Yargıtay 5. Hukuk Dairesi E.2024/1555 K.2024/9554

Taraflar arasındaki 4650 sayılı Kanun'la değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun (2942 sayılı Kanun) 10 uncu maddesine dayanan kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın Hazine adına tescili davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece Mahkeme kararının bozulmasına karar verilmiştir.

Mahkemece bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kabulüne karar verilmiştir.

Mahkeme kararı davacı idare vekili tarafından temyiz edilmekle; süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı idare vekili dava dilekçesinde özetle; Bursa ili, Gürsu ilçesi, İstiklal Mahallesi, 106 ada 75 parsel sayılı taşınmazın kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın Hazine adına tescilini talep etmiştir.

II. CEVAP

Bir kısım davalılar vekili cevap dilekçesinde özetle; davalı olarak gösterilen ...'ın taraf ehliyeti bulunmadığını, davalı olarak gösterilmemesi gerektiğini, zira ...'ın dava dilekçesinde belirtildiği üzere ...'ın mirasçısı olmadığını, ayrıca dava konusu taşınmazın davacı kurumca tespit edilen kamulaştırma bedelinin gerçek değerinin çok altında olduğunu, taşınmazın her ne kadar tapu kaydında tarla vasfı ile geçiyor ise de gerçekte arsa vasıflı olduğunu, söz konusu bölgede imar uygulaması yapıldığını, taşınmazın mahkemece gerçek değerinin tespitini talep ettiklerini, müvekkilleri aleyhine açılan davayı kabul etmediklerini ifade etmiştir.

III. MAHKEME KARARI

Mahkemenin 24.09.2013 tarihli ve 2011/697 Esas, 2013/411 Karar sayılı kararı ile davanın kabulüne, kamulaştırma bedelinin tespiti ile bu bedelin bloke ettirilerek davalı tarafa derhâl ödenmesine, dava konusu taşınmazın davalılar adına olan tapu kaydının iptali ile Hazine adına tesciline karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1. Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı idare ve bir kısım davalılar vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Dairemizce yapılan inceleme sonucunda; dava konusu taşınmaz kadastral, emsal olarak incelenen taşınmaz imar parseli olduğundan, dava konusu taşınmazın bulunduğu bölgede uygulanan düzenleme ortaklık payı kesinti payının araştırılarak bu oranda bir indirim yapılması gerekirken, emsalden ne kadar kesinti yapıldığı bilinmediğinden objektif kriterlere göre değerlendirme yaptığını belirten rapora göre hüküm kurulmasını mümkün olmadığı,

dava konusu taşınmaza yakın konumda bulunan 106 ada 79 parsel sayılı taşınmaz için Bursa 3. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2014/58 Esas, 2014/305 Karar sayılı dosyasında 22.11.2011 değerlendirme tarihi itibarıyla 245,00 TL/m² birim fiyatı takdir edildiği ve bu bedel üzerinden verilen kararlar Yargıtay (kapatılan) 18. Hukuk Dairesinin denetiminden geçerek onandığı gözetilerek belirtilen dosyada verilen hüküm güçlü delil niteliğinde olduğundan, belirlenen bu birim fiyatından ayrılma nedenleri açıklanmayan rapora göre de hüküm kurulması mümkün olmadığından,

yeniden oluşturulacak bilirkişi kurulu marifetiyle mahallinde keşif yapılarak alınacak rapor sonucuna göre hüküm kurulması gerektiğinin düşünülmemesi ve 2942 sayılı Kanun'un 10 uncu maddesine 6459 sayılı Kanun'un 6 ncı maddesi ile eklenen hüküm uyarınca, dava dört ay içerisinde sonuçlandırılamadığından, tespit edilen bedele 23.03.2012 tarihinden karar tarihine kadar geçen süre için yasal faiz yürütülmemesi gerektiğinden kararın bozulmasına karar verilmiştir.

B. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen İkinci Karar

Mahkemenin 15.11.2019 tarihli ve 2018/441 Esas, 2019/842 Karar sayılı kararı ile davanın kabulüne kamulaştırma bedelinin tespiti ile bu bedelin bloke ettirilerek davalı tarafa derhâl ödenmesine, dava konusu taşınmazın davalılar adına olan tapu kaydının iptali ile Hazine adına tesciline karar verilmiştir.

C. İkinci Bozma Kararı

1. İlk Derece Mahkemesininyukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı idare vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Dairemizce yapılan inceleme sonucunda; mahkemece verilen ilk karar davalılardan ...

Kalın ve diğerleri vekili tarafından temyiz edilmiş olup, ilk kararda tespit edilen kamulaştırma bedeli, kararı temyiz etmeyen davalılar yönünden kesinleşmiş olduğundan, ilk kararı temyiz etmeyen davalılar yönünden ilk kararda tespit edilen bedelin davacı idare lehine usuli kazanılmış hak oluşturduğundan bozmadan sonra sadece ilk kararı temyiz eden davalıların payı hesaplanarak bu miktarın bloke ettirilip adı geçenlere ödenmesi ve ilk kararı temyiz etmeyen davalılar yönünden bozmadan önceki miktara göre hüküm kurulması gerektiği düşünülmeden bozmadan sonra tespit edilen bedel üzerinden tüm davalıların payını kapsar şekilde karar verilmesi,

dava konusu taşınmazın tapu kaydında bulunan takyidatların bedele yansıtılmasına karar verilmesi gerekirken ödemeye engel olup olmadığının banka tarafından araştırılmasına hükmedilmesi, taşınmazın tapusunun iptaline ilişkin infazı zorlaştırıcı şekilde karar verilmesi doğru görülmediğinden Mahkeme kararının bozulmasına karar verilmiştir.

D. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Son Karar

Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulüne karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı idare vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı idare vekili temyiz dilekçesinde özetle; belirlenen bedelin yüksek olduğunu ileri sürerek kararı temyiz etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukukî Nitelendirme Uyuşmazlık, dava konusu taşınmazın kamulaştırma bedelinin tespitine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 1. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) geçici 3 üncü maddesinin atfıyla 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun (1086 sayılı Kanun) 26.09.2004 tarihli ve 5236 sayılı Kanun'la yapılan değişiklikten önceki 427 ilâ 439 uncu maddeleri. 2. 2942 sayılı Kanun'un 10 uncu maddesinin sekizinci fıkrası ile 11 inci maddesi.

3. Değerlendirme

1. Mahkemelerin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un geçici 3 üncü maddesinin atfıyla 1086 sayılı Kanun'un 26.09.2004 tarihli ve 5236 sayılı Kanun'la yapılan değişiklikten önceki 428 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen İlk Derece Mahkemesi kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozma ile kesinleşen ve karşı taraf yararına usulî kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; temyiz dilekçelerinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR