Yargıtay 5. Hukuk Dairesi E.2023/9320 K.2024/15

I. YARGI YERİ BELİRLENMESİNE KONU KARARLAR

A. İzmir 7. Asliye Hukuk Mahkemesinin 09.03.2023 Tarihli ve 2021/56 Esas, 2023/90 Karar ... Kararı

Davalının belirli bir mala tahsis edilmiş mağazalarda diğer dış giyim perakende satışı faaliyetinden dolayı mükellefiyet kaydının bulunduğu, 213 ... Vergi Usul Kanunu'nun 170 inci maddesinde düzenlenen hadler dikkate alındığında davalının tacir sayıldığı, davacının da ticaret şirketi olup yasal karinenin ticaret şirketlerinin işlerinin ticari olduğuna yönelik olduğu, tacir olan davalı ile davacı ticaret şirketi arasındaki iş bu davanın tarafların ticari işletmeyesiyle ilgili olduğundan davanın da ticari dava niteliğinde olduğu, bu nedenle ticaret mahkemesinde görülmesi gerektiği gerekçesiyle görevsizlik kararı verilmiştir.

B. İzmir 6. Asliye Ticaret Mahkemesinin 05.05.2023 Tarihli ve 2023/348 Esas, 2023/395 Karar ... Kararı Davacı tarafça bir kısım alacaklarına ilişkin olarak 20.09.2016 tarihli 1.512,00 TL tutarlı ve 15.08.2016 tarihli 5.027,40 TL tutarlı düzenlenen faturaların ödenmemesi üzerine davalı hakkında icra takibine girişildiği, davalının süresi içinde itirazda bulunduğu, hak düşürücü süre içinde itirazın iptali davasının ikame edildiği, yetkinin ilk itirazlardan olduğu ve davalı tarafça cevap dilekçesinde Ayvalık nezdinde yetkisizlik talebinin olduğu gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.

C. Balıkesir Asliye Ticaret Mahkemesinin 21.06.2023 Tarihli ve 2023/407 Esas, 2023/359 Karar ... Kararı

Somut olayda faturadan kaynaklı takip yapıldığı, taraflar arasında ticari ilişki olduğu, ticari ilişkinin varlığı hususunda herhangi bir ihtilafın da bulunmadığı, ayrıca dosya kapsamından alınan 21.01.2023 tarihli raporda da taraflar arasındaki ticari ilişkinin tespit edildiği, merkezi İzmir’de bulunan davacının İzmir Mahkemelerinde dava açtığı, para alacağına ilişkin davalarda aksi kararlaştırılmadıkça para borcu alacaklının yerleşim yerinde ödenmesi gerektiğinden alacaklının bulunduğu yer mahkemesi de yetkili olup davacının tercih hakkını bu yönde kullandığı gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.

II. GEREKÇE

A. Uyuşmazlık

Uyuşmazlık, alacağın tahsili için başlatılan icra takibine vaki itirazın iptali istemine ilişkindir.

B. İlgili Hukuk

1. Farklı bölge adliye mahkemelerinin yargı çevresinde kalan ilk derece mahkemeleri ile bölge adliye mahkemeleri arasındaki yetki ve görev uyuşmazlıklarının giderilmesi isteminin hukuki dayanağı, 6100 ... Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 ... Kanun) 21 ve 22 nci maddeleri ile 5235 ... Adlî Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yetkileri Hakkında Kanun’un (5235 ... Kanun) 36 ncı maddesinin üçüncü fıkrasında yer alan düzenlemelerdir.

2. 6100 ... Kanun’un 6 ncı, 10 uncu ve 115 inci maddesi, 6098 ... Türk Borçlar Kanunu'nun (6098 ... Kanun) (6098 ... Kanun) 89 uncu maddesi ve 2004 ... İcra ve İflas Kanunu'nun (2004 ... Kanun) 50 nci maddesi

C. Değerlendirme

1. İlamsız bir takipte yetkili icra dairesi de 2004 ... Kanun'un 50 nci maddesinin yollaması ile 6100 ... Kanun'un genel hükümlerine göre belirlenecektir. 6100 ... Kanun'un 6 ncı maddesine göre genel yetkili icra dairesi, davalı gerçek veya tüzel kişinin takibin yapıldığı tarihteki yerleşim yeri icra dairesidir.

Yine aynı Kanun’un 16 ncı maddesine göre ise haksız fiilden ... uyuşmazlıklarda, haksız fiilin işlendiği veya zararın meydana geldiği yahut gelme ihtimalinin bulunduğu yer ya da zarar görenin yerleşim yeri mahkemesi icra dairesi de yetkilidir.

Aynı Kanun’un 10 uncu maddesine göre ise sözleşmeden ... davaların sözleşmenin ifa edileceği yer mahkemesinde de açılabileceği hüküm altına alınmış olup, bu sebeple sözleşmeden ... para borcunun tahsili için başlatılan takipte, sözleşmenin ifa edileceği yer icra dairesi de yetkili kılınmıştır. Takibin konusu sözleşmeden kaynaklı para borcu olduğunda, 6098 ...

Kanun'un 89 uncu maddesine göre, aksi kararlaştırılmadıkça para borçları alacaklının ödeme zamanındaki yerleşim yerinde ifa edilecektir.

2. Dosya kapsamından, davacı vekilince 20.09.2016 tarihli 1.512,00 TL tutarlı ve 15.08.2016 tarihli 5.027,40 TL tutarlı düzenlenen faturaların ödenmemesi üzerine davalı hakkında icra takibine girişildiği, davalı vekilince de müvekkilinin davacı şirketten satın aldığı malların bedelini tamamen ödediğini, böyle bir borcu bulunmadığını ileri sürdüğü ve buna ilişkin banka dekontları sunduğu, bu hali ile taraflar arasında bir havale ilişkisi bulunduğunun itilafsız olduğu anlaşılmaktadır.

3. Bir davada, birden fazla genel ve özel yetkili mahkeme varsa, davacı bu mahkemelerden birinde dava açmak hususunda bir seçimlik hakka sahiptir. Davacı, davasını bu genel ve özel yetkili mahkemelerden hiçbirinde açmaz ve yetkisiz bir mahkemede açarsa, o zaman seçme ... davalılara geçer.

4. Somut olayda, davacının alacağının tahsili için İzmir 22. İcra Dairesinde takip başlatıldığı, davalının sadece borca itiraz ettiği, böylelikle icra dairesinin yetkisinin kesinleştiği anlaşılmaktadır. İcra dairesinin yetkisine itiraz edilmemesinin o yerdeki mahkemeyi itirazın iptali yönünden yetkili hale getirmezse de merkezi Konak/İzmir olan davacı şirketin davayı İzmir Mahkemelerinde açtığı, 6098 ... Kanun'un 89 uncu maddesi uyarınca para alacağına ilişkin davalarda aksi kararlaştırılmadıkça para borcunun alacaklının yerleşim yerinde ödenmesi gerektiğinden alacaklının bulunduğu yer mahkemesi de yetkili olup davacı tercih hakkını bu yönde kullandığından, uyuşmazlığın İzmir 6. Asliye Ticaret Mahkemesinde görülerek sonuçlandırılması gerekir.

III. KARAR

Açıklanan sebeplerle; 6100 ... Kanun’un 21 ve 22 nci maddeleri ile 5235 ... Kanun’un 36 ncı maddesinin üçüncü fıkrası gereğince İzmir 6. Asliye Ticaret Mahkemesinin YARGI YERİ OLARAK BELİRLENMESİNE,