Yargıtay 5. Hukuk Dairesi E.2024/13398 K.2025/4642

I. YARGI YERİ BELİRLENMESİNE KONU KARARLAR

A. Kahramanmaraş 1. İş Mahkemesinin 13.12.2023 tarihli ve 2023/250 Esas, 2023/166 Karar Sayılı Kararı Kesin yetki kuralı bulunmayan eldeki davada cevap süresi içerisinde yetkili mahkemeyi göstermek suretiyle yöntemince ileri sürülmüş bir yetki itirazının bulunduğu, davacının davalı işyerinin Hatay-Samandağ şantiyesinde çalıştığı, davacının işini yaptığı yerin Hatay İli olduğu gerekçesi ile yetkisizlik kararı verilmiştir.

B. Hatay İş Mahkemesinin 09.09.2024 tarihli ve 2024/137 Esas, 2024/266 Karar Sayılı Kararı

Davalı SGK tarafından sunulan cevap dilekçesinde; yetkili mahkemenin Hatay - Samandağ Mahkemeleri olduğunun belirtildiği, Samandağ ilçesinde İş Mahkemesinin görev alanına giren davalara bakmakla görevli Asliye Hukuk Mahkemesinin (İş Mahkemesi Sıfatıyla) bulunduğu, bu nedenle davalı tarafça yapılan yetki itirazında, yetkili olarak bildirilen mahkeme Hatay İş Mahkemesi değil, Samandağ ilçesinde Adliye bulunması ve Samandağ Adliyesinde İş Mahkemesinin görev alanına giren davalara bakmakla görevli Asliye Hukuk Mahkemesi (İş Mahkemesi Sıfatıyla) bulunduğu, yetkili mahkemenin Samandağ Asliye Hukuk Mahkemesi olduğu gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.

C. Samandağ 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin (İş Mahkemesi Sıfatıyla) 21.11.2024 tarihli ve 2024/292 Esas, 2024/355 Karar Sayılı Kararı Eldeki davanın açılmasına neden olan işlemin Kahramanmaraş Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğü Dulkadiroğlu Sosyal Güvenlik Merkezi tarafından gerçekleştirildiği, davacının devam eden sigortalılığına ilişkin işlemlerin davalı Kurumun Kahramanmaraş şubesince yürütülüp, sigorta başlangıç tarihinin işe giriş bildirgesine istinaden tespitine ilişkin uyuşmazlığın anılan şube tarafından çıkarıldığı, davalı Kurumun Kahramanmaraş'ta faal şubesi bulunduğu, yetkili Mahkemenin Kahramanmaraş İş Mahkemesi olduğu gerekçesi ile yetkisizlik kararı verilmiştir.

II. Değerlendirme

1. Farklı bölge adliye mahkemelerinin yargı çevresinde kalan ilk derece mahkemeleri ile bölge adliye mahkemeleri arasındaki yetki ve görev uyuşmazlıklarının giderilmesi isteminin hukuki dayanağı, 6100 sayılı Kanun'un 21 ve 22 nci maddeleri ile 5235 sayılı Adlî Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yetkileri Hakkında Kanun’un (5235 sayılı Kanun) 36 ncı maddesinin üçüncü fıkrasında yer alan düzenlemelerdir.

2. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun "İnceleme Yeri" başlıklı 22 nci maddesinin ikinci fıkrası; “İki mahkemenin aynı dava hakkında göreve veya yetkiye ilişkin olarak verdikleri kararlar kanun yoluna başvurulmaksızın kesinleştiği takdirde, görevli veya yetkili mahkeme, ilgisine göre bölge adliye mahkemesince veya Yargıtayca belirlenir.” hükmünü içermektedir.

3. Bu anlamda olumsuz yetki uyuşmazlığından sözedilebilmesi için mahkemeler arasında karşılıklı olarak yetkisizlik veya görevsizlik kararı verilmesi zorunludur. Somut olayda, iki mahkeme arasında gerçek anlamda karşılıklı olarak verilmiş bir görevsizlik veya yetkisizlik kararı bulunmadığı, olumsuz yetki uyuşmazlığından bahsedilebilmesi için Samandağ 1. Asliye Hukuk (İş Mahkemesi Sıfatıyla) Mahkemesinin kararında yetkili olduğu belirtilen Kahramanmaraş 1. İş Mahkemesinin de karşı yetkisizlik kararı vermesi ve bu kararın kesinleşmesi gerektiği nazara alındığında yargı yeri belirlenmesi için aranan "iki mahkeme arasında olumsuz yetki uyuşmazlığı bulunması" koşulunun henüz gerçekleşmediği kuşkusuzdur.

III. KARAR