Yargıtay 5. Hukuk Dairesi E.2025/2104 K.2025/12140

Taraflar arasındaki acele el koyma bedelinin hak sahibi olmayan davalılara ödenmesine karar verilmesi nedeniyle, bedelin davacılara ödenmesi gerektiğinin tespiti davasında yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın hukuki yarar yokluğu nedeniyle usulden reddine karar verilmiştir.

Kararın davacılar vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacılar vekili tarafından temyiz edilmekle; süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı idare vekili dava dilekçesinde özetle dava konusu İzmir ili ... ilçesi, ... Mahallesi 162 parselde kayıtlı taşınmazın ifraz edilerek ... ve ... parsel sayılı taşınmazlar olduğunu, 6307 parselde kayıtlı taşınmazın tapu kaydı yenilerek ... ilçesi, ... Mahallesi 270 ada 19 parsel sayılı taşınmaz olduğunu, bu taşınmazın ...

Genel Müdürlüğü tarafından tamamen istimlak edildiğini, taşınmazın acele kamulaştırılması nedeniyle bedel tespitinin İzmir 13. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2014/40 D.iş sayılı dosyası üzerinden yapıldığını, yapılan tespit üzerine ... Genel Müdürlüğü tarafından ...

Bankası Adliye Şubesine 29.09.2014 tarihinde 1.739.458.73 TL, 13.01.2015 tarihinde 1.130.648.17 TL acele kamulaştırma bedelinin yatırıldığını, taşınmazın kamulaştırma anında davalıların her birinin 1/99 hissesi kayıtlı olup 2/33 (6/99) hissesinin ... adına kayıtlı olduğunu, davalılara ait toplam hisse oranının 13/99 olduğunu, İzmir 13. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2014/40 D.iş sayılı dosyasına yatırılan kamulaştırma bedelinin 2.870.106.90 TL olduğunu, ..., ..., ..., ..., ..., ..., ... ve ...'e ait toplam 13/99 bedelinin 376.882,72 TL olduğunu,

bu bedelin tüm faiz nemaları ile birlikte İzmir 10. Sulh Hukuk Mahkemesinin 17.01.2022 tarihli ve 2022/68 Esas 2022/41 Karar sayılı kararındaki miras payları oranında davacılara ödenmesi gerektiğini, ... ve ...'in 02.10.2022 tarihinde vefat eden ... mirasçıları olduğunu belirterek İzmir 13. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2014/40 D.iş sayılı dosyası ile ...

Bankası İzmir Adliye Şubesine yatırılan acele kamulaştırma bedelinden davalılar ..., ..., ..., ..., ..., ..., ... ve ...'e düşen hisse bedelinin tüm faiz/nemaları ile birlikte İzmir 10. Sulh Hukuk Mahkemesinin 17.01.2022 tarihli ve 200/68 Esas, 2022/41 Karar sayılı mirasçılık belgesi ile....

Noterliğinin 07.10.2022 tarihli ve 8920 yevmiye sayılı mirasçılık belgesindeki miras payları nispetinde müvekkillerine ödenmesi gerektiğinin tespitine, kamulaştırma bedelinin 28.01.2015 tarihinden itibaren işlemiş tüm faizleri ile birlikte 82.443.09 TL' nin ...'ya, 82.443.09 TL'nin ...'e, 35.332.75 TL'nin ...'e, 35.332.75 TL'nin ...'a, 35.332.75 TL'nin ...'a, 35.332.75 TL'nin ...'a ödenmesi gerektiğinin tespitine karar verilmesi talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP

1.Davalı ... cevap dilekçesinde özetle; davacı iddialarının hukuki dayanaktan yoksun olup, haksız menfaat elde etmeye çalışıldığından davanın reddi gerektiğini, kendisine hiçbir kamulaştırma bedeli ödenmediğini, taşınmaz hissesinin iptaline dair mahkeme kararına rağmen kendisinden alacak talep edilmemesinin mümkün olmadığını belirterek haksız ve kötü niyetli olarak menfaat elde amacıyla açılan davanın usulden ve esastan reddini talep etmiştir.

2.Davalılar ... vd. vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkillerinin davacının iddiasının aksine söz konusu taşınmazı iyi niyetli olarak iktisap ettiğini, kesinleşmiş fakat müvekkillerine usulünce tebligat yapılmamış olan yargılamanın iadesi kararını müvekkillerini bağlamadığını, söz konusu taşınmazın tescilini süresi içerisinde istemedikleri için müvekkillerinin iyi niyetli malik sıfatına haiz olduklarını, müvekkillerinin haksız kazanç elde etme amaçları bulunmadığını, dava konusu alacağın 09.06.2014 tarihinde idarenin satın alma usulüne göre yapmış olduğu kamulaştırma teklifini tapuda iyi niyetli malik olan müvekkilleri adına vekilinin kabul ettiğini, davacıların açtığı mesnetsiz davanın reddini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın hukuki yarar yokluğu nedeniyle usulden reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacılar vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davacılar vekili istinaf dilekçesinde özetle;dava açmakta hukuki yararlarının bulunduğunu, acele el koyma bedelinin hak sahibi olmadıkları tespit edilen davalılara ödenmiş olduğunu, bu nedenle davacıların hak kayıpları olduğunu ileri sürerek İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; dava konusu taşınmazlar hakkında açılan acele el koyma talepli değişik iş yargılaması sırasında, taşınmazlarda paydaş görünen davalıların tapuda hükmen paydaş oldukları, ancak bu hükümlerle ilgili yapılan yargılamanın iadesi davaları sonucunda, bir kısım davalılar bakımından tapu kayıtlarının iptal edildiği anlaşılmış olup, acele el koyma kararı ile davalılara ödenen bedellerin davacılara ait olduğunun tespiti istendiği,

2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun ( 2942 sayılı Kanun) 27 nci maddesi tedbir kararı niteliğinde olup, kamulaştırma bedeli ve hak sahiplerine gerçek bedelin tam ve derhal ödenmesine ilişkin nihai hükmün 2942 sayılı Kanun'un 10 uncu maddesine göre açılan bedelin tespiti ve taşınmazın idare adına tescili davası sonunda verileceği dikkate alındığında, işbu dava ile talep edilen tespitin somut olayda 2942 sayılı Kanun'un 10 uncu maddesine dayanan İzmir 14. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2021/325 Esas sayılı davasının konusu olduğunun anlaşıldığı,

anılan maddenin birinci fıkrasında, kamulaştırma bedelinin peşin ve tam olarak maliklere ödenmesi üzerine taşınmazın davacı idare adına tesciline karar verileceği düzenlendiğinden, acele el koyma kararında yapılan hatalı ödemenin davacıları değil, kamulaştırmayı yapan idareyi zarara uğratacağı sonucuna varılmış olup, mükerrer ödeme yapan idarenin sebepsiz zenginleşme hükümlerine göre hak sahibi olmayan kişilere dava açma hakkı olduğundan davacıların işbu tespit davasını açmakta hukuki yararları bulunmadığı yönündeki kabulünde bir isabetsizlik görülmemiş, kararda usul ve kanuna aykırı bir yön bulunmadığı gerekçesiyle,

davacılar vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacılar vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacılar vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri tekrar etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, acele el koyma bedelinin hak sahibi olmayan davalılara ödenmesine karar verilmesi nedeniyle, bedelin davacılara ödenmesi gerektiğinin tespiti istemine ilişkindir.

2. Değerlendirme 1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR