Yargıtay 5. Hukuk Dairesi E.2024/2819 K.2024/8795

Taraflar arasındaki kamulaştırmasız el atılan taşınmaz bedelinin tahsili ve ecrimisil istemine ilişkin davada yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın tazminat istemi yönünden kısmen kabulüne, ecrimisil istemi yönünden reddine karar verilmiştir.

Kararın davalı idare ve ihbar olunan vekilleri tarafından istinaf edilmesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesince ihbar olunan vekilinin başvurusunun usulden, davalı idare vekilinin başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı idare vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda;

Karar tarihinde yürürlükte bulunan 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 362 nci maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi gereğince, miktar veya değeri her paydaş için 238.730,00 TL'yi geçmeyen davalara ilişkin olarak Bölge Adliye Mahkemesi kararları kesin olup, bu kararlar aleyhine temyiz yoluna başvurulamaz.

Davalı idare vekili reddedilen ecrimisil talebi ile ilgili olarak vekâlet ücretine ilişkin temyiz talebinde bulunmuşsa da davacılar vekilince ecrimisil talebi ile ilgili olarak, ıslah edilmiş olan miktar gözetildiğinde her bir davacı yönünden ıslah edilmiş olan miktarlar Bölge Adliye Mahkemesinin karar tarihi itibarıyla kesinlik sınırı olan 238.730,00 TL’nin altında kaldığından temyiz talebinin reddine karar vermek gerekmiştir.

Davalı idare vekilinin tazminat istemi yönünden yapılan incelemede ise davacılar ... ve ... dışındaki davacılar yönünden hüküm altına alınan bedellerin Bölge Adliye Mahkemesinin karar tarihi itibarıyla kesinlik sınırı olan 238.730,00 TL'nin altında kaldığı anlaşılmakla, adı geçen davacılar dışındaki davacılar yönünden davalı idare vekilinin temyiz dilekçesinin reddine karar vermek gerekmiştir.

Davalı idare vekilinin tazminat istemi yönünden davacılar ... ve ... ile ilgili olarak gerekli şartları taşıdığı anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacılar vekili dava dilekçesinde; Kocaeli ili, Gebze ilçesi, Sultan Orhan Mahallesi 109 ada 26 parsel sayılı taşınmaza fiilen el atıldığını belirterek kamulaştırmasız el atılan taşınmaz bedeli ile ecrimisil bedelinin tahsilini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı idare vekili cevap dilekçesinde özetle; görev, yargı yolu, zamanaşımı ve hak düşürücü süre itirazlarının bulunduğunu, el atma tarihindeki niteliğin dikkate alınması gerektiğini ileri sürerek davanın reddini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın tazminat istemi yönünden kısmen kabulüne, ecrimisil istemi yönünden reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde ihbar olunan vekili ile davalı idare vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

1. Davalı idare vekili istinaf dilekçesinde özetle; ecrimisil talebi ile ilgili olarak nisbi vekâlet ücretinin hüküm altına alınması gerektiğini, hak düşürücü sürenin sona erdiğini, taşınmazın kamulaştırma işlemine konu edildiğini, eksik araştırma yapıldığını, taşınmazın arazi vasfında olduğunu, bedelin yüksek belirlendiğini, emsal taşınmazın doğru seçilmediğini ileri sürerek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

2. İhbar olunan idare vekili istinaf dilekçesinde özetle; taşınmaz vasfının hatalı olduğunu, emsalin hatalı seçildiğini, emsal karşılaştırmasının doğru yapılmadığını, bedelin yüksek hesaplandığını el atmanın bulunmadığını ileri sürerek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

C.Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacılar ... ve ...'in murisi olan ...'e kamulaştırma evrakının usulünce tebliğ edildiği, murisin Gebze Asliye Hukuk Mahkemesinin 1972/1192 Esas sayılı dosyasında tezyidi bedel davası açtığı, bu suretle kamulaştırma işlemlerinin tamamlandığı anlaşılmış ise de anılan mahkeme kararında dava konusu taşınmazın 4800,00 m² lik kısmı için tezyidi bedel davası açılmasına karşın,

yargılama sırasında davaya konu taşınmazın 1974 m² lik kısmının TCDD Genel Müdürlüğü tarafından evvelce kamulaştırılmasına karar verilmesi nedeniyle bu alan düşüldükten sonra 2826 m² üzerinden tezyidi bedel davasının hükme bağlandığı anlaşıldığından,

