Yargıtay 5. Hukuk Dairesi E.2024/13293 K.2025/10308

Taraflar arasındaki kamulaştırmasız el atılan taşınmaz bedelinin tahsili istemine ilişkin davada yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın taraf vekillerince istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı taraf vekillerince temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda,

Miktar veya değeri kesinlik sınırını geçmeyen davalara ilişkin nihai kararlar, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 362 nci maddesi uyarınca temyiz edilemez. Temyize konu edilen miktarın kesinlik sınırının altında kalması hâlinde anılan Kanun’un 366 ncı maddesi atfıyla aynı Kanun’un 352 nci maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi uyarınca temyiz dilekçesinin reddine karar vermek gerekir.

Dosya içeriğine göre hüküm altına alınan ve temyize konu edilen toplam miktar davalı ... yönünden Bölge Adliye Mahkemesinin karar tarihi itibarıyla kesinlik sınırı olan 378.290,00 TL’nin altında kalmaktadır.

Bu nedenle; davalı ... Genel Müdürlüğü vekilinin temyiz dilekçesinin reddine karar vermek gerekmiştir.

Davacılar ve davalı ... vekillerinin gerekli şartları taşıdığı anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü.

I. DAVA

Davacılar vekili dava dilekçesinde özetle; davacının dava konusu Bursa ili, ..., ... Mahallesi 2927 ada 1 parsel sayılı taşınmazda hisse sahibi olduğunu, söz konusu taşınmaza davalı idareler tarafından yol ve trafo binası yapılmak suretiyle fiilen el atılmış olduğunu belirterek belirlenecek tazminatın davalı idareden tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP

1. Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; dava konusu taşınmazda belediyeleri tarafından fiili el atma olarak nitelenecek şekilde hiçbir imalat yapılmadığını, davanın çözüm yerinin idare mahkemeleri olduğunu, davacı tarafın el atılmayan kısımlar yönünden tazminat talep etmesinin kabulünün mümkün olmadığını, davacı tarafından söz konusu taşınmaz için istenen bedelin, bölge ve piyasa rayici göz önünde bulundurulduğunda fahiş olduğunu, açıklanan tüm bu nedenlerle iş bu davanın öncelikle görev ve husumet nedeni ile reddine, kamulaştırmasız el atma şartları oluşmadığından davanın esas yönünden reddine, yargılama gideri ve vekâlet ücretinin davacı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

2. Davalı ... Genel Müdürlüğü vekili cevap dilekçesinde özetle; yerleşim yerlerine elektrik enerjisi götürmek amacıyla inşa edilen dava konusu tesislerin tamamen yasal yükümlülük gereği ve kamu yararı göz önünde tutularak inşa edilen tesisler olduğunu, tesislerin yasal düzenlemelerin öngördüğü emniyet mesafelerine uygun olarak tesis edildiğini, bu nedenle taşınmazın olduğu gibi kullanılmasını ve değerini engelleyecek bir durumun olmadığını, izah edilen bu nedenlerle davanın reddine, yargılama giderleri ile vekâlet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulüne karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı idareler vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

1.Davacılar vekili istinaf dilekçesi özetle; dava konusu taşınmaz için belirlenen m² birim bedelinin düşük olduğunu, bölge itibari ile serbest alım satım değerleri bilirkişilerce belirlenen bedelin üstünde olduğunu, bu nedenlerle kararın kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

2.Davalı ... Genel Müdürlüğü vekili istinaf dilekçesi özetle; bilirkişi raporunda, satış değerinin çok yüksek gösterildiğini, takyidatların bedele yansıtılmasına dair karar verilmediğini, bilirkişi raporuna yönelik itirazlarının dikkate alınmadığını, bu nedenlerle kararın kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

3.Davalı ... vekili istinaf dilekçesi özetle; dava konusu taşınmaza takdir edilen bedelin yüksek olduğunu, bu nedenlerle kararın kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacıların da hissedar olduğu taşınmaza 29.08.2022 tarihli bilirkişi raporunda da tespit edildiği üzere krokilerde (A) harfi ile gösterilen, pembe renk ile boyalı 9,74 m²'lik kısma trafo binası yapılmak suretiyle fiilen el atıldığı, el atmanın kamusal nitelik taşıdığı ve kalıcı olduğu, kamulaştırma yetki ve sorumluluğunu ...'a ait olduğu, aynı tarihli krokilerde ... ile boyalı (B) harfi ile gösterilen 2.612,57 m²'lik kısma fiilen el atılmamışsa da proje bütünlüğü ilkesi Nilüfer Belediyesi sorumlu olduğu,

arsa niteliğindeki taşınmaza mahallinde yapılan keşif sonucu emsal karşılaştırması yapılarak değer biçen, usul ve kanuna uygun olarak düzenlenen bilirkişi raporuna göre hukuki ve fiili el atılan bölümler yönünden proje bütünlüğü gözetilerek belirlenen el atma bedelinin davalı idarelerden tahsiline karar verilmesinde bir isabetsizlik bulunmadığı ancak 7421 sayılı Kanun ile 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'na (2942 sayılı Kanun) eklenen Ek Madde 4 ün üçüncü fıkrası uyarınca ve Yargıtay 5. Hukuk Dairesinin yerleşik uygulamaları gereğince nispi harca hükmedilmesi gerektiğinden,

harca yönelik düzenleme usul hükümlerine ilişkin olup derhal uygulanması gerektiği gibi kamu düzenine ilişkin olduğundan resen dikkate alınması gerektiği de gözetildiğinde, istinaf başvurularının esastan reddi ile kamu düzeni gereğince resen yapılan değerlendirme sonucu İlk Derece Mahkemesi kararı kaldırılarak, düzeltilerek yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

1.Davacılar vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri tekrar etmiştir

2.Davalı ... vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri tekrar etmiş, ayrıca maktu harca hükmedilmesi gerektiğini ileri sürerek Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukukî Nitelendirme Uyuşmazlık, davacı tapu malikleri ile davalı idareler arasındaki kamulaştırmasız el atılan taşınmazın değerinin biçilmesi ve bedelinin tahsili hususundadır. 2. Değerlendirme 1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun’un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Dava konusu taşınmaza 2942 sayılı Kanun'un 11 inci maddesinin birinci fıkrasının (g) bendi uyarınca emsalin üstün ve eksik yönleri belirlenip kıyaslaması yapılarak değer biçilmesi, fiilen el atılan alanların ve proje bütünlüğü ilkesi uyarınca kalan alanların alınan rapor uyarınca bedelinin davalı idarelerden tahsiline karar verilmesi yerindedir.

3. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup temyiz dilekçelerinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

A. Davalı ... Vekilinin Temyizi Yönünden

Davalı ... vekilinin temyiz dilekçesinin miktardan REDDİNE,

B. Davacılar ve Davalı ... Vekillerinin Temyizi Yönünden

Davacılar ve Davalı idare vekillerinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Davacılardan peşin alınan temyiz harcının Hazineye irat kaydedilmesine, davalı ... Genel Müdürlüğünden peşin alınan temyiz harcının istenildiğinde iadesine, davalı ... Başkanlığından aşağıda yazılı kalan harcın alınmasına,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,