Yargıtay 5. Hukuk Dairesi E.2024/11465 K.2025/9265

Taraflar arasındaki 4650 sayılı Kanun'la değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun (2942 sayılı Kanun) 10 uncu maddesine dayanan kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın Hazine adına tescili davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece Mahkeme kararının bozulmasına karar verilmiştir.

Mahkemece bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kabulüne karar verilmiştir.

Mahkeme kararı davacı idare ve davalı ... vekilleri tarafından temyiz edilmekle; süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı idare vekili dava dilekçesinde özetle; .... ili, ... ilçesi, ... 180 parsel sayılı taşınmazın kamulaştırma bedelinin tespiti ile kamulaştırılan taşınmazın Hazine adına tescilini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; kamulaştırma işlemine karşı ... 4. İdare Mahkemesinde iptal davası açtıklarını, bu davanın sonucunun beklenmesi gerektiğini, dava konusu taşınmaz için acele kamulaştırma dosyasında belirlenen bedelin düşük olduğunu ileri sürmüştür.

III. MAHKEME KARARI

Mahkemenin 15.12.2015 tarihli ve 2014/458 Esas, 2015/783 Karar sayılı kararı ile davanın kabulüne ve kamulaştırma bedelinin tespiti ile bu bedelin davalı tarafa ödenmesine, dava konusu taşınmazın davalılar adına olan tapu kaydının iptali ile Hazine adına tesciline karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1. Mahkemenin 15.12.2015 tarihli ve 2014/458 Esas, 2015/783 Karar sayılı kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Dairemizce yapılan temyiz incelemesi sonucunda; arsa niteliğindeki taşınmazlara değer biçilirken dava konusu taşınmaz ile emsalin zaruret olmadıkça yakın bölgelerde ve benzer yüzölçümlü olması ve değerlendirme tarihine yakın satışların emsal alınması gerekirken, hükme esas alınan bilirkişi kurulu raporunda bu yönteme uyulmadan dava konusu taşınmaza göre küçük yüzölçümlü taşınmaz emsal alındığından raporun hüküm kurmaya elverişli olmadığı ve 7139 sayılı Kanun'la değişik 2942 sayılı Kanun'un 10 uncu maddesinin sekizinci fıkrası gereğince bankaya hak sahibi adına yatırılacak bedel bakımından; 7139 sayılı Kanun ile yapılan değişiklik hükümlerine göre işlem yapılması gerektiği gerekçesiyle kararın bozulmasına karar verilmiştir.

B. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Mahkemenin ilâm başlığında belirtilen kararı ile davanın kabulüne ve kamulaştırma bedelinin tespiti ile bu bedelin davalı tarafa ödenmesine, dava konusu taşınmazın davalılar adına olan tapu kaydının iptali ile Hazine adına tesciline karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı idare ve davalı ... vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

1. Davacı idare vekili temyiz dilekçesinde özetle; dava konusu taşınmaz için belirlenen bedelin yüksek olduğunu, bilirkişi raporunda emsal seçiminin hatalı yapıldığını, emsalin dava konusu taşınmaza göre oldukça küçük yüzölçümlü olduğunu, emsal karşılaştırmasının kanunun aradığı şartlara uygun olarak yapılmadığını ileri sürmüştür.

2. Davalı ... vekili temyiz dilekçesinde özetle; dava konusu taşınmaz için belirlenen bedelin ilk kararla hükmedilen bedele göre yaklaşık iki kat arttığı gözükse de esasında kamulaştırma bedelinde bir artış olmadığını, sadece 15.12.2015 tarihli karardaki bedelin 18.11.2022 tarihli karara uyarlandığını, dava konusu taşınmaz için belirlenen bedelin düşük olduğunu ileri sürmüştür.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukukî Nitelendirme Uyuşmazlık, ... olarak davacı idare ile davalı tapu malikleri arasındaki kamulaştırma bedelinin tespiti istemine ilişkindir.

2. Değerlendirme 1. Mahkemelerin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun geçici 3 üncü maddesinin atfıyla 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun 26.09.2004 tarihli ve 5236 sayılı Kanun'la yapılan değişiklikten önceki 428 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Arsa niteliğindeki ... ili, ... ilçesi, ... 180 parsel sayılı taşınmaza emsal karşılaştırması yapılarak değer biçilmesinde yöntem itibarıyla bir isabetsizlik bulunmamaktadır.

3. Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre davalı ... vekilinin tüm, davacı idare vekilinin aşağıdaki paragrafların kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

4. Aynı kamulaştırma kapsamında dava konusu taşınmaza komşu 708 parsel sayılı taşınmaza .... 5. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2020/110 Esas, 2021/497 Karar sayılı dosyasında Eylül 2014 değerlendirme tarihi itibarıyla 427,00 TL/m² değer biçildiği, komşu 689 parsel sayılı taşınmaza ... 4. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2018/382 Esas, 2019/613 Karar sayılı dosyasında Kasım 2014 değerlendirme tarihi itibarıyla 420,00 TL/m² değer biçildiği, komşu 183 parsel sayılı taşınmaza ... 6. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2019/406 Esas, 2020/203 Karar sayılı dosyasında Ekim 2014 değerlendirme tarihi itibarıyla 381,00 TL/m² değer biçildiği ve bu kararların tarafların temyizi üzerine Dairemiz denetiminden geçerek onandığı anlaşılmaktadır.

5. Bu durumda; belirtilen dosyalar getirtilerek, dava konusu taşınmaz ile yakın ve benzer konumda bulunan taşınmazlar için belirlenen metrekare bedelinden ayrılma nedenleri konusunda bilirkişi heyetinden ek rapor alınmadan eksik inceleme ile hüküm kurulması doğru değildir.

6. İlk kararla hükmedilen bedelden acele kamulaştırma dosyasında depo edilen bedelin mahsubu ile bakiye 423.360,00 TL bedele davanın açıldığı tarihten 4 ay sonrasına tekabül tarihten ilk karar tarihine kadar, bozma sonrası artan fark bedele ise son karar tarihine kadar yasal faize hükmedilmesi gerekirken, tüm bedele son karar tarihine kadar yasal faize hükmedilmesi bozmayı gerektirir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeple; 1. Davalı ... vekilinin tüm, davacı idare vekilinin diğer temyiz itirazlarının reddine,

2. Davacı idare vekilinin temyiz itirazlarının kısmen kabulü ile Mahkeme kararının BOZULMASINA,

Davalıdan peşin alınan temyiz harcının Hazineye irat kaydedilmesine,