Yargıtay 5. Hukuk Dairesi E.2024/10791 K.2025/7173

Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen ve istinaf incelemesinden geçen 4650 sayılı Kanun'la değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun (2942 sayılı Kanun) 10 uncu maddesine dayanan kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın davacı idare adına tescili davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece Bölge Adliye Mahkemesi kararının kaldırılmasına ve İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın ön şart yokluğu nedeniyle reddine karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararı davacı idare vekili tarafından temyiz edilmekle; süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı idare vekili dava dilekçesinde özetle; .... ili, ..., Mahallesi ... parsel sayılı taşınmazda yer alan 1 numaralı bağımsız bölümün kamulaştırma bedelinin tespiti ile kamulaştırılan taşınmazın müvekkili idare adına tescilini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkiline uzlaşma görüşmelerine ilişkin 07.07.2022 tarihli davet yazısının 01.08.2022 tarihinde tebliğ edildiğini, tebliğ edilen yazı içeriğinde uzlaşma görüşmelerinin 20.07.2022 tarihinde yapılacağının belirtildiğini, 20.07.2022 tarihinde uzlaşma komisyonunca tanzim edilen tutanakta ise müvekkili ...’nın uzlaşma görüşmesine katıldığı,

ancak uzlaşmaya varılamadığının belirtildiğini, söz konusu tutanak altında ...’nın imzasının bulunmadığını, tutanakta yer alan bilgilerin gerçeğe uygun olmadığını, dolayısıyla 2942 sayılı Kanun'un 7 nci ve 8 inci maddelerinde öngörülen satın alma usulü şartlarına uyulmadan davanın açıldığını, bu nedenle davanın reddine karar verilmesi gerektiğini, müvekkilinin davacı idare ile bir görüşme ortamı sağlanmadan aniden bu dava ile karşı karşıya kaldığını, 2942 sayılı Kanun'da öngörülen şartlar yerine getirilerek dava açıldığı takdirde emsal kayıtlar konusunda beyanda bulunma haklarını saklı tuttuklarını ileri sürmüştür.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 14.03.2023 tarihli ve 2022/229 Esas, 2023/89 Karar sayılı kararı ile davanın kabulüne ve kamulaştırma bedelinin tespiti ile davalıya ödenmesine, dava konusu taşınmazın davalı adına olan tapu kaydının iptali ile kamulaştırılan taşınmazın davacı idare adına tesciline karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dava konusu taşınmazın belediye sınırları içinde ve belediye imar planı dahilinde olduğundan, bu taşınmazın arsa vasfında olduğunun değerlendirildiği, 2942 sayılı Kanun’un 11 inci maddesinin birinci fıkrasının (g) bendi gereği kamulaştırma gününden önceki özel amacı olmayan emsal satışlara göre dava konusu taşınmazın değerinin belirlenmesine mahallinde yapılan keşfe iştirak eden bilirkişi kurulunca tanzim edilen bilirkişi raporunda resen emsal olarak seçilen ...

Mahallesi... parsel sayılı taşınmazın dava konusu taşınmazla meskun mahal özellikleri, bulundukları bölgelerdeki yapılaşma, coğrafi ve diğer özelliklerinin benzerlik göstermesi nedeniyle emsal taşınmaz olarak belirlenmesine, yine emsal taşınmaz ile dava konusu taşınmazın birbirine göre üstün-üstün olmayan yönlerinin mukayese edilip emlak metrekare rayiç birim fiyatları ile bilirkişi kurulunca belirlenen değer kat farkı arasında orantısızlık bulunmayıp,

buna göre davaya konu taşınmazın metrekare değerinin belirlenmesi ile bu esasları dikkate alarak belirlenen kamulaştırma bedelinde herhangi bir isabetsizlik bulunmadığı gerekçesiyle davalı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1. Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Dairemizce yapılan temyiz incelemesi sonucunda; tapu maliki ... ile uzlaşma görüşmeleri yapmak üzere 20.07.2022 tarihinin belirlendiği, uzlaşma görüşmelerine daveti içeren 07.07.2022 tarihli yazının 01.08.2022 tarihinde davalı ...’ya tebliğ edildiği, buna karşın Uzlaşma Komisyonunca 20.07.2022 tarihinde tanzim edilen tutanakta ...’nın uzlaşma görüşmesine katıldığı, ancak uzlaşmaya varılamadığının belirtildiği, fakat söz konusu tutanak altında ...’nın imzasının bulunmadığı, dava dilekçesi ve eklerinin usulüne uygun olarak tapu malikine tebliğ edildiği,

davalı ... vekilinin cevap dilekçesinde öncelikle satın alma usulü şartlarına uyulmadığından davanın reddini talep ettiği, ayrıca ilk duruşmaya katılarak bu talebini tekrarladığı göz önünde bulundurulduğunda 2942 sayılı Kanun'un 8 inci maddesindeki şartlar gerçekleşmediğinden davanın ön şart yokluğu nedeniyle reddine karar verilmesi gerektiği gerekçesiyle kararın bozulmasına karar verilmiştir.

B. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın ön şart yokluğu nedeniyle reddine karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı idare vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı idare vekili temyiz dilekçesinde özetle.

2942 sayılı Kanun'un 8 inci maddesine istinaden davalının satın alma usulüne uygun olarak pazarlık ve uzlaşma görüşmelerine davet edildiğini, ancak uzlaşmaya varılamadığını, davalının dilekçesinde belirttiği hususun sehven tarihin yanlış yazılmasından ibaret olduğunu, her ne kadar bozma kararında satın alma usulü şartlarına uyulmadığından davanın ön şart yokluğu nedeniyle reddine karar verilmesi gerektiği belirtilmişse de ön inceleme duruşmasında İlk Derece Mahkemesince tarafların sulhe teşvik edilmek suretiyle bu eksikliğin giderildiğini, davalının sulh olmak istememesinin uzlaşmayı kabul etmediği anlamına geldiğini,

ek beyan dilekçesi ile müvekkili idare tarafından davalıya yönelik uzlaşma görüşmelerine davetiye tebliğinin 14.03.2025 tarihinde usulüne uygun olarak yapıldığını, davalının 27.03.2025 tarihinde uzlaşma toplantısına katıldığını; ancak uzlaşmaya varılamadığına dair tutanak imzalandığını, bozma kararındaki sözü edilen eksikliğin temyiz aşamasında giderildiğini, bu nedenle davanın kabulüne karar verilmesi gerektiğini ileri sürmüştür.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukukî Nitelendirme Uyuşmazlık, ... olarak davacı idare ile davalı tapu maliki arasındaki kamulaştırma bedelinin tespiti istemine ilişkindir.

2. Değerlendirme 1. Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen İlk Derece Mahkemesi kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkan bulunmadığı anlaşılmakla; temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VII. KARAR