Yargıtay 5. Hukuk Dairesi E.2025/10892 K.2025/16470

Taraflar arasındaki 4650 sayılı Kanun'la değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun (2942 sayılı Kanun) 10 uncu maddesine dayanan kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazların davacı idare adına tescili ve tapudan yol olarak terkini istemine ilişkin davasında yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davacı idare vekilince istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı idare vekili tarafından temyiz edilmekle; süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı idare vekili dava dilekçesinde özetle; .. ili, .. ilçesi, .. Mahallesi 1 29... ,3, 72... parsel sayılı taşınmazların bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazların davacı idare adına tescili ve yol olarak terkinini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; taşınmazın gerçek bedelinin tespitini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulüne karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı idare vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davacı idare vekili istinaf dilekçesinde özetle.

İlk Derece Mahkemesince verilen kararın usul ve kanuna aykırı olduğunu, hükümde faize ilişkin kısmın kaldırılması gerektiğini, idare lehine vekâlet ücretine hükmedilmesi gerekirken aksine karar verilmesinin hatalı olduğunu, bilirkişi raporunda eksiklikler bulunduğunu, dava konusu taşınmazın kuru tarım arazisi vasfında olduğunu, taşınmazın sulu olarak kabul ediliyorsa sulama giderlerinin kamulaştırma bedeline eklenmesi gerektiğini, bedelin yüksek tespit edildiğini, %80 objektif değer artışı uygulanmasının hatalı olduğunu, taşınmaz üzerindeki ağaçların fiyatını hatalı bir şekilde odun bedeli üzerinden hesaplandığını,

bu bakımdan ağaçların enkaz değeri kamulaştırma bedelinden düşülmesi gerektiğini ileri sürerek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile taşınmazların sulu tarım arazisi vasfında kabul edilerek hükme esas 03.04.2023 tarihli bilirkişi raporunda, net gelir yöntemiyle değer tespiti yoluna gidilmesinde yöntem olarak isabetsizlik bulunmadığı, dava konusu taşınmazların değerinin tespitinde 2022 yılı İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğü verilerinin uygulanmasının yerinde olduğu, münavebe deseninin o yörede yaygın olarak yetiştirilen birinci yıl domates (açık); ikinci yıl karpuz, üçüncü yıl mısır (silaj) olmak üzere üç yılda üç ürün şeklinde oluşturulmasının yerinde olduğu,

dava konusu taşınmazların sulu tarım arazisi vasfında kabul edildiğinden, kapitalizasyon faiz oranının %4 olarak alınmasının yerinde olduğu, dava konusu taşınmazların bulunduğu konum ve merkezi yerlere uzaklığı dikkate alındığında %80 objektif değer artışının yerinde olduğu, buna göre taşınmazın metrekare fiyatının 2022 yılı dava tarihi itibariyle 201,61 TL/m² olarak tespitinin yerinde olduğu,

dava konusu 1 29... parsel sayılı taşınmaz üzerinde bulunan cam seranın 1/B, 1 29... parsel sayılı taşınmaz üzerinde bulunan plastik seranın ise 1/A olarak kabul edilerek Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığının 2022/3 Yılı Yapı Yaklaşık Birim Maliyet Cetveli'ne göre yıpranma payı düşülmek suretiyle değerlerinin tespitinin yerinde olduğu, yine taşınmazlar üzerinde bulunan Zirai Muhtesata ise ..

İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğünün 2022 yılı yaş ve cinslerine göre ağaç rayiç değerleri esas alınmak suretiyle değer takdiri ile kamulaştırma bedeline ilave edilmesinin yerinde olduğu anlaşılmakla davacı idare vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı idare vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı idare vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde belirttiği hususları tekrar ederek kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukukî Nitelendirme Uyuşmazlık, dava konusu taşınmazın kamulaştırma bedelinin tespitine ilişkindir.

2. Değerlendirme 1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakameleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Davacı idare vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Davacı idare harçtan muaf olduğundan harç alınmasına yer olmadığına,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,