Yargıtay 5. Hukuk Dairesi E.2025/1792 K.2025/11487

Taraflar arasındaki kamulaştırmasız el atılan taşınmaz bedelinin tahsili ve ecrimisil davasında yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı idare vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı idare vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle, Antalya ili, ... ilçesi, ... Mahallesi .... parsel sayılı taşınmaza davalı idarenin yol yaparak fiilen el attığını, bu yol yapılırken müvekkillerinin murisine herhangi bir kamulaştırma bedeli ödenmediğini ve geçerli bir kamulaştırma işlemi yapılmadığını, bu nedenlerle müvekkillerinin hisselerinin dava tarihi itibari ile Mahkemece belirlenecek olan piyasa rayiç değerinin yasal faizi ile birlikte tazminat olarak davalı idareden alınarak davacı müvekkillere ödenmesine ve dava konusu taşınmazdaki davacıya ait hisselerin geriye dönük 5 yıllık ecrimisil bedellerinin tespiti ile her yıl dönem sonundan başlamak üzere işleyecek yasal faiziyle birlikte davalı idarelerden tahsil edilerek müvekkiline ödenmesine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı idare vekili cevap dilekçesinde özetle; dava konusu taşınmazın ....yolunun (Km.184337-184443)..... köyü sınırlarına rastlayan taşınmazlardan olduğunu, yol inşaat ve emniyet sahası tesis etmek amacıyla bu yerlerin 04.04 1973 tarihli ve 1973/48 sayılı Kamu yararı kararına istinaden o tarihte yürürlükte bulunan 6830 sayılı İstimlak Kanun'u (6830 sayılı Kanun) kapsamında kamulaştırıldığını, kamulaştırma işleminin usulüne uygun tamamlandığını belirterek davanın reddini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulüne, tespit edilen kamulaştırmasız el atma bedelinin ve ecrimisilin davacı tarafa ödenmesine, dava konusu taşınmazın yol olarak tapudan terkinine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı idare vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davalı idare vekili istinaf dilekçesinde özetle; kurumları tarafından taşınmaza ilişkin herhangi bir el atmanın söz konusu olmadığını, kapitalizasyon faiz oranının %5 alınmasının gerektiğini, bilirkişi raporunda net gelir hesabı yapılırken geliri yüksek ürünlerin seçildiğini ileri sürerek İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dava konusu taşınmazın ... tarafından 1973 yılında kamulaştırmaya tabi tutulduğu, ancak taşınmazın o tarihteki maliklerine tebligat ve ödeme yapıldığının dosya kapsamı itibarı ile ispatlanamadığından İlk Derece Mahkemesince kamulaştırma işlemlerinin geçersizliği ile davaya kamulaştırmasız el atma hükümlerine uygun olarak bakılıp sonuçlandırılmasında bir isabetsizlik bulunmadığı,

yine bilirkişilerce 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun 6487 sayılı Kanunla değiştirilen Geçici 6 ncı maddesi gereğince kamulaştırmasız el konulan taşınmazın 09.10.1956 tarihi ile 04.11.1983 tarihleri arasında el konulması halinde el koyma tarihindeki nitelikleri dikkate alınarak değerlendirme yapılmasında da isabetsizlik bulunmadığını, dosyada bulunan bilgi ve belgelere göre, dava konusu taşınmaza 1974 yılında yol yapılması suretiyle el konulduğu tespitlendiğinden,

taşınmazın el koyma tarihinde tarla niteliğinde olduğunun kabulü ile bilirkişi kurulunun 11.04.2022 tarihli kök raporunda ve hükme esas 30.04.2022 tarihli ek raporunda, taşınmazın sulu tarım arazisi vasfında kabul edilip zirai gelir metoduna göre Antalya İl Tarım ve Orman Müdürlüğünün 2021 yılı verilerinin kullanılarak hesaplamanın yapıldığını, Yargıtay 5. Hukuk Dairesinin net gelir hesabında üretim giderlerinin brüt gelirin 1/3 ünü geçemeyeceği yönündeki içtihatlarına uygun uygulama yapılmasının da yerinde olduğunu, taşınmazın sulu tarım arazisi kabul edilip kapitalizasyon faizinin % 4 alınmasının yerinde olduğunu,

yine taşınmazın coğrafi konumu ve merkezi yerlere yakınlığı değerlendirilerek % 150 oranında objektif değer artışı ilavesiyle zirai gelir yöntemiyle taşınmazın değerinin tespitinin yerinde olduğunu, hükme esas ek raporda net gelir hesabı ile ecri misil bedelinin tespitinin yerinde olduğunu, İlk Derece Mahkemesince davacının hissesine göre tazminat belirlenip davacı tarafın ıslahı gözetilmek suretiyle hüküm tesisinin uygun olduğunu belirterek,

davalı idare vekilinin istinaf konusu ettiği sebeplerle sınırlı olarak yapılan incelemede, mahkeme kararında usul ve kanuna aykırılık tespitlenemediğinden davalı idare vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı idare vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı idare vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü hususları tekrar etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukukî Nitelendirme Uyuşmazlık, ... olarak kamulaştırmasız el atılan taşınmaz bedelinin tespiti ve davalı idareden tahsili istemine ilişkindir.

2. Değerlendirme 1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Arazi niteliğindeki dava konusu taşınmaza 2942 sayılı Kanun’un 11 inci maddesinin birinci fıkrasının (f) bendi uyarınca net geliri esas alınarak değer biçilmesi ve alınan rapor uyarınca bedelin davalı idareden tahsiline karar verilmesi yerindedir.

3. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Davalı idare vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Davalı idare harçtan muaf olduğundan harç alınmasına yer olmadığına,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,