Yargıtay 5. Hukuk Dairesi E.2024/12546 K.2024/10501

Taraflar arasındaki kamulaştırmasız el atılan taşınmaz bedelinin tahsili istemine ilişkin davada yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne kesin olarak karar verilmiştir. Kararın davalı idare vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurusunun miktar itibarıyla reddine karar verilmiştir. İlk Derece Mahkemesince kesin olarak verilen kararın kanun yararına temyizen incelenmesi Adalet Bakanlığı tarafından istenilmiş olmakla; Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; dava konusu Ankara ili, ..., Dodurga Mahallesi 29782 ada 3 parsel sayılı taşınmaza davalı idarece fiili el atma olgusu gerçekleşecek şekilde kamulaştırmasız el atıldığından bahisle taşınmazın bedelinin davalı idareden tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı idare vekili cevap dilekçesinde özetle; 3194 sayılı İmar Kanunu'nun (3194 sayılı Kanun) ilgili maddeleri ile ilgili değişikliğe gidildiği, kanun değişikliği dikkate alınarak inceleme yapılması gerektiğini, talep edilen bedele yasal faiz işletilmesi gerektiğini, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulüne kesin olarak karar verilmiştir.

IV. KANUN YARARINA TEMYİZ

A. Kanun Yararına Temyiz Yoluna Başvuran

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararının kanun yararına temyizen incelenmesi Adalet Bakanlığı tarafından istenilmiştir.

B. Temyiz Sebepleri

Adalet Bakanlığı Hukuk İşleri Genel Müdürlüğünün 22.11.2024 tarihli ve 2228/282718 sayılı yazısı ile dava konusu taşınmaza fiilen el atılmadığı hâlde, taşınmazın 2017 onay tarihli uygulama imar planında Özel Eğitim Alanında kaldığı,taşınmaza fiilen el atılmasa dahi mülkiyet hakkının belirsiz şekilde kısıtlanması nedeniyle kamulaştırmasız el atma olgusunun gerçekleştiği ancak davalı Milli Eğitim Bakanlığının 5580 sayılı Kanun gereğince özel eğitim kurumları üzerinde izin ve denetim yetkisi bulunduğu,

bu kurumların açılması için alan tesisi etme ve sorumluluğunun ve bu kapsamda talep edilen tazminatın ödenmesi bakımından yükümlülüğü bulunmadığı dikkate alınarak karar verilmesi gerekirken yazılı gerekçeyle davanın kabulüne karar verilmesi usul ve kanuna aykırı bulunduğundan hükmün kanun yararına bozulması talep edilmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, kamulaştırmasız el atılan taşınmazda husumetin davalı Milli Eğitim Bakanlığına yöneltilip yöneltilmeyeceği hususuna ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 1. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 363 üncü maddesinin birinci fıkrası uyarınca ilk derece mahkemelerinin kesin olarak verdikleri kararlar ile istinaf incelemesinden geçmeden kesinleşmiş bulunan kararlarına karşı, yürürlükteki hukuka aykırı bulunduğu ileri sürülerek Adalet Bakanlığı tarafından kanun yararına temyiz yoluna başvurulur. 2. Temyiz talebi Yargıtayca yerinde görüldüğü takdirde, 6100 sayılı Kanun’un 363 üncü maddesinin ikinci fıkrası uyarınca karar kanun yararına bozulur ve bu bozma, kararın hukuki sonuçlarını ortadan kaldırmaz. 3. 5580 sayılı Özel Eğitim Kurumları Kanun'nun (5580 sayılı Kanun) 3 üncü maddesinin dokuzuncu fıkrası

3. Değerlendirme

1. 6100 sayılı Kanun'un 363 üncü maddesinin birinci fıkrası uyarınca İlk Derece Mahkemelerinin kesin olarak verdikleri kararlar ile istinaf incelemesinden geçmeden kesinleşmiş bulunan kararlarına karşı, yürürlükteki hukuka aykırı bulunduğu ileri sürülerek Adalet Bakanlığı tarafından kanun yararına temyiz yoluna başvurulur. 6100 sayılı Kanun'un 363 üncü maddesinin gerekçesinde de karar verilirken yürürlükteki hukukun yanlış uygulanmasının her an için söz konusu olabileceği, kanun yararına temyizin, yanlışlık tespit edilip daha sonra benzer işlemlerden kaçınmak için kabul edilen bir sistem olduğu, Yargıtayın yaptığı incelemede uygulamanın yanlış olduğu sonucuna ulaşırsa kararı kanun yararına bozacağı ifade edilmiştir.

2. Dosya içindeki bilgi ve belgelere göre; dosya kapsamında yer alan fen bilirkişi raporunda, keşif tarihi itibarıyla dava konusu taşınmaza fiilen el atılmadığı anlaşılmakla birlikte, 2017 onay tarihli 1/1000 ölçekli uygulama imar planı kapsamında Özel Eğitim Alanı olarak ayrıldığı ve fiilen el atılmamış olsa dahi mülkiyet hakkının süresi belirsiz şekilde kısıtlanması nedeniyle kamulaştırmasız el atma olgusunun gerçekleştiğinin kabulü davanın kabulüne karar verilmiş ise de 5580 Kanun gereğince davalı Milli Eğitim Bakanlığının özel eğitim kurumları üzerinde sadece izin ve denetim yetkisi bulunduğundan Milli Eğitim Bakanlığına sorumluluk yüklemeyeceği ve dolayısıyla husumetin Milli Eğitim Bakanlığına yönetilerek davanın kabulünün bozmayı gerektirdiği anlaşılmıştır.

3. Kanun yararına bozma talebi haklı olduğundan talebin kabulüne karar verilmesi gerekmiştir.

V. KARAR