Yargıtay 5. Hukuk Dairesi E.2025/1429 K.2025/12356

Taraflar arasındaki kamulaştırmasız el atılan taşınmaz bedelinin tahsili istemine ilişkin davada yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı idare vekilince istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir. Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı idare vekilince temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin Hakkari ili, ... ilçesi, ... Mahallesi 7 30... parsel sayılı taşınmazın maliki olduğunu, Karayolları Genel Müdürlüğüne bağlı ekipler tarafından taşınmaz içerisinde yol çalışması yapıldığını, yapılan çalışmalar neticesinde müvekkiline ait taşınmazın tamamına kamulaştırmasız olarak el atıldığını, dava konusu taşınmazın şehir merkezine yakın bir yerde bulunduğunu,

davalı kurum tarafından müvekkilinin taşınmazına kamulaştırmasız olarak el atılmış olunduğundan kamulaştırmasız el atılan taşınmazın kamulaştırma bedeli için fazlaya dair haklarının saklı tutulması kaydı ile şimdilik 100,00 TL tazminatın dava tarihinden itibaren işleyecek kamu alacaklarına uygulanan en yüksek faiz oranı ile şayet mahkeme aksi kanaatte ise yasal faizi ile birlikte davalı idareden tahsiline yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı idare vekili cevap dilekçesinde özetle; dava konusu taşınmazlara kamulaştırmasız olarak el atıldığı kabul edilecekse dahi uzlaşma yoluna gidilmesi gerektiğini, müvekkil idareye uzlaşma talebinde bulunmadan doğrudan tazminat talepli dava açılmasının yerinde olmadığını, fiilen kamu hizmetine ayrılan veya kamu yararına ilişkin bir ihtiyaca tahsis edilerek tesis yapılan taşınmazlara veya kaynaklara kısmen veya tamamen veyahut irtifak hakkı tesis etmek suretiyle malikin rızası olmaksızın fiili olarak el konulması sebebiyle malikin öncelikle ilgili idareye müracaat ederek uzlaşma talebinde bulunması,

uzlaşma talebine rağmen kanunda öngörülen süre içinde uzlaşma sağlanamaması halinde tazminat talepli dava açması gerektiğini, açılan davanın haksız ve hukuka aykırı olduğunu belirterek davanın reddi ile yargılama giderleri ve avukatlık ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesi yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulüne karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı idare vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davalı idare vekili istinaf dilekçesinde özetle; bilirkişi raporunda dava konusu taşınmazın imar planı içerisinde kaldığı belirtilerek emsal karşılaştırma yöntemi uygulanarak değer takdir edildiğini taşınmaza satış görmüş olan taşınmaz emsal olarak kullanıldığını, yapılan kıyaslama sonucunda dava konusu taşınmazın emsal taşınmazın %94,74'üne tekabül ettiği belirtilerek bedeli tespit edildiğini ve hesaplanan bedelin hatalı olduğunu, bilirkişi raporunda dava konusu taşınmaz ve emsal taşınmazın ikisinin de kadastro parseli olduğundan bahisle düzenleme ortaklık payı kesintisi uygulandığını, bilirkişi kurulunun bu konudaki yapmış olduğu eksik incelemenin hatalı değer tespitine neden olduğunu belirterek istinafa başvurmuştur.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dava konusu taşınmaz ve emsale ilişkin kayıtların yerel mahkemece toplandığı, bu bilgi ve belgeler doğrultusunda bilirkişi kurulu raporu üzerinde yapılan denetim sonucunda; değerlendirmeye esas alınan Hakkari ili, ... ilçesi, ...

Mahallesi 7 33... parsel sayılı emsal taşınmazın satış tarihinin dava tarihinden önce ve tapuda yapıldığı, bu satışın özel nitelikte olmadığı ve emsal kıyaslamasına esas alınabileceği, emsal ile dava konusu taşınmazın mevkii, konum, nitelik, yüzölçümleri, vergi beyan değerleri bakımından kıyaslaması yapılarak ve benzer özellikleri ile üstün ve eksik yanları gözetilerek değerinin hesaplandığı anlaşılmakla dava konusu taşınmazın metrekare birim fiyatının 992,51 TL olarak hesaplanmasında,

sorumluluğun davalı kuruma ait olduğunun belirlenmesinde bir isabetsizlik bulunmadığından davalı idare vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı idare vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı idare vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü hususları tekrar ederek kararın bozulması istemi ile temyiz yoluna başvurmuştur.

C. Gerekce

1. Uyuşmazlık ve Hukukî Nitelendirme Uyuşmazlık, kamulaştırmasız el atılan taşınmaz bedelinin tahsili istemine ilişkindir.

2. Değerlendirme 1. Bölge Adliye Mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR