Yargıtay 5. Hukuk Dairesi E.2024/9632 K.2025/8397

Taraflar arasındaki 4650 sayılı Kanun'la değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun (2942 sayılı Kanun) 10 uncu maddesine dayanan kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın davacı idare adına tescili davasında yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın taraf vekillerince istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı taraf vekillerince temyiz edilmekle; süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı idare vekili dava dilekçesinde özetle; Uşak ili, ... ilçesi, .... Mahallesi 9 85... parsel sayılı taşınmazın kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın davacı idare adına tescilini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı cevap dilekçesi sunmamıştır.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulüne karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

1. Davacı idare vekili istinaf dilekçesinde özetle; bilirkişi raporunda münavebe hesaplamasında ...

İl Tarım ve Orman Müdürlüğü verileri alınması gerekirken masrafların brüt gelirin 1/3’ ü oranında alınarak hesaplama yapıldığından net gelir, dolayısıyla arazinin metrekare birim bedelinin yüksek bulunduğunu, bu nedenle resmi veriler kullanılarak taşınmazın kamulaştırma bedelinin belirlenmesi gerektiğini, ayrıca, bilirkişi raporunda, münavebe planında kullanılan ürünler dava konusu taşınmazın bulunduğu köyde yaygın olarak yetiştirilip yetiştirilmediği araştırılmadan eksik inceleme ile yüksek net geliri olan ürünlerin münavebe planında kullanılarak kamulaştırma bedelinin belirlendiğini,

objektif değer artış oranının uygulanmasının yerinde olmadığını, idare lehine vekâlet ücreti takdir edilmesi gerektiğini ileri sürerek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

2. Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; taşınmazın değerinin düşük belirlendiğini, taşınmaz üzerinde bulunan eski irtifak nedeniyle değer düşüklüğü hesaplanmasının yerinde olmadığını, dava konusu taşınmaz arsa vasfında değerlendirilerek değerinin tespit edilmesi gerektiğini, taşınmazın değerinin keşif tarihindeki değere, hatta karar tarihine en yakın dönemdeki değerine göre değerinin tespit edilmesini, objektif değer artış oranının düşük belirlendiğini ileri sürerek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile hükme esas alınan bilirkişi raporunda, dava konusu taşınmazın sulu arazi kabul edilerek, 2022 yılı ...

İl Tarım ve Orman Müdürlüğünün tarımsal verilerine göre değerlendirme yapıldığı, kapitalizasyon faizinin, taşınmazın sulu arazi olan niteliğine uygun olarak %4 alındığı, dosyaya yansıyan niteliklerine uygun olarak objektif değer artışı uygulandığı ve kapitalizasyon faizi ile objektif değer artışını belirleyen kriterlerin aynı olmadığı, dava konusu taşınmazın tapu kaydında yer alan 5.155,00 m²lik irtifakın yarattığı değer düşüklüğü dikkate alınarak birim değerin belirlendiği, taşınmaz üzerinde bulunan meyve ağaçların maktuen değerlerinin, kavak ağaçlarının ise kesim bedellerinin bulunan zemin değerine eklendiği,

bulunan kamulaştırma bedelinin taşınmazın belirlenen niteliğine uyumlu olduğu, ayrıca Avrupa İnsan Hakları Mahkemesinin ... numaralı başvuru sonucu verilen 23.10.2018 tarihli kararı ve Anayasa Mahkemesinin 2016/9364 başvuru numaralı, 01.06.2019 tarihli ve 30791 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan kararı uyarınca davacı lehine vekâlet ücreti takdirine yer olmadığının düşünülmesinin doğru olduğu gerekçesiyle istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

1. Davacı idare vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri tekrar ederek kararın bozulmasını talep etmiştir.

2. Davalı vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri tekrar ederek kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Arazi niteliğindeki dava konusu taşınmaza 2942 sayılı Kanun’un 11 inci maddesinin birinci fıkrasının (f) bendi uyarınca olduğu gibi kullanılması halinde getireceği net geliri üzerinden değerinin tespit edilmesi, üzerinde bulunan ağaçlara ise yaş, cins ve verim durumlarına göre değer biçilmesi yerindedir.

3. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup, temyiz dilekçelerinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Taraf vekillerinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Davacı idare harçtan muaf olduğundan harç alınmasına yer olmadığına, davalıdan peşin alınan temyiz harcının Hazineye irat kaydedilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,