Yargıtay 5. Hukuk Dairesi E.2024/3229 K.2024/9316

Taraflar arasındaki kamulaştırmasız el atılarak enerji nakil hattı geçirilen taşınmaza el atmanın önlenmesi, kal ve ecrimisil davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece Mahkeme kararının bozulmasına karar verilmiştir.

Mahkemece bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davalı ... Genel Müdürlüğü yönünden el atmanın önlenmesi ve kal davasının kabulüne, ecrimisil davasının esastan reddine, diğer davalı idareler yönünden pasif husumet yokluğu nedeniyle davanın reddine karar verilmiştir.

Mahkeme kararı davacı ve davalı ... Genel Müdürlüğü vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin Artvin ili, ..., Hamamlı köyü 167 ada 1 parsel sayılı taşınmazın maliki olduğunu, taşınmaz üzerinden kamulaştırma yapılmaksızın, rızası alınmaksızın ve ecrimisil bedeli ödenmeksizin enerji nakil hattı geçirildiğini belirterek, haksız yapıların kal'i ile haksız yararlanmanın başladığı tarihten itibaren ecrimisil bedelinin ve taşınmazın değerinde meydana gelen değer kaybının davalı idareden tahsilini talep etmiştir.

II. CEVAP

1. Davalı DSİ Genel Müdürlüğü vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın Çoruh Elektrik Dağıtım A.Ş.'ye (ÇEDAŞ) karşı açılması gerektiğini, bu nedenle müvekkili idare yönünden husumet yokluğu nedeniyle davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

2. Davalı ÇEDAŞ vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın ... Genel Müdürlüğüne karşı açılması gerektiğini, bu nedenle müvekkili idare yönünden husumet yokluğu nedeniyle davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

3. Davalı EPDK Başkanlığı vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın ... Genel Müdürlüğüne karşı açılması gerektiğini, bu nedenle müvekkili idare yönünden husumet yokluğu nedeniyle davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

4. Davalı ... Genel Müdürlüğü vekili cevap dilekçesinde özetle; uzlaşma dava şartı gerçekleştirilmeden açılan davanın reddine karar verilmesini, enerji nakil hatlarının herhangi bir değer düşüklüğüne sebebiyet vermediğini, davanın ÇEDAŞ'a karşı açılması gerektiğini, bu nedenle müvekkili idare yönünden husumet yokluğu nedeniyle davanın reddine karar verilmesini, müvekkili idare kötüniyetli olmadığından ecrimisil şartlarının gerçekleşmediğini, kamu yararı gereği irtifak tesis edilmiş olması nedeniyle müdahalenin önlenmesinin talep edilemeyeceğini ve talep edilen tazminat miktarının yüksek olduğu gözetilerek makul bir tazminata karar verilmesini talep etmiştir.

III. MAHKEME KARARI

Mahkemenin 18.02.2015 tarihli ve 2012/540 Esas, 2015/96 Karar sayılı kararı ile davalı DSİ Genel Müdürlüğü yönünden pasif husumet yokluğu nedeniyle davanın reddine, diğer davalılar yönünden davanın esası hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Birinci Bozma Kararı

1. Mahkemenin 18.02.2015 tarihli ve 2012/540 Esas, 2015/96 Karar sayılı kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Dairemizce yapılan inceleme sonucunda; davalı DSİ Genel Müdürlüğü yönünden davanın reddine karar verilmesinde bir isabetsizlik görülmediği belirtilerek, kal ve irtifak hakkı karşılığı birlikte talep edilemeyeceğinden, öncelikle davacıya talebi açıklattırıldıktan sonra, 6446 sayılı Elektrik Piyasası Kanunu'nun 19 uncu maddesi de gözetilerek davalılar ÇEDAŞ ve EPDK Başkanlığı aleyhine açılan davaların pasif husumet yokluğu nedeniyle reddine, davalı ... Genel Müdürlüğü yönünden ise işin esasına girilerek karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde hüküm kurulmasının doğru görülmediği gerekçesi ile kararın bozulmasına karar verilmiştir.

B. Mahkemece Birinci Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Mahkemenin 09.01.2019 tarihli ve 2016/162 Esas, 2019/7 Karar sayılı kararı ile davalı ... Genel Müdürlüğü yönünden kal ve ecrimisil isteminin reddine, kamulaştırmasız el atma tazminatının tespiti ile davalı idareden tahsili ile davacıya ödenmesine, diğer davalılar yönünden pasif husumet yokluğu nedeniyle davanın reddine karar verilmiştir.

C. İkinci Bozma Kararı

1. Mahkemenin 09.01.2019 tarihli ve 2016/162 Esas, 2019/7 Karar sayılı kararına karşı süresi içinde davacı ve davalı ... Genel Müdürlüğü vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Dairemizce yapılan inceleme sonucunda davalılar DSİ Genel Müdürlüğü, ÇEDAŞ ve EPDK Başkanlığı yönünden davanın husumetten reddine, davalı ...

Genel Müdürlüğü yönünden ise şartları oluşmadığından bahisle ecrimisil talebinin reddine karar verilmesinde bir isabetsizlik görülmediği belirtilerek, dava dilekçesinde 3.000,00 TL ecrimisil, 10.000 TL irtifak bedeli ve enerji nakil hattının kal’i talep edildiği, mahkemece hüküm altına alınan ilk kararın; kal ve irtifak hakkı karşılığı bir arada istenemeyeceğinden davacıdan talebi açıklattırılmak suretiyle davalı ...

