Yargıtay 5. Hukuk Dairesi E.2024/13689 K.2025/5411

I. YARGI YERİ BELİRLENMESİNE KONU KARARLAR

A. İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesinin 06.12.2024 Tarihli ve 2024/2455 Esas, 2024/2306 Karar Sayılı Kararı

Hakimler ve Savcılar Kurulu'nun 06/06/2018 tarih ve 217 sayılı kararı ile 5235 sayılı Kanun'un Ek Madde 1. hükmü uyarınca Sakarya Bölge Adliye Mahkemesinin belirlenen yargı çevresinde bulunan İlk Derece Mahkemelerince 03.09.2018 tarihinden itibaren verilecek kararlar hakkında istinaf incelemesinin Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi'nce yapılması gerekmekte olup, istinafa konu dosyada verilen ve daha önce Dairece incelenen İstanbul 4. Asliye Hukuk Mahkemesinin kararının Dairece kaldırılması sonrası İstanbul mahkemesince verilen yetkisizlik kararıyla,

dosyanın inceleme konusu kararın verildiği yetkili Gebze Asliye Hukuk Mahkemesine gönderilmiş olması istinaf incelemesini yapmakla görevli Bölge Adliye Mahkemesini değiştirmeyeceği için kararın istinaf incelemesinin Sakarya Bölge Adliye Mahkemesince yapılması gerektiği gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.

B. Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 1. Hukuk Dairesinin 17.12.2024 Tarihli ve 2024/2896 Esas, 2024/1838 Karar Sayılı Kararı

694 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 136. maddesi ile 5235 Sayılı Adli Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yetkileri hakkında Kanuna ek 1. maddenin 1. Fıkrasında: "Bölge Adliye Mahkemelerinin yargı çevresinin 25. madde uyarınca değişmesi halinde, bu değişikliğinin uygulanması durumunda Resmî Gazete'de belirlenen tarihten önce ilk derece mahkemelerince verilen kararların istinaf incelenmesinde, karar tarihi itibariyle yetkili Bölge Adliye Mahkemelerince yargı çevresinin değiştiği gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilemez.

Yargı çevresinin değiştirilmesinden önce istinaf incelemesinden geçen dosyalar, yeniden istinaf incelemesine konu edilmesi halinde de ilk incelemeyi yapan Bölge Adliye Mahkemesince sonuçlandırılır hükmü çerçevesinde uyuşmazlığın İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesince görülüp sonuçlandırılması gerektiği gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.

II. GEREKÇE

A. Uyuşmazlık

Uyuşmazlık, mirasın reddinin iptali istemli ilişkin davada yetkili istinaf mahkemesinin belirlenmesi istemine ilişkindir.

B. İlgili Hukuk

1. Farklı bölge adliye mahkemelerinin yargı çevresinde kalan ilk derece mahkemeleri ile bölge adliye mahkemeleri arasındaki yetki ve görev uyuşmazlıklarının giderilmesi isteminin hukuki dayanağı, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 21 ve 22 nci maddeleri ile 5235 sayılı Adlî Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yetkileri Hakkında Kanun’un (5235 sayılı Kanun) 36 ncı maddesinin üçüncü fıkrasında yer alan düzenlemelerdir.

2. 694 sayılı Olağanüstü Hal Kapsamında Bazı Düzenlemeler Yapılması Hakkında Kanun Hükmünde Kararname'nin (694 sayılı KHK) 136. maddesi ile 5235 sayılı Kanun'a eklenen "Yargı çevresinin değişmesi" başlıklı Ek madde 1 şöyledir:

“Bölge adliye mahkemelerinin yargı çevresinin 25 inci madde uyarınca değişmesi halinde, bu değişikliğin uygulanması için Resmî Gazetede belirlenen tarihten önce ilk derece mahkemelerince verilen kararların istinaf incelemesinde, karar tarihi itibarıyla yetkili bölge adliye mahkemelerince yargı çevresinin değiştiği gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilemez. Yargı çevresinin değiştirilmesinden önce istinaf incelemesinden geçen dosyalar, yeniden istinaf incelemesine konu edilmesi halinde de ilk incelemeyi yapan bölge adliye mahkemesince sonuçlandırılır.”

C. Değerlendirme

1. İstanbul 4. Asliye Hukuk Mahkemesinin 15.06.2021 tarihli ve 2017/82 Esas, 2021/193 Karar sayılı kararıyla davanın reddine karar verilmiş, bu karara karşı taraf vekillerince istinaf başvurusunda bulunulması üzerine İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesince 19.10.2023 tarihli ve 2021/2360 Esas, 2023/2366 Karar sayılı kararıyla davacılar vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararı kaldırılarak davanın yeniden görülmesi için dosyanın Mahkemesine iadesine karar verilmiştir.

2. İstanbul 4. Asliye Hukuk Mahkemesince 23.11.2023 tarihli ve 2023/372 Esas, 2023/354 Karar sayılı kararıyla yetkisizlik kararı verilerek dosya yetkili Gebze Asliye Hukuk Mahkemesine gönderilmiştir.

3. Gebze 2. Asliye Hukuk Mahkemesince 10.07.2024 tarihli ve 2024/6 Esas, 2024/193 Karar sayılı kararıyla davanın reddine karar verilmiş, kararın taraf vekillerince istinaf edilmesi üzerine İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesi ve Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 1. Hukuk Dairesince karşılıklı yetkisizlik kararı verilmiş, doysa yargı yerinin belirlenmesi için Dairemize gönderilmiştir.

4. Yargı çevresinin değiştirilmesinden önce istinaf incelemesinden geçen dosyalar, yeniden istinaf incelemesine konu edilmesi halinde de ilk incelemeyi yapan Bölge Adliye Mahkemesince sonuçlandırılır ise de, söz konusu istinaf incelemesine konu dosyada İstanbul 4. Asliye Hukuk Mahkemesince 23.11.2023 tarihli ve 2023/372 Esas, 2023/354 Karar sayılı kararıyla yetkisizlik kararı verilerek dosyanın yetkili Gebze Asliye Hukuk Mahkemesine gönderilmesine karar verildiği, karar tarihi itibarıyla Sakarya Bölge Adliye Mahkemesinin faaliyette olduğu anlaşıldığından uyuşmazlığın Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 1. Hukuk Dairesince görülüp sonuçlandırılması gerekmektedir.

III. KARAR