Yargıtay 5. Hukuk Dairesi E.2024/11828 K.2025/9785

Taraflar arasındaki 4650 sayılı Kanun'la değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun (2942 sayılı Kanun) 10 uncu maddesine dayanan kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın davacı idare adına tescili ve yol olarak terkini davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece Mahkeme kararının bozulmasına karar verilmiştir.

Mahkemece bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kabulüne karar verilmiştir.

Mahkeme kararı davacı idare vekilince temyiz edilmekle; süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı idare vekili dava dilekçesinde özetle; ... ili, ... ilçesi, ... köyü 131 ada 1 parsel sayılı taşınmazın kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın davacı idare adına tesciline ve yol olarak terkinini talep etmiştir.

II. CEVAP

Bir kısım davalılar cevap dilekçelerinde özetle; taşınmazın gerçek değerinin belirlenmesini talep etmişlerdir.

III. MAHKEME KARARI

Mahkemenin 18.07.2014 tarihli ve 2013/248 Esas, 2014/136 Karar sayılı kararı ile davanın kabulüne karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Birinci Bozma Kararı

1. Mahkemenin 03.06.2014 tarihli ve 2013/351 Esas, 2014/293 Karar sayılı kararına karşı süresi içinde davacı idare vekili ile bir kısım davalılar vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Dairemizce yapılan temyiz incelemesi sonucunda; dosyada bulunan ...

Müdürlüğünden gelen veri listesine göre; buğdayın verimi 550 kg, samanın verimi 310 kg, mısırın verimi 5100 kg, şeker pancarının verimi 5150 kg iken raporda sırasıyla 500 kg, 250 kg, 4.400 kg, 5000 kg, s. mısırın fiyatı 0,21 TL iken 0,15 TL ve üretim giderlerinin de buğdayda 199,13 TL, s. mısırda 254,75 TL, şeker pancarında 369,47 TL iken, raporda sırasıyla 126,44 TL, 314,29 TL, 468,98 TL alınmak suretiyle daha düşük kamulaştırma bedelinin tespit edilmesi,

bilirkişi kurulu raporuna göre dava konusu taşınmazın arazi olarak değerlendirilen kısmında kesim çağına gelmiş 146 adet kavak ağacının sadece kesim bedellerine hükmedilmesi gerekirken rayiç değerinin hesaplanıp zemin değerine eklenmesi ve taşınmazın kapama kavaklık olarak değerlendirilen kısmına ilişkin olarak ...

Müdürlüğünden 2013 yılına ait kapama kavaklığa ilişkin veri cetvelinin getirtilip bilirkişi kurulu raporunun denetlenmemiş olması, dosya içerisinde bulunan kıymet takdir komisyonu raporuna göre taşınmazın üzerinde bulunan muhdesatın enkazı mal sahibine bırakılmıştır. Ancak taşınmaz maliki enkazı almaya zorlanamaz.

Takdir komisyonu, enkazın mal sahibine ait olduğunu belirtmiş, mal sahibi de buna itiraz etmemiş ve dava konusu yapmamış ise enkaz değeri tespit edilerek bu bedelin kamulaştırma bedelinden düşülmesi gerekir. Böyle bir durum yoksa enkaz, belirlenen bedelden düşülemez.

Mahkemece, mal sahibinin enkazı alıp almadığı, isteyip istemediği belirlenip enkazın akıbetinin araştırılarak enkazın mal sahibi tarafından alındığının anlaşılması halinde ağaç enkaz bedelinin tespit edilen kamulaştırma bedelinden düşürülmesi, aksi halde enkaz bedeli düşülmemesi gerekirken yeterli araştırma yapılmadan enkaz bedeli düşmeyen bilirkişi raporuna göre hüküm kurulması, taşınmazın üzerindeki ağaçların yaş ve cinsleri belirtilmek suretiyle 2013 yılı rayiç değerlerinin ...

Müdürlüğünden getirtilip denetlenmemesi, Mahkemece tespit edilen kamulaştırma bedeline uygulanacak faizin başlangıç tarihinin 25.04.2014 yerine 24.04.2014 olarak gösterilmesi doğru görülmediğinden kararın bozulmasına karar verilmiştir.

B. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen İkinci Karar

Mahkemenin 05.06.2018 tarihli ve 2016/6 Esas, 2018/190 Karar sayılı kararı ile davanın kabulüne karar verilmiştir.

C. İkinci Bozma Kararı

1. Mahkemenin 05.06.2018 tarihli ve 2016/6 Esas, 2018/190 Karar sayılı kararına karşı süresi içinde davacı idare vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Dairemizce yapılan temyiz incelemesi sonucunda; ilk karar davalılar ..., ... ve ... tarafından temyiz edilmiş olup, ilk kararda tespit edilen kamulaştırma bedeli, kararı temyiz etmeyen davalılar yönünden kesinleşmiştir. Bu durumda ilk kararı temyiz etmeyen davalılar ...

(1952 doğumlu), ..., ..., ..., ..., ... ve ... yönünden kesinleşen bedel davacı idare lehine usuli kazanılmış hak oluşturduğundan; bozmadan sonra sadece ilk kararı temyiz eden davalıların payı hesaplanarak bu miktarın bloke ettirilip adı geçene ödenmesine yönelik hüküm kurulması gerektiği düşünülmeden, bozmadan sonra tespit edilen bedel üzerinden ilk kararı temyiz etmeyen davalıların payını da kapsar şekilde fark bedelin depo edilmesine ve bu bedele yasal faiz işletilmesine karar verilmesi,

incelenen tapu kaydından, davalıların dava konusu taşınmazda 3/4 oranında paydaş oldukları, kalan 1/4 payın davacı idareye ait olduğu anlaşılmakla, bu oranda bedel ve tescile hükmedilmesi gerekirken, tam pay üzerinden hüküm kurulması, dava konusu taşınmazın ölü tapu maliki 1907 doğumlu ...'un mirasçısı oldukları hâlde, davalılar ..., ..., ..., ..., ... ve ... yönünden tapu maliki olmadıklarından bahisle davanın reddine karar verilmesi doğru görülmediği gerekçesiyle kararın bozulmasına karar verilmiştir.

D. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Son Karar

Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulüne ve kamulaştırma bedelinin tespiti ile davalı tarafa ödenmesine, dava konusu taşınmazın tapu kaydının iptali ile taşınmazın davacı idare adına tesciline karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı idare vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı idare vekili temyiz dilekçesinde özetle; davalıların payının hatalı hesaplandığını, fazla depo edilen bedelin yeniden hesaplanması gerektiğini belirterek kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukukî Nitelendirme Uyuşmazlık, ... olarak davacı idare ile davalı tapu malikleri arasındaki kamulaştırma bedelinin tespiti istemine ilişkindir.

2. Değerlendirme 1. Mahkemelerin nihai kararlarının bozulması 6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun Geçici 3 üncü maddesinin atfıyla 1086 sayılı Kanun'un 26.09.2004 tarihli ve 5236 sayılı Kanun'la yapılan değişiklikten önceki 428 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen mahkeme kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozma ile kesinleşen ve karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakta olup davacı idare vekilinin temyiz itirazlarının reddi gerekmiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Davacı idare vekilinin temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun kararının ONANMASINA,

Davacı idare harçtan muaf olduğundan harç alınmasına yer olmadığına,