Yargıtay 5. Hukuk Dairesi E.2025/1643 K.2025/12511

Taraflar arasındaki 4650 sayılı Kanun'la değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun (2942 sayılı Kanun) 10 uncu maddesine dayanan kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın davacı idare adına tescili davasında yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davacı idare ve davalılar ... vd. vekillerince istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince bir kısım davalılar vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine, davacı idare vekilinin istinaf başvurularının kısmen kabulü ile İlk Derece Mahkemesi hükmü kaldırılarak, düzeltilerek yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı idare ve davalılar ... vd. vekilleri tarafından temyiz edilmekle; süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı idare vekili dava dilekçesinde özetle; Siirt ili ... ... Köyü 182, 185, 240, 243, 260, 263, 2 67... parsel sayılı taşınmazların kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazların davacı idare adına tescilini, baraj göl alanı olarak tapudan terkinini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı tarafça cevap dilekçesi sunulmamıştır.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulüne ve kamulaştırma bedelinin tespiti ile davalı tarafa ödenmesine, dava konusu taşınmazların tapu kaydının iptali ile davacı idare adına tesciline ve baraj gölü sahası içinde kalması nedeniyle tapudan terkinine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı idare ve davalılar ... vd. vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

1. Davacı idare vekili istinaf dilekçesinde özetle; fark bedelin nemasıyla birlikte iadesine karar verilmesi gerektiğini, askı ilan tarihinden sonra dikilen ağaçlara değer verilmemesi gerektiğini, bilirkişiler raporlarını hazırlarken tek bir yıla ait veriler üzerinden değerlendirme yapmak yerine son beş yıla ait verileri kullanmaları gerektiğini, bilirkişi raporunda verim miktarları ve ürün fiyatlarının resmî verilerden yüksek alındığını, kapitalizasyon faiz oranının hatalı belirlendiğini, objektif değer artışının yüksek belirlendiğini ileri sürmüştür.

2. Bir kısım davalılar vekili istinaf dilekçesinde özetle; dava konusu taşınmazların nitelendirilmesinde hata yapıldığını, bilirkişi raporunda verilerin gerçeği yansıtmadığını, kapitalizasyon faiz oranının yüksek uygulandığını, objektif değer artışının eksik uygulandığını ileri sürmüştür.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile sulu tarım arazisi niteliğindeki Siirt ili, ..., ... köyü, 182, 185, 240, 267, 243, 260, 2 63... parsel sayılı taşınmazların zeminlerine 2942 sayılı Kanun'un 11 inci maddesinin birinci fıkrasının (f) bendi uyarınca net geliri üzerinden bilimsel yolla değer biçilmesinde ve 182, 185, 240, 243, 260,

276 parsel sayılı taşınmazlar üzerinde bulunan 3-5 yaş nar fidanlarının askı ilan tarihinden sonra dikildiği anlaşıldığından bu fidanlara bedel verilmemesinde ve 2 63... parsel sayılı taşınmazlar üzerinde bulunan ve askı ilan tarihinden önce dikildiği anlaşılan 5-7 yaş fidanlara da maktuen bedel verilmesinde bir isabetsizlik görülmemiş;

ancak dosya kapsamında bulunan dekontlara göre davacı idare tarafından 29.01.2018 tarihinde 1.207,664,07 TL, 15.06.2020 tarihinde 17.750,88 TL, 11.08.2020 tarihinde 20.490,87 TL ve 23.01.2024 tarihinde 1.407,23 TL olmak üzere toplamda 1.247.313,05 TL kamulaştırma bedelinin depo edildiği ve İlk Derece Mahkemesinin 17.04.2024 tarihli kararında tespit edilen kamulaştırma bedelinin 182 parsel yönünden 189.970,80 TL, 185 parsel yönünden 200.147,82 TL, 240 parsel yönünden 66.150,54 TL, 243 parsel yönünden 108.554,75 TL, 260 parsel yönünden 84.243,02 TL, 263 parsel yönünden 242.180,38 TL, 267 parsel yönünden 222.544,10 TL,

276 parsel yönünden 133.431,89 TL olmak üzere toplamda 1.247.223,30 TL olduğu anlaşılmakla fazla yatan 89,75 TL kamulaştırma bedelinin iadesine karar verilmesi gerektiği gözetilmemesinin hatalı olduğu,

ayrıca İlk Derece Mahkemesince her bir taşınmaz yönünden ayrı ayrı tespit edilen kamulaştırma bedelinin davalıların hissesine göre ödenmesine ve yine fark bedelin de hisselerine göre ödenmesine karar verilmiş ise de davacı idarenin ... yönünden kazanılmış hakkı bulunduğu bu nedenle hisselere göre ödeme yapılması halinde infazda tereddüt oluşacağının gözetilmemesi hatalı olup kazanılmış haklar gözetilerek ve faize ilişkin hüküm düzeltilerek yeniden esas hakkında yeniden hüküm kurulmuştur.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı idare ve davalılar ... vd. vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

1. Davacı idare vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri tekrar ederek Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulması istemi ile temyiz yoluna başvurmuştur. 2. Davalılar ... vd. vekili katılma yolu ile temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri tekrar ederek, faiz hükmünde esas alınan faiz başlangıç tarihinin hatalı olduğunu belirterek Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulması istemi ile temyiz yoluna başvurmuştur.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukukî Nitelendirme Uyuşmazlık, dava konusu taşınmazın kamulaştırma bedelinin tespitine ilişkindir. 2. Değerlendirme 1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. 2. Arazi niteliğindeki dava konusu Siirt ili, ..., köyü 182, 185, 240, 243, 260, 263, 2 67... parsel sayılı taşınmazlara 2942 sayılı Kanun'un 11 inci maddesinin birinci fıkrasının (f) bendi uyarınca olduğu gibi kullanılması halinde getireceği net gelir esas alınarak değer biçilmesi yerindedir.

3. Hükme esas alınan bilirkişi kurulu raporunda 2016 yılı ... İl Tarım ve Orman Müdürlüğü verileri uygulanarak, dava konusu taşınmazların belirtilen özelliklerine ve dosya kapsamına göre uygulanan kapitalizasyon faiz oranı ve objektif değer artış oranı uygun görülmüştür. 4.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup temyiz dilekçelerinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR