Yargıtay 5. Hukuk Dairesi E.2025/10470 K.2025/18930

Taraflar arasındaki 4650 sayılı Kanun'la değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun (2942 sayılı Kanun) 10 uncu maddesine dayanan kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın ... adına tescili davasında yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın taraf vekillerince istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvuruların kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararı kaldırılarak davanın yerinde görülmesi için dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesinin kaldırma kararı üzerine yargılama yapan İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın taraf vekillerince istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı ... vekili tarafından temyiz edilmekle; süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı ... vekili dava dilekçesinde özetle; .. ili, .. ilçesi, .. Mahallesi 45 67... parsel (eski 622 parsel) sayılı taşınmazın kamulaştırma bedelinin tespiti ile kamulaştırılan taşınmazın ... adına tescilini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı tarafça cevap dilekçesi sunulmamıştır.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; davanın kabulüne ve kamulaştırma bedelinin tespiti ile davalı adına olan tapu kaydının iptali ile ... adına tapuya kayıt ve tesciline karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

1. Davacı ... vekili istinaf dilekçesinde özetle; taşınmazın trübün alanı olarak kamulaştırıldığının hükümde belirtilmesi gerektiğini, bedelin yüksek belirlendiğini, acele kamulaştırma davasının açıldığı tarihin esas alınması gerekirken 2022 yılı verilerinin esas alınmasının hatalı olduğunu, A1 ve A2 harfi ile belirlenen alanlara ilişkin bilirkişiler tarafından belirlenen bedelin de yüksek olduğunu ileri sürmüştür.

2. Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; A1 ve A2 harfi ile belirlenen alanlara ilişkin bilirkişiler tarafından belirlenen bedelin çok düşük olduğunu, A1 harfi ile gösterilen 1.140.13 m²lik kısımda %10 değer kaybının olacağı belirlenmiş ise de bu oranın düşük olduğunu, taşınmazı yatırım amacıyla almış olması nedeniyle belirlenecek değerin diğer yatırım araçlarıyla kıyaslanarak belirlenmesi gerektiğni ileri sürmüştür.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla, arsa niteliğindeki taşınmaza emsal karşılaştırması yapılarak değer biçilmesinin 2942 sayılı Kanun'un değerlendirmeye ilişkin hükümlerine aykırılık teşkil etmediği, kamulaştırmadan arta kalan bölümün yözölçümü ve geometrik durumuna göre belirlenen değer azalış oranının yerinde olduğu, kamulaştırmadan arta kalan A1 ile işaretli bölümün yözölçümü ve geometrik durumuna göre belirlenen değer azalış oranının yerinde olduğu, A2 ile belirlenen bölümün yüzölçümü ve geometrik durumuna göre bedeline hükmedilmesinin doğru olduğu,

taşınmazın bilirkişi raporunda belirlenen niteliğine göre kamulaştırma bedelinin adil ve hakkaniyete uygun olduğu, böylece mahkeme kararında usul ve esas yönünden hukuka aykırılık bulunmadığı anlaşıldığından, taraf vekillerinin istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı ... vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı ... vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri tekrar ederek kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, dava konusu taşınmazın kamulaştırma bedelinin tespiti istemine ilişkindir.

2. Değerlendirme 1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Yargıtay tarafından benimsenen Bakanlar Kurulunun 28.02.1983 tarihli ve 1983/6122 sayılı kararı uyarınca taşınmazın arsa sayılabilmesi için imar planı içerisinde iskan sahası olarak ayrılmış bulunması, imar planı dışında ise belediye mücavir alan sınırları içinde kalıp meskun yerler arasında bulunması ve belediye hizmetlerinden yararlanması gerekmektedir. 2942 sayılı Kanun'un kıymet takdir esaslarını gösterir 11 inci maddesinin üçüncü fıkrası gereğince kamulaştırmayı gerektiren imar ve hizmet teşebbüslerinin sebep olacağı değer artışları ile ilerisi için düşünülen kullanma şekillerine göre getireceği kâr kıymet takdirinde nazara alınmaz.

3. Dosyadaki bilgi ve belgelerden; dava konusu taşınmazın kamulaştırma amacına yönelik düzenlenen 1/1000 ölçekli Uygulama İmar Planı kapsamında .. .. kapsamında yenilenebilir enerji kaynaklarına dayalı üretim tesisi türbin alanında kaldığı, 1/5000 ölçekli Nazım İmar Planında ise tarımsal niteliği korunacak alan içerisinde kaldığı, aynı kamulaştırma kapsamında aynı bölgeden intikal eden ve Dairemizin denetiminden geçen davacı idare tarafından açılan dava dosyalarında benzer özellikteki komşu taşınmazlara arazi olarak değer biçildiğide gözetildiğinde dava konusu taşınmazın arsa niteliğinde kabulü mümkün değildir.

4. Bu durumda, arazi niteliğindeki davaya konu taşınmazın 2942 sayılı Kanun'un 11 inci maddesinin birinci fıkrasının (f) bendi uyarınca net gelirine göre değer biçen 12.12.2022 tarihli bilirkişi raporu esas alınarak hüküm kurulması gerekirken; taşınmazı arsa niteliğinde kabul edip emsal karşılaştırması yapılmak suretiyle değer belirleyen geçersiz rapora göre hüküm tesisi doğru görülmemiş, bozmayı gerektirmiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; 1. Davacı idare vekilinin temyiz itirazlarının kısmen kabulü ile temyiz olunan İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,

2. İlk Derece Mahkemesinin kararının BOZULMASINA,

Davacı ... harçtan muaf olduğundan harç alınmasına yer olmadığına,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,