Genel Müdürlüğü yönünden işin esasına girilerek sonucuna göre karar verilmesi gerekçesiyle Dairemizce bozulduğu, bozma sonrasında dosyaya sunulan 19.07.2016 havale tarihli dilekçe ve 27.04.2016 ile 07.11.2018 tarihli celselerdeki davacı taraf beyanlarına göre enerji nakil hattının kal’i ile ecrimisil talebinde bulunulduğu anlaşılmış olup, kal talebi yönünde hüküm kurulması gerekirken, davacının talebi aşılmak ve yanlış değerlendirme yapmak suretiyle yazılı şekilde irtifak bedeline hükmedilmesi doğru görülmediği gerekçesi ile kararın bozulmasına karar verilmiştir.

D. Mahkemece İkinci Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Mahkemenin 09.06.2021 tarihli ve 2019/800 Esas, 2021/321 Karar sayılı kararı ile davalı ... Genel Müdürlüğü yönünden kal ve ecrimisil isteminin esastan reddine, kamulaştırmasız el atma tazminatı isteminin feragat nedeniyle reddine, diğer davalılar yönünden pasif husumet yokluğu nedeniyle davanın reddine karar verilmiştir.

E. Üçüncü Bozma Kararı

1. Mahkemenin 09.06.2021 tarihli ve 2019/800 Esas, 2021/321 Karar sayılı kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur. 2. Dairemizce yapılan inceleme sonucunda dosyaya sunulan 19.07.2016 havale tarihli dilekçe ve 27.04.2016 ile 07.11.2018 tarihli celselerdeki davacı taraf beyanlarına göre enerji nakil hattının kal’i ile ecrimisil talebinde bulunulduğu tespit edilerek, davacının kal talebi yönünde hüküm kurulması gerektiği belirtilerek karar bozulmuş olup Mahkemece bozmaya uyulmasına rağmen kal talebi yönünden esastan ret kararı verilmesi hatalı olduğundan kararın bozulmasına karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı ve davalı ... Genel Müdürlüğü vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

1. Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle; bozma öncesi davalı idareler lehine tek vekâlet ücretine hükmedilmişken, aksine temyiz itirazında bulunulmadığını ve davanın kabulüne karar verildiği halde davalı ... Genel Müdürlüğü ile diğer davalı idareler lehine ayrı ayrı vekâlet ücretine hükmedilmesinin doğru olmadığını, hakkında ret kararı verilen davalı idarelerin Mahkeme tarafından dosyaya dahil ettirildiğini, bu nedenle müvekkili aleyhine vekâlet ücretine hükmedilemeyeceğini, davanın nispi harca tabi olduğu hâlde müvekkili lehine maktu vekâlet ücretine hükmedilmesinin hatalı olduğunu ileri sürerek kararın bozulması istemi ile temyiz yoluna başvurmuştur.

2. Davalı ... Genel Müdürlüğü vekili temyiz dilekçesinde özetle; müvekkili idare ile davalı ÇEDAŞ arasında 24.07.2006 tarihinde İşletme Hakkı Devir Sözleşmesi imzalandığı, bu sözleşmenin 7 nci maddesinin alt bentlerinde uyuşmazlığın hukuki niteliğine göre ne tür davaların hangi şirket tarafından takip edileceğinin düzenlendiğini, buna göre eldeki davada tazminat talebi bulunmadığını, müdahalenin men'i kararı verilmesi nedeniyle bu kararı uygulayacak olanın davalı ÇEDAŞ olduğunu, aksinin kabulünün sözlşemeye aykırı olacağını ileri sürerek kararın bozulması istemi ile temyiz yoluna başvurmuştur.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukukî Nitelendirme Uyuşmazlık, ... olarak davacı tapu maliki ile davalı idareler arasındaki müdahalenin önlenmesi, kal ve ecrimisil hususundadır.

2. İlgili Hukuk

1. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) geçici 3 üncü maddesi gereği yürürlükte bulunan 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu’nun (1086 sayılı Kanun) 428 inci maddesi.

2. Yargıtay İçtihadı Birleştirme Büyük Genel Kurulunun, 16.05.1956 tarihli ve 1956/1 Esas, 1956/6 Karar sayılı kararının ilgili bölümü şöyledir: “... Usûlü dairesinde istimlak muamelesine tevessül edilmeksizin gayrimenkulü yola kalbedilen şahsın, esas itibarıyla, gayrimenkulünü yola kalbeden amme hükmi şahsiyeti aleyhine meni müdahale davası açmağa hakkı olduğuna, ancak dilerse bu fiili duruma razı olarak, mülkiyet hakkının amme hükmi şahsiyetine devrine karşılık gayrimenkulünün bedelinin tahsilini de dava edebileceğine ve isteyebileceği bedelin de mülkiyet hakkının devrine razı olduğu tarih olan dava tarihindeki bedel olduğuna 16.05.1956 tarihinde ilk toplantıda ittifakla karar verildi.” karar verilmiştir.

3. Değerlendirme

1. Mahkemelerin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un geçici 3 üncü maddesinin ikinci fıkrası atfıyla uygulanmasına devam olunan mülga 1086 sayılı Kanun'un 428 inci maddesi ile 439 uncu maddesinin ikinci fıkrasında yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen Mahkeme kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; temyiz dilekçelerinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR