Yargıtay 5. Hukuk Dairesi E.2025/1322 K.2025/14647

Taraflar arasındaki ipoteğin terkinin tedbiren durdurulması ve ipotek bedelinin güncellenmesi davasında yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince dava konusuz kaldığından karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.

Kararın davacı idare vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı idare vekili tarafından temyiz edilmekle; süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı idare vekili dava dilekçesinde özetle; davalı adına kayıtlı İzmir ili, ... ilçesi, 412 23... parsel sayılı taşınmaz Belediyeye ait iken 2981 sayılı Kanun'dan kaynaklanan tahsis sebebi ile belediye lehine 94.875,00 ETL üzerinden ipotek tesis edildiğini, ancak 7181 sayılı Tapu Kanunu ve Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanunu'nun 19 uncu maddesi ile 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun 883 üncü maddesine eklenen Ek fıkra ile süreli olan ipoteklerin malikin talebi ile terkin edileceği düzenlemesinin getirildiğini,

7181 sayılı Tapu Kanunu'na eklenen Geçici 4 üncü madde uyarınca ilgili madde 01.01.2020 tarihinde yürürlüğe gireceğinden yasal düzenleme gereği süre bitiminde ipoteğin kaldırılması gerekeceğini ileri sürerek öncelikle ipoteğin terkininin teminatsız olarak tedbiren durdurulması ve ipotek bedelinin dava tarihi itibarıyla güncellenmesini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkili tarafından İzmir 18. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2019/240 Esas sayılı dosyası üzerinden ipoteğin fekki davası açıldığını, bu dosyanın bekletici mesele yapılması gerektiğini, müvekkilinin taşınmazın yeni maliki olduğunu, müvekkiline davacı tarafından satılan bir taşınmaz bulunmadığını, tapu kaydındaki ipoteğin satım bedelinden kaynaklandığını, karz ipoteği niteliğinde olduğunu, imar uygulanmasından kaynaklanmadığını bu nedenle güncellenmesinin de söz konusu olamayacağını ileri sürerek davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dava konusuz kaldığından karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı idare vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davacı idare vekili istinaf dilekçesinde özetle; davaya konu ipoteğin güncel değerinin tespiti talepli davanın açıldığını, dosyanın bilirkişi incelemesine gönderildiğini, raporda ipoteğin güncel değerinin 2.820,37 TL olduğunun belirtildiğini, bu rapora itiraz edildiğini, mahkemece rapora itirazları değerlendirilip bedelin güncellenmesine karar verilmesi gerekirken davanın konusu kalmadığından karar verilmesine yer olmadığına karar verildiğini, dava konusu ipoteğin bedelinin yaklaşık 30 yıl öncesine ait olup taşınmazın bedeli karşılığı tesis edildiğini, ipoteğin terkininin tedbiren durdurulması gerektiğini,

ipotek tesisine konu arsa alanının dava tarihi itibarıyla rayiç bedeli tespit edilerek ipotek bedelinin güncellenmesine karar verilmesi gerektiğini ileri sürerek İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile yargılama aşamasında 27.11.2020 tarihinde davalının talebi üzerine dava konusu ipotek taşınmazın tapu kaydından terkin edildiğinden, mahkemece bu nedenle davanın konusuz kaldığından bahisle karar verilmesine yer olmadığına dair karar verilmesinde usul ve kanuna aykırı bir yön bulunmadığından davacı idare vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı idare vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı idare vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri tekrar etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukukî Nitelendirme Uyuşmazlık, ... olarak ipoteğin terkinin tedbiren durdurulması ve ipotek bedelinin güncellenmesi istemine ilişkindir.

2. Değerlendirme 1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup, temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Davacı idare vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Davacı idareden peşin alınan temyiz harcının Hazineye irat kaydedilmesine,