davalı adına olan tapu kaydının iptali ile yol olarak terkinine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; kamulaştırma bedelinin ödenmediğini, kamulaştırma prosedürünün tamamlanmadığını ileri sürerek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dava konusu taşınmazın tamamının İstanbul Boğazı 2. Karayolu Geçişi Ümraniye Km :30+902-35+005 arası yol yapım ve emniyet sahası olarak kullanılmak üzere 26.07.1985 tarihli ve 1985/53 sayılı kamu yararı kararı doğrultusunda davacı idare tarafından kamulaştırma işlemine başlandığı, kamulaştırma işlemine karşı davalı tarafından açılan tezyidi bedel davasında Üsküdar 4.Asliye Hukuk Mahkemesinin 1991/822 Esas, 1990/1037 Karar sayılı kararı ile takdir edilen bedelin artırılmasına karar verildiği,

kararın temyiz incelemesinden geçerek kesinleştiği, davalı tarafından artırılan bedelin tahsili için Üsküdar 2. Müdürlüğünün 1993/1701 sayılı icra dosyası ile davacı idareye icra emri gönderildiği ancak artırılan bedelin ödendiğine dair dosyada delil bulunmadığı gibi idare tarafından dava konusu taşınmaz için takdir edilen bedelin de milli bankalardan birine mal sahibi adına bloke edildiğine dair dekontun dahi ibraz edilemediğinden,

mahkemece tescil kararı verilmesi için gerekli şartlar oluşmadığından davanın reddine karar verilmesi gerekirken yazılı gerekçe ile davanın kabulüne karar verilmiş olması doğru olmadığından İlk Derece Mahkemesi kararı kaldırılarak davanın reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı idare vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı idare vekili temyiz dilekçesinde özetle; davanın ispatlandığını, İlk Derece Mahkemesi kararının kanuna ve hukuka uygun olduğunu ileri sürerek kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukukî Nitelendirme Uyuşmazlık, dava konusu taşınmazın 2942 sayılı Kanun’un 17 nci maddesine göre tescili istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 1. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 359 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.

2. 2942 sayılı Kanun’un (mülga 24.04.2001- 4650/21 md.) 17 nci maddesi

3. 04.11.1983 tarihli ve 2942 sayılı Ana Kanun’a İşlenemeyen, 24.4.2001 tarihli ve 4650 sayılı Kanun’un 21 inci maddesi ile eklenen Geçici Madde 1 inci maddesi şöyledir: “Bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihte, kamulaştırma kararı alınmış ancak henüz tebligata çıkarılmamış kamulaştırmalarda bu Kanun hükümleri, diğerlerinde önceki hükümler uygulanır.”

3. Değerlendirme 1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Kamulaştırılan taşınmazın, 2942 sayılı Kanun’un mülga 17 nci maddesine göre kamulaştırmayı yapan idare adına tesciline karar verilebilmesi için kamulaştırma işleminin usulüne uygun olarak tebliğ edilmesi ile birlikte, takdir edilen kamulaştırma bedelinin ve varsa artırılan bedelin tamamının bankaya yatırılmış olması ve malikin bankaya müracaatında hiç bir kısıtlamaya tabi olmadan bedeli çekebilmesi gerekir.

Dosya içerisinde yer alan bilgi ve belgelere göre; kamulaştırma işleminin malike tebliğ edildiğine dair bir belge bulunmadığı gibi, kamulaştırma bedelinin bankaya bloke edildiği; ancak bloke belgesinde davalının adı yanında dava dışı ...’un adının yazılı olduğu, kaldı ki kamulaştırma bedelinin bankaya bloke edildiğinin kabul edilmesi halinde dahi davalı tarafından açılan bedel artırım davası sonucunda arttırılan bedelin bloke edildiğine dair bir bilgi bulunmadığı, davalı tarafından, artırılan bedelin tahsili için Üsküdar 2.Müdürlüğünün 1993/1701 sayılı icra dosyası ile davacı idareye icra emri gönderildiği;

ancak artırılan bedelin ödendiğine dair dosyada delil bulunmadığı, sadece bedelin kesintilerle birlikte ödenmesi için icra dosyasına gönderilmesi yazısının dosyada bulunduğu, bu itibarla, koşulları oluşmadığından davanın reddine karar verilmesinde bir isabetsizlik görülmemiştir.

3. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Davacı idare vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Davacı idare harçtan muaf olduğundan harç alınmamasına,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,