İlk Derece Mahkemesince tezyidi bedel davasında hüküm dışı bırakılan 1974 m² alandan davacılar ... ve ... murisi ...'in payına düşen (her bir davacı için 493,50 m² olmak üzere) 987,00 m² üzerinden, diğer davacılar murisi Baki Balcı bakımından kamulaştırma işlemlerinin tamamlandığına ilişkin herhangi bir belgenin dosyaya ibraz edilmemesi nedeniyle,bu muristen diğer davacılara intikal eden 1/4 hissenin tamamı üzerinden hesaplama yapılmasının yerinde olduğu, yine dosyaya ibraz edilen bilirkişi raporları itibari ile ihbar olunan TCDD Genel Müdürlüğü dava konusu taşınmaza fiilen herhangi bir el atmasının bulunmadığı,

taşınmazın tamamının TÜBİTAK yerleşkesi içinde kaldığı anlaşıldığından fiili el atma durumu göz önünde bulundurularak tazminat miktarının tamamından davalı TÜBİTAK'ın sorumlu tutulmasında bir isabetsizlik bulunmadığını, dava konusu taşınmazın incelenen imar durumuna göre arsa niteliğinde olması nedeniyle emsal karşılaştırma yöntemi ile değer belirlenmesinin yerinde olduğu aynı mahalde bulunan 1140 ada 1 parsel sayılı taşınmaza 09.11.2017 tarihi itibari ile 1.569,00 TL/m² birim fiyatı tespit edildiği ve Daire incelemesinden geçtiği gözetildiğinde,

her iki taşınmazın konumları itibari ile dava konusu taşınmaza 21.11.2016 tarihi itibari ile belirlenen 531,43 TL/m² birim fiyatının davalı idarenin iddia ettiği gibi yüksek olmadığından, ihbar olunan vekilinin istinaf başvurusunun usulden, davalı idare vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V.TEMYİZ

A.Temyiz Yoluna Başvuranlar Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı idare vekili temyiz başvurusunda bulunmuştur.

B.Temyiz Sebepleri Davalı idare vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri tekrar ederek hükmün bozulmasını talep etmiştir.

C.Gerekçe 1.Uyuşmazlık ve Hukukî Nitelendirme Uyuşmazlık, davacı tapu malikleri ile davalı idare arasındaki kamulaştırmasız el atılan taşınmazın değerinin biçilmesi ve bedelin tahsili istemine ilişkindir.

2.İlgili Hukuk 1. 6100 sayılı Kanun’un 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.

2. 2942 sayılı Kamulaştırma Kanununun (2942 sayılı Kanun) 11 inci ve geçici 6 ncı maddeleri.

3.Değerlendirme

1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Dosyadaki bilgi ve belgelere göre; dava konusu taşınmaza davalı idarece fiilen el atılmış olduğu, arsa niteliğindeki taşınmaza 2942 sayılı Kanun'un 11 inci maddesinin birinci fıkrasının (g) bendi uyarınca emsalin üstün ve eksik yönleri belirlenip kıyaslaması yapılarak değer biçilmesi, aynı bölgeden Dairemize intikal eden ve denetimden geçen dosyalar dikkate alındığında yerinde bulunmuştur.

3. Dosya kapsamından, taşınmazın tamamına yönelik olarak davalı idarece kamulaştırma işlemi yapıldığı, davacılar murisine kamulaştırma tebligatının bizzat tebliğ edildiği ve murisin açmış olduğu tezyidi bedel davasında verilen kararın, taşınmazın bir kısmının kamulaştırılmasından vazgeçilmiş olması nedeniyle bozulması üzerine, 1.974,00 m² lik kısmının ihbar olunan idarece kamulaştırıldığı belirtilmek suretiyle, kalan kısmına yönelik olarak kamulaştırma bedelinin artırıldığı, taşınmazın 1.974,00 m² lik kısmının gerek davalı idarece, gerekse ihbar olunan idarece kamulaştırıldığına dair bir evrakın dosyaya sunulamadığı gözetildiğinde, taşınmazın 1.974,00 m² lik kısmına ilişkin olarak davacılar payı karşılığına hükmedilmesi doğrudur.

4. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davalı idare vekilinin temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

5. Buna karşın, dava konusu taşınmazın davacıların payları oranında tesciline karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde tüm payların tesciline karar verilmesi kamu düzenine ilişkin olup resen gözetilmesi gerektiğinden kararın bozulması gerekmiştir.

Ne var ki, bu hatanın giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden kararın düzeltilerek onanması gerekir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; A. Davalı İdare Vekilinin Ecrimisil Talebine İlişkin Vekâlet Ücreti Temyizi Yönünden; Davalı idare vekilinin temyiz dilekçesinin miktar yönünden reddine,

B. Davalı İdare Vekilinin Tazminat Talebine İlişkin Olarak Davacılar ... ve ... Haricindeki Davacılara İlişkin Temyizi Yönünden; Davalı idare vekilinin temyiz dilekçesinin miktar yönünden reddine,

C. Davalı İdare Vekilinin Tazminat Talebine İlişkin Olarak Davacılar ... ve ...’e İlişkin Temyizi Yönünden;

1.Davalı idare vekilinin tüm temyiz itirazlarının reddine,

2.Kamu düzenine ilişkin yapılan değerlendirmede İlk Derece Mahkemesinden verilen karara karşı yapılan istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,