Yargıtay 5. Hukuk Dairesi E.2024/12504 K.2025/9256

Taraflar arasındaki imar uygulaması sırasında bedele dönüştürülen davacı payı nedeniyle tesis edilen ipotek karşılığının artırılması istemine ilişkin davada yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir.

Kararın davacılar vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacılar vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacılar vekili dava dilekçesinde özetle; davalı adına kayıtlı ... ili, ... ilçesi, ...Mahallesi 33688 ada 4 parsel sayılı taşınmazda müvekkillerinin murisi lehine 27.04.1979 tarihli ve 5025 yevmiye numaralı işlem ile imardan kaynaklı olarak 10.000 ETL ipotek tesis edildiğini, yaklaşık 40 yıl önce tesis edilen ipotek bedelinin aradan geçen uzun zaman zarfında enflasyon ve ekonomik gelişmelerle değer kaybettiğini, değerini yitiren ipotek bedelinin günümüz koşullarına uyarlanması gerektiğini ileri sürerek, her türlü talep hakları saklı kalmak kaydı ile ipotek bedelinin artırılarak şimdilik 10.000,00 TL'ye çıkartılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın derdest olup, haksız ve hukuka aykırı olarak açıldığını, müvekkili adına ... 5. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2016/542 Esas sayılı dosyasında ipoteğin terkini davası açtıklarını, davanın görülmeye devam ettiğini, derdestlik nedeniyle davanın reddine karar verilmesi gerektiğini, ipoteğin süreli olduğunu ve kanunda belirtilen zamanaşımı süresinin geçtiğini ve bedelsiz olarak terkinine karar verilmesi gerektiğini, davanın bu sebeple reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacılar vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davacılar vekili istinaf dilekçesinde özetle; dava konusu taşınmaz üzerinde müvekkillerinin murisi lehine yaklaşık 40 yıl önce konulan ipoteğin aradan geçen zamanda enflasyon ve diğer ekonomik gelişmeler neticesinde değerini yitirdiğini, ipotek bedelinin uyarlanması amacıyla bu davayı açtıklarını, ipotek borçluları aleyhine ipoteğin paraya çevrilmesi yoluyla takip yapılabilmesinin ipotek bedelinin 10.000 ETL olması nedeniyle mümkün olmadığını, öncelikle ipotek bedelinin uyarlanması gerektiğinden bu davayı açmakta hukuki yararlarının mevcut olduğunu, her ne kadar ...

5. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2016/542 Esas sayılı dosyasında görülen ipoteğin terkini davasında davalı tarafından süreli ipotek sebebiyle tapudan haricen ipoteğin kaldırıldığı gerekçesiyle konusuz kalan dava hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilmişse de davalı tarafından ipoteğin 11.12.2020 tarihinde kaldırıldığını, oysa eldeki davayı 02.09.2020 tarihinde açtıklarını ve davanın açıldığı esnadaki haklılık durumuna göre karar verilmesi gerektiğini ileri sürmüştür.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile somut uyuşmazlıkta dava konusu taşınmaz üzerinde davacılar murisi lehine 10.000,00 ETL bedelli 27.04.1979 tarihli ipotek konulduğu ve daha sonra 21.01.2020 tarihinde terkin edildiğinin anlaşıldığı, bu durumda davacının alacaklı olduğu tahsil yeteneği bulunan bir ipotek kalmadığından davanın reddine ilişkin hükümde bir isabetsizlik görülmediği gerekçesiyle davacılar vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacılar vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacılar vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri tekrar etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukukî Nitelendirme Uyuşmazlık, ... olarak imar uygulaması sırasında bedele dönüştürülen davacılar payı nedeniyle tesis edilen ipotek karşılığının arttırılması istemine ilişkindir.

2. Değerlendirme 1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup, temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Davacılar vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Davacılardan peşin alınan temyiz harcının Hazineye irat kaydedilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,