Yargıtay 5. Hukuk Dairesi E.2024/8046 K.2025/8476

Taraflar arasındaki taşınmazdan geçirilen tünel nedeniyle taşınmazın yapılaşma koşullarının etkilenmesinden kaynaklı tazminat istemine ilişkin davada yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı idare vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı idare vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usûl eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacının maliki olduğu Giresun ili, .... ilçesi, ...Mahallesi 1 31... parsel sayılı taşınmazın 76,88 m²lik kısmında alınan kamulaştırma kararı sonrası açılan bedel tespit ve tescil davası sonucunda, davalı idare lehine irtifak hakkı tesis edildiğini, irtifak hakkına konu taşınmazın altından geçen tünel sebebiyle taşınmazın bir kısmında yapılaşma yasağının mevcut olduğunun davalı idare tarafından bildirildiğini, yapılaşma yasağına ilişkin işbu bölümlerin tespiti ile bu kısımlara davalı idare tarafından kamulaştırmasız el atıldığının kabulü ile belirlenecek tazminat bedelinin el atma tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalı idareden tahsilini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı idare, usulüne uygun tebligata rağmen cevap dilekçesi sunmamıştır.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; dava konusu taşınmazın altından geçirilen tünel nedeniyle taşınmazın tünel güzergahı dışında kalan kısmına yapılaşma izni verilmeyeceğinin davalı idare tarafından bildirildiği, eş söyleyişle bu kısma davalı idare tarafından kamulaştırma yapılmaksızın fiilen el atıldığı gerekçesiyle 938.491,68 TL el atma tazminat bedelinin dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalı idareden tahsiline karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı idare vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davalı idare vekili istinaf dilekçesinde özetle; dava konusu taşınmaza ilişkin kamulaştırma işlemlerinin tamamlandığını, taşınmazın 76,88 m²lik kısmının bedel tespit ve tescil davası sonucunda kamulaştırıldığını, söz konusu kararın kesinleştiğini, bahse konu kamulaştırma dosyasında zaten taşınmazın arta kalan kısmının değerlendirmeye tabi tutulduğunu, mevcut kararın mükerrer ödemeye sebebiyet vereceğini, davalı idarenin sorumluluğuna gidilemeyeceğini, görevli yargı yerinin idari yargı olduğunu, davanın reddi gerektiğini ileri sürerek İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla dava konusu taşınmazdan geçirilen tünelin sol dış duvarından en az 20,00 metrelik alan içerisinde ve parselin sağ alt tarafında kalan 1.578.61 m² yüzölçümlü bölümünde yapılaşma yasağı bulunduğu yönündeki davacının iddiasının yerinde olduğu, bu iddianın irtifak kamulaştırmasına ilişkin dava dosyasında yeterince irdelenmediği,

kullanımı imkansız hale gelen bu bölüme davalı idare tarafından kamulaştırmasız el atılmış olup davacının bedelsiz olarak terk etmesinin mülkiyet hakkının ihlaline sebebiyet vereceği, Tirebolu Asliye Hukuk Mahkemesinin 06.08.2012 tarihli ve 2012/221 Esas, 2014/95 Karar sayılı dosyasının konusu farklı olduğu için kesin hükümden de bahsedilemeyeceği gerekçesiyle davalı idare vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı idare vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı idare vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri tekrar ederek kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, taşınmazdan geçirilen tünel nedeniyle taşınmazın yapılaşma koşullarının etkilenmesinden kaynaklı tazminat istemine ilişkindir.

2. Değerlendirme 1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Dava konusu taşınmazdan geçirilen tünel sebebiyle irtifak kamulaştırma bedelinin tespiti ve tescili istemiyle açılan davada yapılan yargılama sonucunda, Tirebolu Asliye Hukuk Mahkemesinin 27.05.2019 tarihli ve 2019/9 Esas, 2019/211 Karar sayılı kararıyla davanın kabulü ile taşınmazın tamamında meydana gelecek değer düşüklüğü oranı belirlenmek suretiyle irtifak hakkı karşılığına hükmedildiği,

irtifak kamulaştırma bedeli hesaplanırken dosya içerisine alınan dava konusu taşınmazda tesis edilecek irtifak hakkı nedeniyle meydana gelecek yapılaşma yasağına ilişkin davalı idarenin cevabi yazısının da dikkate alındığı gözetilerek eldeki davanın reddine karar verilmesi gerekirken irtifak kamulaştırmasına konu tünel sebebiyle taşınmazın yapılaşma koşullarının etkilendiği, taşınmaza kamulaştırmasız el atıldığından bahisle ayrıca tazminat bedeline hükmedilmesi doğru görülmemiş, bozmayı gerektirmiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; 1. Davalı idare vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile temyiz olunan İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,

2. İlk Derece Mahkemesinin kararının BOZULMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,